Antiracismeprotesten

Onrust in Rotterdam na beëindigde demonstratie

In binnen- en buitenland wordt gedemonstreerd tegen politiegeweld en racisme. De protesten zijn een reactie op het overlijden van de Amerikaan George Floyd, die vorige week stierf nadat een agent minutenlang op zijn nek knielde. Volg in dit blog de laatste ontwikkelingen.

Dit blog is afgesloten

Dit blog over de protesten in binnen- en buitenland tegen racisme en politiegeweld is woensdagavond afgesloten en wordt niet meer bijgewerkt.

Lees hier over de antiracismeprotesten in Nederland: ‘Ook Nederland kent genoeg racisme’
Lees ook deze reportage over de demonstratie die woensdag in Rotterdam plaatsvond: ‘De ballon stond op ontploffen. Dit moest eruit’

Alle vier agenten die betrokken waren bij dood Floyd aangeklaagd

Alle vier inmiddels ontslagen agenten die vorige week betrokken waren bij de fatale arrestatie van George Floyd, zijn nu formeel aangeklaagd. Dat heeft het Amerikaanse Openbaar Ministerie woensdag bekendgemaakt. De aanklacht tegen Derek Chauvin, de man die op Floyds nek knielde tot hij bewusteloos raakte, is verzwaard tot tweedegraads moord. De drie andere agenten worden verdacht van medeplichtigheid aan moord.

Chauvin was eerder aangeklaagd voor derdegraads moord. Met de aanklacht van tweedegraads moord is de kans op een zwaardere straf toegenomen: maximaal veertig jaar, versus maximaal 25 jaar voor een derdegraads moord. Van tweedegraads moord is volgens de wetten van Minnesota sprake als iemand de dood van een ander veroorzaakt, terwijl diegene ook een misdrijf pleegt. Alleen bij eerstegraads moord is sprake van voorbedachten rade.

Uit de autopsie van Floyd is eerder deze week gebleken dat hij om het leven is gekomen door een verstikking die werd veroorzaakt door „het ingrijpen van de wetshandhaving”.

Een van de eisen van de demonstranten die sinds vorige week de straat op gaan om zich uit te spreken tegen politiegeweld tegen de zwarte bevolking van de Verenigde Staten, is de veroordeling van de agenten die Floyds dood veroorzaakten. Deze aanklachten zijn een stap in die richting. De familie van Floyd reageerde dan ook tevreden op het nieuws.

Twitter avatar AttorneyCrump Benjamin Crump, Esq. FAMILY’S REACTION: This is a bittersweet moment. We are deeply gratified that @AGEllison took decisive action, arresting & charging ALL the officers involved in #GeorgeFloyd's death & upgrading the charge against Derek Chauvin to felony second-degree murder. #JusticeForGeorge https://t.co/jTfXFHpsYl

'Ons werd dwingend verzocht de demonstratie te beëindigen'

Mede-organisator van de demonstratie in Rotterdam Elvin Rigters zegt dat er weinig overleg was over de beslissing om de antiracismebetoging vroegtijdig te beëindigen. „Ons werd dwingend verzocht de demonstratie te beëindigen”, zegt Rigters tegen NRC-redacteur Eppo Köning.

„Ze zijn hier nogal van de repressieve maatregelen”, aldus de activist die is aangesloten bij Kick Out Zwarte Piet. Door de bijeenkomst op te breken voordat het programma was afgelopen, „gaan mensen met een gevoel weg dat ze niet gehoord te zijn”, stelt Rigters.

Twitter avatar e_konig Eppo König De demonstratie is niet in overleg beëindigd, de organisatie is dwingend verzocht’ te stoppen, zegt mede-organisator Elvin Rigters. Nu hebben deelnemers alsnog het gevoel niet gehoord te zijn, zegt hij. https://t.co/vLYQwiT5JK

Dat de coronamaatregelen niet werden nageleefd, „heeft de heer Aboutaleb” volgens Rigters „een beetje aan zichzelf te danken door de onhandige locatie die hij heeft aangewezen”. De antiracismedemonstratie was verplaatst van het Schouwburgplein naar de Erasmusbrug, omdat op de eerste locatie volgens de burgemeester maar ruimte was voor tachtig mensen.

