Mijn 16-jarige vindt haar opleiding niet leuk

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen.

Illustratie Martien ter Veen

Vader: „Mijn dochter van 16 voelt zich niet zo op thuis op haar mbo-opleiding, maar weet ook niet goed wat ze dan wil doen, daarom blijft ze. Ze doet een theateropleiding die ze iets te artistiekerig vindt. Ze is getalenteerd genoeg, maar weet niet zeker of ze daar straks ook in wil werken.

„Mijn aanbod om samen naar andere vervolgopleidingen te kijken wordt afgewezen, omdat ze het zelf wil uitzoeken, maar ik zie geen concrete actie. Het schooljaar loopt al ten einde, er is tijdsdruk, voor zover we al niet te laat zijn. Ik vrees dat er straks niets gebeurt en ze gewoon naar jaar twee doorstroomt en er niets gaat veranderen.

„Is het erg dat ze een opleiding doet die niet helemaal past? Moet ik ingrijpen en haar bijvoorbeeld een beroepskeuzetest laten doen, of het haar zelf laten uitzoeken?”

Naam is bij de redactie bekend. (Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen.)

Laten ontdekken

Marga Akkerman: „Het onderwijs in Nederland is zo ingericht dat er jong gekozen moet worden. Bij 16-jarigen gaat de ontwikkeling van talenten en zelfkennis echter nog alle kanten uit. Het is van uw dochter dan ook te veel gevraagd nu al een keuze te maken voor de toekomst. Daar komt bij dat 16-jarigen vaak denken dat als je eenmaal een baan hebt, je tot aan je pensioen hetzelfde werk doet. Dat idee maakt het kiezen van de juiste opleiding nog moeilijker.

„Uw dochter kan er veel aan hebben deze theateropleiding te vervolgen. Dat wat ze daar leert, zoals spreken in het openbaar, je kunnen inleven in allerlei mensen, in teamverband een prestatie leveren, zijn algemeen bruikbare maatschappelijke vaardigheden. Gezien haar jonge leeftijd is die basis belangrijker dan de vraag wat ze er ooit mee gaat doen.

„Dat ze zelf tot beslissingen wil komen, zou erop kunnen wijzen dat ze geen druk wil op haar leerproces. Wees niet te resultaatgericht. Ook nieuwsgierigheid en je willen ontwikkelen zijn bij het kiezen van opleiding en werk belangrijk. Dat kan ook een levenshouding zijn.”

Wees een sparringpartner

Jelle Jolles: „Het is normaal dat uw dochter nog niet helemaal weet wat ze wil, daar heeft ze gezien haar leeftijd nog niet voldoende ervaring voor opgedaan. Het is het allerbelangrijkst dat ze zich breed blijft oriënteren en ervaring opdoet. Doorstromen naar het tweede jaar lijkt me een goede mogelijkheid voor haar om zich verder te oriënteren. Andere keuzes zijn een sprong in het diepe, en je weet niet of ze in dat diepe kan zwemmen. Op een later moment kan ze passender keuzes maken. Ze zou een cursus erbij kunnen doen in iets wat haar ook leuk lijkt.

„Een beroepskeuzetest heeft bij een weifelende 16-jarige weinig zin. Zo’n test haalt niet een soort ‘kerninteresse’ naar voren. Die moet ze nog helemaal ontwikkelen.

„Veel jongeren die gaan studeren, weten niet waar ze het zoeken moeten. Het gevaar om van de ene studie naar de andere hoppen is levensgroot. Ouders zijn in dit proces voor de gedachtevorming van een kind heel belangrijk. Stel oordeelloze vragen, geef aan wat ze van kinds af aan al leuk vond om te doen, wijs haar op de verschillende opleidingsmogelijkheden die er zijn, praat met haar over de consequenties van een keuze, zoals: hoe ziet mijn dag er dan later ongeveer uit? Als sparringpartner, niet om een kind een bepaalde richting op te duwen.”

Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.