Adviseur kroongetuige, dat was Peter R. de Vries nog niet

Marengo-proces ’Peter R. de Vries’ is een merk dat op zichzelf staat. Soms schuurt het als hij als belanghebbende partij in de media optreedt.

Strafrechtadvocaat Peter Schouten en misdaadverslaggever Peter R. de Vries houden een persconferentie over ontwikkelingen in het Marengo-proces.
Strafrechtadvocaat Peter Schouten en misdaadverslaggever Peter R. de Vries houden een persconferentie over ontwikkelingen in het Marengo-proces. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Heel Nederland kent Peter R. de Vries, misdaadverslaggever. Tijdens zijn veertigjarige carrière stond hij voortdurend in de spotlights. Zo schreef hij een bestseller over de Heineken-ontvoering, kraakte hij de Puttense moordzaak en won hij de prestigieuze Emmy Award voor een documentaire over de verdwijning van Natalee Holloway.

Nadat hij in 2012 met zijn misdaadprogramma was gestopt, behaalden De Vries en zijn zoon Royce een door de KNVB en de FIFA erkend diploma tot voetbalmakelaar. Samen begonnen ze het bedrijf PR Sportmanagement. Die samenwerking beviel zo goed dat vader en zoon in 2018 een advocatenkantoor begonnen, samen met Khalid Kasem. Sinds vorig jaar staat De Vries onder contract als vaste commentator bij het tv-programma RTL Boulevard.

Hoewel hij zich nog steeds vooral als journalist ziet, heeft hij een volgende carrièrestap in gedachten: adviseur van de kroongetuige in het Marengoproces, zo maakte hij donderdagmiddag tijdens een persconferentie bekend. Begin maart vroeg Nabil B., die belastende verklaringen heeft afgelegd over een groep verdachten rond Ridouan Taghi, hem of hij zijn vertrouwenspersoon of adviseur wilde worden.

Gesprekken met het OM

Als Peter R. de Vries op maandagochtend 18 mei 2020 als journalist bij de bunker in Osdorp aankomt, is hij dus al twee maanden in gesprek over zijn adviseursrol. Hij mag die ochtend net als een kleine groep andere geaccrediteerde verslaggevers, de Marengozaak bijwonen. Hoewel de zitting al om half tien ’s ochtends begint, kijkt iedereen uit naar de middag. Om vier uur zal kroongetuige Nabil B. een verklaring afleggen over zijn weigering om nog verder vragen te beantwoorden. Peter R. de Vries weet dan allang wat er precies speelt.

Wat is er in die tussentijd gebeurd? Het Openbaar Ministerie heeft in eerste instantie welwillend gereageerd op het verzoek van de kroongetuige en organiseert een gesprek met Nabil B., zo vertelde De Vries donderdagmiddag. Maar de misdaadverslaggever is geen advocaat en stelt daarom aan Nabil B. voor de klus op zich te nemen samen met Peter Schouten, een advocaat die De Vries al decennia kent.

Justitie wil alleen een advocaat

In de loop van april stokken de gesprekken tussen het OM en de beoogde advocaat en adviseur. Volgens De Vries is het OM teruggekomen op eerder gemaakte afspraken. Bij justitie zien ze dat anders. Een woordvoerder van het OM laat weten dat de mogelijkheid is verkend om De Vries als vertrouwenspersoon aan te stellen. „Het is niet mogelijk gebleken om iemand die geen advocaat is dezelfde privileges en faciliteiten te geven als iemand die wel advocaat is. Die privileges komen met regels die alleen gelden voor advocaten.”

