Ontspanning keert terug in kabinet

Coronamaatregelen De zomervakantie lonkt, de crisisorganisatie wordt afgebouwd en premier Rutte lacht weer: het normaal keert terug.

Mark Rutte, Hugo de Jonge en gebarentolk Irma Sluis.
Mark Rutte, Hugo de Jonge en gebarentolk Irma Sluis. Foto Bart Maat/ANP

De tred was lichter, de toon luchtiger en de glimlach groter. Van de crisissfeer die sinds het begin van de coronacrisis in Nederland heerste tijdens de persconferenties na overleg van de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing hadden premier Mark Rutte (VVD) en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, CDA) deze woensdag definitief afscheid genomen. Rutte kondigde voor de zoveelste week op rij ook geen beperking aan, maar opnieuw een vooruitzicht naar het normale. Vanaf 15 juni is op vakantie gaan, naar sommige landen en onder voorwaarden, weer mogelijk. Het advies werd woensdagavond in hapklare zinnen gebracht: „ga wijs op reis”. Op dit moment is het reisadvies voor alle landen oranje, dat betekent alleen reizen als dat noodzakelijk is. Over twee weken zal het reisadvies voor sommige Europese landen en voor het Caribisch deel van het Koninkrijk geel worden. Die kleur betekent dat reizen kan, maar dat er wel risico’s zijn. Zweden, het Verenigd Koninkrijk en Denemarken blijven voorlopig op oranje. Dat komt omdat de gezondheidsrisico’s in die landen groot worden geacht of, in het geval van Denemarken, Nederlandse toeristen niet welkom zijn. Frankrijk en Spanje moeten nog besluiten of ze Nederlandse toeristen deze zomer toelaten. Reizen naar landen buiten Europa blijft afgeraden.

Lees ook deze politieke reconstructie van de eerste weken van de crisis

Crisisorganisatie afgebouwd

De boodschap van woensdag toont hoe politiek Den Haag langzaam uit de crisisstand komt. De agenda van de Tweede Kamer lijkt deze week bovendien alweer bijna op die van een normale week, met tal van debatten.

En ook de crisisorganisatie van het kabinet wordt verder afgebouwd. Vanaf komende week wordt de crisisstructuur die Nederland sinds de uitbraak van het coronavirus kent afgebouwd. De Ministeriële Commissie Crisisbeheersing, met kernministers Rutte, De Jonge, Ferd Grapperhaus (Justitie, CDA) en adviseurs als RIVM-directeur Jaap van Dissel en voorzitter van het veiligheidsberaad Hubert Bruls, komt voorlopig niet meer wekelijks bijeen. Besluitvorming over coronamaatregelen zal in de wekelijkse ministerraad op vrijdag plaats gaan vinden. Dat betekent dat de wekelijkse persmomenten ook verdwijnen. Het eerstvolgende moment dat de MCCb weer bijeenkomt is op 24 juni, een week voordat de versoepelingen van 1 juli naar verwachting ingaan. Dan zal wel weer een persconferentie plaatsvinden waarin verteld wordt of die door kunnen gaan.

Het kabinet heeft besloten af te schalen omdat de belangrijkste besluiten die de bevolking raken, grotendeels zijn genomen. Vorige week maakte het al bekend dat de geplande versoepelingen voor september grotendeels worden vervroegd naar 1 juli als er in de tussentijd geen grote uitbraak plaatsvindt.

Luister naar Haagse Zaken: Hoe de democratie uit de lockdown komt

Donderdag debatteert de Tweede Kamer over de coronamaatregelen. Ook daar hebben coalitiepartijen besloten af te schalen, blijkt uit een rondgang van NRC. Tot nu toe werden de eerst wekelijkse en vervolgens tweewekelijkse debatten overwegend gevoerd door de fractievoorzitters – alleen door ziekte of quarantaine werd sporadisch een zorgwoordvoerder naar voren geschoven. Coalitiepartijen besloten om vanaf donderdag plaats te maken voor hun zorgwoordvoerders om in debat te gaan met Rutte, De Jonge en minister Martin van Rijn (Medische Zorg). Oppositiepartijen GroenLinks, SP en de PvdA laten aan NRC weten dat zij wel hun partijleiders het debat laten voeren.

Zo schaalt het crisiskabinet af, keert de lach van Rutte terug en lonkt de zomervakantie. Mits het virus onder controle blijft. Wel ontspannen, zei Rutte, „maar niet verslappen”.