Bij de demonstratie zijn twee mensen aangehouden, voor onder andere belediging van en vuurwerk gooien naar een agent, laat politie Rotterdam weten. De politie zegt dat ze probeert om groepen demonstranten uit de stad te krijgen.

Twitter avatar Politie_Rdam Politie Rotterdam eo Onze inzet is erop gericht om mensen de stad uit te krijgen. Groepen worden aangesproken en verzocht naar huis te gaan. Vanuit de lucht kijkt de politiehelikopter ook mee

Activisten besmeuren beeld voormalige koning België

Op Twitter zijn woensdag foto's verschenen van een standbeeld van de voormalige koning van België Leopold II met een zak over zijn hoofd. Op de zak staan de woorden „I can't breathe” – een verwijzing naar de laatste woorden van de vorige week overleden Amerikaan George Floyd. De buste in Gent werd bovendien besmeurd met een rode vloeistof.

Twitter avatar OnlyAfricaFacts Facts About Africa The bust of King Leopold II of Belgium, who orchestrated the colonial genocide of 10 million Congolese people, has been defaced by protesters in Ghent, Belgium. The movement against racism and injustice is truly global! https://t.co/MZLlX7eeFZ

Het is niet de eerste keer dat een standbeeld van Leopold II wordt besmeurd. De voormalige koning wordt verantwoordelijk gehouden voor de dood van meer dan tien miljoen Congolezen in de door hem opgerichte Congo-Vrijstaat. De actiegroep Réparons L'Histoire heeft daarom gevraagd om alle standbeelden van Leopold de II uit Brussel te verwijderen voor de zestigste verjaardag van de Congolese onafhankelijkheid op 30 juni.

Het verzoek is online ruim 25.000 keer ondertekend. De Brusselse gemeenteraad buigt zich komende week over de petitie.

VN-mensenrechtencommissaris hekelt geweld en leiderschap in de VS

De hoge commissaris voor de Mensenrechten van de VN, Michelle Bachelet, heeft zich woensdagavond uitgesproken tegen het „overmatig gebruik van geweld”, het „structurele racisme” en de „ongeëvenaarde agressie tegenover journalisten” bij de antiracismeprotesten in de Verenigde Staten.

„Er moet geluisterd worden naar de stemmen die een eind willen maken aan de moorden op ongewapende Afro-Amerikanen. Naar de stemmen die vragen om een einde aan het politiegeweld en het endemische en structurele racisme dat woedt in de Amerikaanse maatschappij”, aldus Bachelet.

Ook haalde de VN-commissaris uit naar president Donald Trump. „Vooral tijdens een crisis heeft een land een leider nodig die racisme ondubbelzinnig veroordeelt; die nadenkt over wat de bevolking tot een kookpunt heeft gebracht; die luistert en leert en die actie onderneemt om ongelijkheid echt aan te pakken.”

Bachelet sprak ook de mensen aan die tijdens de protesten plunderen en vernielen. „Ik herhaal mijn oproepen aan demonstranten om vreedzaam hun eis voor gerechtigheid te uiten”.

Demonstratie in Londen tegen politiegeweld en uitblijven reactie Johnson

Ook in het Verenigd Koninkrijk wordt woensdag gedemonstreerd tegen racisme en politiegeweld tegen minderheden. Volgens persbureau Reuters zijn er zeker tienduizend demonstranten op de been in het centrum van Londen. De demonstratie wordt gehouden in de buurt rond Hyde Park.

Naast de al veel gehoorde leus 'black lives matter' richten de protestleuzen zich volgens de internationale persbureaus ook tegen premier Boris Johnson. Hij lag de afgelopen dagen onder vuur omdat hij nog niet inhoudelijk was ingegaan op de dood van George Floyd.