Die maandagmiddag in de rechtbank legt de kroongetuige uit dat hij voor zijn gevoel wordt dwarsgezeten door het OM. Hij vraagt de rechtbank om hulp in zijn onderhandelingen met justitie over zijn rechtsbijstand. Bij een aantal vaste volgers van de strafzaak komt meteen de vraag op wie die juridisch adviseur zou kunnen zijn. En omdat Peter R. de Vries in een radio-interview eind 2019 liet doorschemeren dat hij een verzoek van de kroongetuige serieus zou nemen, krijgt De Vries die dag onder meer van NRC de vraag voorgelegd of hij is benaderd. Hij wil daar op dat moment niet op ingaan, mede ingegeven door kwesties rondom veiligheid van zichzelf, gezin en collega’s. NRC stemt in met zijn verzoek om de zaak nog even stil te houden.

De rol van adviseur staat nog niet op zijn cv, al heeft hij in de strafzaak tegen Willem Holleeder informeel wel een grote rol gehad. Hij heeft het contact tot stand gebracht tussen het OM en de zussen van Holleeder, die belastende verklaringen over hun broer hebben afgelegd. Hij bemiddelde in 2015 ook bij de totstandkoming van een interview met Astrid Holleeder in NRC. En tijdens het proces vertelde De Vries als getuige over zijn bedreiging door Willem Holleeder bij zijn woning en bleek hij naast gedetailleerde verslagen ook over een geheime opname van een gesprek met Holleeder te beschikken. Ook besprak hij de zaak geregeld aan de desk van RTL Boulevard.

Holleeders advocaat Sander Janssen heeft er in het verleden op gewezen dat er in de zaak rond zijn cliënt bewust een mediacampagne gevoerd is, mede door De Vries. „Er zat zeker een choreografie achter”, zegt Janssen nu desgevraagd. „En dat is in een strafzaak nooit bevorderlijk voor de waarheidsvinding. In de media gelden andere regels en belangen en dat leent zich niet goed voor een evenwichtige bespreking van een complexe en omvangrijke strafzaak. Daardoor gaat de nuance of zelfs de werkelijkheid verloren.”

De Vries was in die zaak partij geworden en kon geen objectief commentaar meer leveren, vindt Janssen. Dat hoeft volgens hem geen probleem te zijn, maar dan ligt er wel een verantwoordelijkheid bij de media om te onderkennen dat ze een partij aan tafel hebben zitten en geen onafhankelijk expert. „Maar de media voelden die extra verantwoordelijkheid kennelijk niet zo.”

Zijn nieuwe rol lijkt op dingen die hij heeft gedaan in de Holleederzaak en rond de verdwijning van Nicky Verstappen. Dat waren afspraken die voortkwamen uit het journalistieke werk dat De Vries heeft gedaan in die zaken. Maar met Nabil B. heeft De Vries niet de emotionele band die hij wel heeft met de zussen van Holleeder of met de familie Verstappen. Bovendien is Nabil B. geen slachtoffer maar een crimineel die een deal sloot.

Geen probleem, vindt RTL

Bij RTL Boulevard menen ze dat de rollen van Peter R. de Vries als deskundige en adviseur goed te scheiden zijn, ook na de bekendmaking donderdag. „Peter R. de Vries is én blijft deskundige bij RTL Boulevard”, zegt een woordvoerder naar aanleiding van vragen aan de hoofdredacteur van het programma. „Nieuwsitems gerelateerd aan het Marengo-proces zal hij niet meer becommentariëren. En als hij bij RTL Boulevard staat en het gaat over Marengo, dan zal steeds duidelijk worden aangegeven dat Peter vertrouwenspersoon is en dus ‘partij’ is in deze zaak.”

De Vries vindt dat hij zijn werk voor de kroongetuige kan scheiden van zijn rol als journalist. „Ik kan met veertig jaar ervaring als misdaadverslaggever in het algemeen prima dingen zeggen over ontwikkelingen in de Marengo-zaak”, stelt hij tijdens zijn persconferentie. „En ik begrijp heus dat ik als adviseur van de kroongetuige niet zomaar gevoelige zaken kan bespreken op televisie. Daar pas ik mijn gedrag op aan.”

Het OM is niet gerust op die dubbelrol. Zo zit De Vries de avond na zijn persconferentie bij het RTL-programma Beau. Het OM is niet uitgenodigd.