Woensdag kwam daar verandering in. Tegenover het Britse parlement noemde Johnson de dood van Floyd woensdag „verschrikkelijk” en „onvergeeflijk”. Hij stelde verder de demonstraties gerechtvaardigd te vinden, mits die op een „wettige en redelijke manier” plaatsvinden.

Demonstranten knielden demonstratief voor Downing Street 10 en voor het bureau van politiedienst Scotland Yard. Volgens persbureau Reuters reageerden sommige agenten door eveneens door de knieën te gaan.

Demonstranten in het Hyde Park. Foto Dylan Martinez/Reuters

Onrust in Rotterdam na beëindigde demonstratie

In Rotterdam is woensdagavond onrust ontstaan nadat een demonstratie tegen politiegeweld en racisme op last van de gemeente vervroegd werd beëindigd. Volgens een politiewoordvoerder zijn een aantal ruiten gesneuveld en is er „met hekken en een terrasstoel gegooid”. Zeker twee mensen werden gearresteerd voor het gooien van een vuurwerkbom en het beledigen van een agent.

Burgemeester Ahmed Aboutaleb zei eerder op de avond dat de inmiddels beëindigde demonstratie niet is onderschat. Volgens hem waren naar schatting vier- tot vijfduizend mensen aanwezig, dat aantal is in lijn met wat hij dinsdag zei dat toegestaan zou worden. Er was echter sprake van een opeenhoping van mensen toen de speeches begonnen waardoor geen anderhalve meter afstand kon worden gehouden.

De burgemeester zei tijdens een persconferentie dat de informatievoorziening van de organisatie „voortreffelijk” was. De demonstratie ontwikkelde zich alleen anders dan verwacht. „Wij mogen niet op voorhand censureren als burgemeesters. Maar als de voorwaarden met voeten worden getreden dan beëindigen we de demonstratie.” Aboutaleb had verder „geen enkele behoefte” om de situatie in Rotterdam te vergelijken met de uit de hand gelopen demonstratie in Amsterdam op maandag.

Aboutaleb zei verder dat de politie bij de beëindiging van de demonstratie bewust geen paarden heeft ingezet, omdat dit agressie zou kunnen oproepen. Later op de avond is wel politie te paard ingezet in het centrum van de stad. Volgens de woordvoerder zijn voor zover bekend nog geen charges uitgevoerd.

Premier Mark Rutte (VVD) zei het woensdagavond tijdens een persconferentie „duizend procent” te begrijpen dat ook in Nederland momenteel mensen de straat op gaan om zich uit te spreken tegen ongelijkheid en racisme. „Tegelijkertijd geldt dat in Nederland en de wereld een pandemie gaande is. Dus je hebt je te houden aan de anderhalve meter. Dat is niet onderhandelbaar.”

Twitter avatar e_konig Eppo König Het werd te druk bij het podium, zegt burgemeester Aboutaleb namens de veiligheidsdriehoek. Om vijf voor zeven is met de organisatie besloten de demonstratie te beëindigen. https://t.co/UnQLhVIHBl

Demonstratie tegen politiegeweld in Rotterdam afgebroken wegens drukte

De Rotterdamse politie heeft de antiracismebetoging beëindigd en vraagt demonstranten naar huis te gaan vanwege de drukte. Dat schrijft de gemeente rond 18.15 uur op Twitter. Tien minuten eerder riep de politie al op om niet meer naar de demonstratie te komen. Ze riep ook op anderhalve meter afstand in acht te nemen.

Demonstranten op de Erasmusbrug. Foto David van Dam

De betoging, onder andere bedoeld om aandacht te vragen voor racistisch politiegeweld in de Verenigde Staten, zou van 17.00 uur tot 18.30 uur duren. De actie was in navolging van de nieuwe Black Lives Matter-protesten in de VS. Voor het protest waren het Wilhelminaplein en de Erasmusbrug aangewezen. Rond 17.40 uur schatten de organisatoren dat er zeker 1.500 mensen aanwezig waren, meldt ANP.

NRC-redacteur Marcel Haenen zag de betogers een minuut stilte houden.

Twitter avatar MarcelHaenen Marcel Haenen Een minuut stilte in Rotterdam. Indrukwekkend. #BlacklivesmattterNL https://t.co/VlaHb7esMl

Trump ontkent inzet traangas bij St. John's kerk, Esper wil geen legerinzet bij protesten

President Trump heeft woensdag tegenover Fox News ontkend dat hij opdracht heeft gegeven om demonstranten te verjagen voor zijn optreden voor de beschadigde St. John's kerk, tegenover het Witte Huis in Washington. Dat meldt persbureau Reuters. Maandagavond werd een vreedzaam protest nabij de kerk opgebroken door de politie, die daarbij rokende projectielen afvuurde. Volgens demonstranten was het traangas.

„Er is geen traangas gebruikt”, zegt Trump nu tegen Fox. Een aantal minuten nadat de demonstranten verdwenen waren, kwam president Trump ter plaatse en poseerde met een bijbel en hooggeplaatste overheidsmedewerkers bij de historische kerk. De St. John's is in brand gevlogen tijdens de protesten tegen politiegeweld.

Trump wil dat hard wordt opgetreden tegen demonstranten. Hij heeft staten gewaarschuwd dat als zij de protesten niet de kop indrukken, hij het leger de straten in stuurt. Hiertoe kan een Amerikaanse president besluiten volgens een tweehonderd jaar oude wet. De minister van Defensie Mark Esper heeft woensdag gezegd dat hij het inzetten van deze wet niet steunt. Esper, die aanwezig was bij het fotomoment voor St. John's, zei verder dat hij niet wist dat zijn aanwezigheid gebruikt zou worden bij dit „fotomoment” van Trump.

Trump voor de historische kerk. Foto Brendan Smialowski/AFP

Tienduizenden betogers opnieuw straten VS op, ondanks avondklok

Tienduizenden mensen zijn dinsdagavond opnieuw de straten van Amerikaanse steden op gegaan om te demonstreren tegen racisme en politiegeweld, ondanks avondklokken die in meerdere grote steden juist werden ingesteld om de protesten te beperken. De ongeregeldheden leken niet heviger dan die van de afgelopen avonden.

In New York negeerden duizenden betogers in Manhattan en Brooklyn de avondklok die burgemeester Bill de Blasio had afgekondigd voor 20.00 uur. De avondklok ging drie uur eerder in dan de vorige avond in een poging de toenemende vernielingen en plunderingen van de afgelopen avonden te voorkomen. De Blasio verwierp een aanbod van gouverneur Andrew Cuomo van de staat New York om de National Guard te sturen.

In Washington verliepen de protesten rustiger dan de afgelopen dagen. Een menigte bij Lafayette Park, waar maandag een vreedzame demonstratie door de politie werd opgebroken, bleef rustig. Betogers schreven leuzen van de Black Lives Matter-beweging op het asfalt voor St. John's Church, waar zondag brand werd gesticht. Rond 20.00 uur, een uur nadat de avondklok inging, begon de menigte te slinken.

Eerder op de dag stuurde het Amerikaanse ministerie van Defensie 1.600 militairen naar de Washington-regio, liet het Pentagon dinsdag weten. Volgens een woordvoerder verkeerden de militairen, op bases rond de hoofdstad, „in verhoogde staat van paraatheid”.

Leden van de National Guard blokkeren dinsdageen kruispunt in Washington. Foto Alex Wong / Getty Images / AFP

In Atlanta zetten de politie en militairen traangas in om een menigte uiteen te drijven nabij Centennial Olympic Park. Kort nadat de avondklok om 21.00 uur inging, gooiden betogers flessen naar de politie. Ook werd vuurwerk naar de politie geschoten. In Los Angeles zijn volgens een woordvoerder van de politie honderden arrestaties verricht.

Demonstranten houden dinsdag hun handen achter hun hoofd bij hun arrestatie nadat de avondklok is ingegaan in Los Angeles. Foto Mark J. Terrill / AP

Zes politieagenten in Atlanta aangeklaagd na gewelddadige arrestatie

Zes politieagenten in Atlanta zijn dinsdag aangeklaagd wegens onder meer mishandeling na een hardhandige arrestatie van twee inzittenden van een auto, afgelopen zaterdag. Beelden van de aanhouding, waarbij twee jonge mensen uit de auto werden gesleurd en stroomstootwapens werden gebruikt, wakkerden de afgelopen dagen de woede over politiegeweld verder aan.

Op de beelden van het incident is te zien dat de 22-jarige Messiah Young en zijn 20-jarige vriendin Taniyah Pilgrim hardhandig uit de auto worden gehaald. Ze zaten vast in het verkeer wegens antiracismedemonstraties in de stad. Twee van de agenten werden zondag ontslagen, nadat burgemeester Keisha Lance Bottoms van Atlanta en korpschef Erika Shields oordeelden dat ze buitensporig geweld hadden gebruikt. Vier anderen zijn volgens de politie van Atlanta op non-actief gesteld.

Twitter avatar BrittClemonsTV Brittni Clemons #UPDATE: 6 Atlanta police officers have been charged after a viral video showed them violently pulling a couple from a vehicle Saturday night. @AP https://t.co/IangYeLOsJ

De twee ontslagen agenten zijn aangeklaagd wegens zware mishandeling in verband met het gebruik van tasers, maakte aanklager Paul Howard dinsdag bekend. De vier anderen zijn aangeklaagd wegens onder meer zware mishandeling en opzettelijke vernieling. „Ik voel me iets veiliger nu deze monsters van de straat zijn en niemand meer kunnen terroriseren”, zei Young.

Oud-president Bush hekelt pogingen om demonstranten tot zwijgen te brengen

De Amerikaanse oud-president George W. Bush heeft dinsdag opgeroepen te luisteren naar de demonstranten die racisme in de Verenigde Staten aan de kaak stellen - een scherp contrast met de aanpak van president Donald Trump, Bushs Republikeinse partijgenoot, die een harde koers van rechtshandhaving heeft ingezet.

Zonder Trump bij naam te noemen, uitte Bush in een verklaring verhulde kritiek op het optreden van de huidige Amerikaanse president. Maandag verdreef de politie een vreedzame demonstratie in Washington, zodat Trump een fotomoment kon houden bij de St. John's Church nabij het Witte Huis.

„De enige manier om onszelf in een waar licht te zien, is door te luisteren naar de stemmen van zovelen die pijn lijden en rouwen”, aldus Bush en diens vrouw Laura. „Degenen die proberen om die stemmen tot zwijgen te brengen, begrijpen de betekenis van Amerika niet - of hoe het land beter wordt.”

Twitter avatar NBCNews NBC News Former President George W. Bush statement on George Floyd: https://t.co/VtEDTIXqyE

Bush, die president was van 2001 tot en met 2009, zei „gekweld” te zijn door „de wrede verstikking van George Floyd en verontrust over het onrecht en de angst die ons land verstikken”.

Oud-presidenten zijn doorgaans terughoudend met kritiek op het beleid van hun opvolgers. Trump wordt bekritiseerd omdat hij, in tegenstelling tot zijn voorgangers, geen pogingen doet verzoenende woorden te spreken in tijden van crisis. Dat wordt traditioneel wel van de president verwacht.

Trudeau onder vuur wegens stilte na vraag over optreden Trump

De Canadese premier Justin Trudeau ligt onder vuur voor de lange stilte die volgde toen hem dinsdag werd gevraagd naar het optreden van de Amerikaanse president Donald Trump in reactie op de antiracismeprotesten in de Verenigde Staten.

Trudeau dacht 21 seconden na voordat hij antwoord gaf op een vraag over Trump, die zich maandagavond nabij het Witte Huis met een bijbel liet fotograferen voor St. John's Church, waar de avond daarvoor brand was gesticht. Voor dat persmoment werden vreedzame demonstranten hardhandig verdreven uit Lafayette Park, waar Trump en zijn entourage doorheen liepen op weg naar de kerk.

„We kijken allemaal met afschuw en ontsteltenis naar wat er gebeurt in de Verenigde Staten”, zei Trudeau na een pauze die door velen als pijnlijk lang werd ervaren.

Twitter avatar PnPCBC Power & Politics .@JustinTrudeau takes a long pause after being asked to comment on President Trump’s behaviour towards protests in the U.S. “We all watch in horror & consternation what's going on in the United States. It is a time to pull people together, but it is a time to listen,” he said. https://t.co/VvIQPVgRYq

„Het is een tijd om mensen samen te brengen”, vervolgde Trudeau, zonder Trump direct te noemen. „Het is een tijd om te luisteren, en om te leren welke onrechtvaardigheden blijven bestaan ondanks vooruitgang door de jaren en de decennia.”

Toen hem opnieuw werd gevraagd om commentaar op het optreden van Trump, zei hij: „Mijn taak als premier van Canada is op te komen voor Canadezen.” Trudeau, die ondanks politieke verschillen met Trump een redelijke werkrelatie met hem heeft opgebouwd, onthoudt zich doorgaans van directe kritiek op de president. Bovendien staat hij bekend om zijn tendens om strak vast te houden aan zijn talking points.

Trudeau ging in plaats daarvan in op de noodzaak om racisme te bestrijden in Canada, iets wat hij sinds de dood van George Floyd al meerdere keren heeft gedaan. Hoewel Canadezen veelal van mening zijn dat racisme ten noorden van de grens minder systematisch is dan in de VS, bestrijden critici dat beeld. Ook in Canada worden minderheden, onder wie leden van de inheemse bevolking, bovenmatig blootgesteld aan politiegeweld. In Canadese steden als Toronto, Montreal en Vancouver is daartegen de afgelopen dagen gedemonstreerd.

Onderzoek naar burgerrechtenschendingen politie Minneapolis

De autoriteiten in de Amerikaanse staat Minnesota stellen een onderzoek in naar burgerrechtenschendingen door de politie in Minneapolis, de stad waar de zwarte arrestant George Floyd vorige week om het leven kwam door politiegeweld. Dat heeft gouverneur Tim Walz bekendgemaakt, meldt persbureau AP. Het politiebeleid en procedures van de afgelopen tien jaar zullen worden doorgelicht.

Het onderzoek wordt gedaan door een overheidsdienst gericht op mensenrechtenschendingen. In eerste instantie zullen er voorlopige maatregelen worden genomen, gevolgd door maatregelen op lange termijn die systemische discriminatie aanpakken, zei Walz. Het onderzoek staat los van de vervolging van de agent die Floyd aanhield en vervolgens minutenlang met zijn knie de nek van Floyd tegen de grond hield, die daardoor kwam te overlijden.

Amerikanen in meerdere steden weer de straat op

Aboutaleb: demonstratie woensdag bij Erasmusbrug, plek voor 5.000 mensen

De demonstratie tegen racisme in Rotterdam woensdag is verplaatst van het centrum naar het Glitterplein, de Erasmusbrug en het Wilhelminaplein. Daar zal plek zijn voor 4.000 tot 5.000 demonstranten, in plaats van de eerder voorgenomen 80. Dat zei burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam dinsdag in het programma Nieuwsuur.

Na de lessen van de Dam, heeft burgemeester Ahmed Aboutaleb van #Rotterdam een akkoord met de demonstranten morgen: Ze zouden op een veel te klein pleintje demonstreren. De demonstratie gaat nu door op de #Erasmusbrug. 'Nu kunnen er wel duizenden mensen komen.' #Nieuwsuur pic.twitter.com/ykJb4BMzTW

— nieuwsuur (@Nieuwsuur) June 2, 2020

„Je zoekt naar een plek die kan ademen”, zei Aboutaleb. De manifestatie zal gehouden worden tussen 17.00 uur en 18.30 uur. Daarbij moeten deelnemers wel de RIVM-richtlijnen in acht nemen, dus anderhalve meter afstand van elkaar houden.

Aboutaleb nam het ook op voor burgemeester Femke Halsema van Amsterdam, die veel kritiek krijgt voor het toelaten van de grote demonstratie op de Dam op maandag. Die beslissing heeft zij volgens Aboutaleb met de beschikbare informatie gemaakt. „Het is heel erg makkelijk om daar achteraf commentaar op te leveren.”

15.000 mensen op de been tegen racisme en politiegeweld in Parijs, traangas ingezet

Geïnspireerd door de protesten in de VS is in Parijs dinsdagavond ook gedemonstreerd tegen racisme. Daar waren maar liefst 15.000 mensen op de been, meldt de Franse krant Le Parisien.

De massa verzamelde zich voor de strafrechtbank in het noordoosten van Parijs. De Franse actievoerders waren aangevuurd door de onlusten in de VS naar aanleiding van de dood van George Floyd. Daarbij stonden zij stil bij Adama Traoré, een destijds 24-jarige zwarte man die in 2016 in de hoofdstad om het leven kwam door politiegeweld.

Voor de demonstratie was vanwege de coronacrisis geen toestemming gegeven door autoriteiten. In Frankrijk zijn momenteel groepen van meer dan tien niet toegestaan. In de loop van de avond liep de situatie op sommige plekken uit de hand. Demonstranten gooiden stenen naar de politie, die op haar beurt traangas inzette.

Demonstranten dinsdag knielden met hun vuist in de lucht, een veelgebruikte vorm van protest in de VS. Foto Michel Euler/AP

Een overzicht van de situatie in de VS

Een week na de dood van George Floyd in Minneapolis staan de VS op scherp. Verspreid door het land is gedemonstreerd en is inmiddels de Nationale Garde ingezet.

Organisatie Damprotest tegen deelnemers: blijf twee weken zoveel mogelijk thuis

De organisatie van het protest op de Dam waarbij maandag duizenden mensen aanwezig waren, roept deelnemers op om de komende twee weken zoveel mogelijk thuis te blijven. Ook wordt mensen die erbij waren gevraagd om zo snel mogelijk te testen op corona als er klachten zijn. Dat schrijft Kick Out Zwarte Piet dinsdagavond op Facebook.

De actie heeft geleid tot veel kritiek van onder anderen politici en experts omdat er veel meer mensen aanwezig waren dan oorspronkelijk werd verwacht. In plaats van de met de gemeente afgesproken duizend deelnemers, ging het vermoedelijk om meer dan vierduizend. Daardoor konden deelnemers niet goed afstand bewaren. Meerdere experts, waaronder Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, stelden vast dat er een reële kans is dat betogers tijdens de demonstratie het virus hebben opgelopen.

Kick Out Zwarte Piet spreekt van „overmacht” en prijst burgemeester Femke Halsema dat ze de demonstratie niet heeft afgeblazen. „Als er door de politie met geweld was ingegrepen tijdens deze vreedzame demonstratie tegen racistisch politiegeweld was de situatie hoogstwaarschijnlijk geëscaleerd en had dit veel meer mensen in gevaar gebracht.”

Ook spreken de organisatoren over „selectieve verontwaardiging” rond de demonstratie. „Institutioneel racisme is ook in Nederland een probleem, maar velen lijken het liever te willen hebben over de gevolgen van demonstraties tegen racisme, dan over de gevolgen van racisme op de samenleving.”

Protesten in Den Haag en Groningen rustig verlopen

De demonstraties tegen racisme in Den Haag en Groningen dinsdag zijn volgens de politie rustig verlopen. In tegenstelling tot de uit de hand gelopen actie in Amsterdam maandag, hielden betogers overwegend gepaste afstand. Ook droegen de meeste actievoerders mondkapjes.

Op het Malieveld in Den Haag kwamen volgens persbureau ANP naar schatting 1.500 mensen bijeen. Daarbij gingen geknield zitten met een vuist in de lucht, inmiddels een bekende vorm van protest tegen racisme in de VS. Op de Grote Markt in Groningen, waar een zittend protest gehouden werd, was plek voor 800 mensen.

Op allebei de plekken was met kruisjes aangegeven waar mensen konden zitten of staan. Demonstranten hadden protestborden met teksten als 'black lives matter' en 'I can't breathe' - de laatste woorden van George Floyd, de Amerikaanse zwarte man die vorige week door politiegeweld om het leven kwam.

Bekijk hier beelden van de protesten:

Kijken: beeld van de demonstratie in Groningen vanaf de Martinitoren

Vanaf de Martinitoren is goed te zien hoe dinsdag de Grote Markt in Groningen is volgelopen met demonstranten. In totaal hebben zo'n achthonderd betogers zich verzameld op het plein voor een zittend protest.

Op de Grote Markt zijn kruisjes aangebracht waar betogers kunnen zitten. Volgens persbureau ANP worden afstandregels over het algemeen goed nageleefd. Ook in Den Haag wordt momenteel gedemonstreerd.

Bekijk hier beeld van de actie in Groningen vanaf de Martinitoren:

Verdere ontwikkelingen in de VS

  • De avondklok in New York blijft nog de rest van de week van kracht, heeft burgemeester Bill de Blasio volgens The New York Times laten weten. Tussen 20.00 uur en 05.00 uur mogen inwoners van de miljoenenstad niet de straat op. De bepaling is sinds maandag van kracht, omdat de protesten in New York zijn uitgelopen op plunderingen en brandstichtingen. Gouverneur Andrew Cuomo van de staat New York leverde dinsdag kritiek op De Blasio. „Ik denk dat de burgemeester het probleem heeft onderschat”, aldus de gouverneur. Daardoor zou er niet genoeg politie op straat zijn geweest. „Wat er in New York City is gebeurd, valt niet goed te praten.”
  • De protesten in de VS zijn de afgelopen nacht minder gewelddadig verlopen dan in voorgaande nachten. Dat heeft het hoofd van de National Guard, generaal Joseph Lengyel, volgens persbureau Reuters dinsdag gezegd. „Het was een betere nacht. We zagen een terugloop in geweld. Maar al met al namen de protesten nog wel in omvang toe”, aldus Lengyel. De National Guard, een legeronderdeel dat uit reservisten bestaat, is momenteel met 18.000 militairen uitgerukt in 29 staten. De gardisten staan de plaatselijke politiekorpsen bij.
  • De voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, heeft dinsdag beloofd dat er „binnen korte tijd” wetten zullen komen die etnisch profileren door de politie moeten tegengaan. Dat meldt persbureau Reuters. De Democraat Pelosi riep president Trump op „een healer in chief te zijn” - een leider die de breuklijnen in de samenleving lijmt - in plaats van een „iemand die de vlammen aanwakkert”. Trump moet daarin volgens Pelosi „het voorbeeld volgen van vele presidenten die hem zijn voorgegaan”.
  • Biden opent aanval op Trump in toespraak

    Presidentskandidaat Joe Biden heeft dinsdag in een toespraak in Philadelphia fel uitgehaald naar Donald Trump. De president is bij de onrust in de Verenigde Staten „onderdeel van het probleem”, aldus Biden. „Hij verergert het.” Het was de eerste keer sinds halverwege maart dat Biden in het openbaar optrad buiten zijn thuisstaat Delaware.

    Vooral de foto die Trump van zichzelf liet nemen bij een kerk tegenover het Witte Huis kan Bidens afkeur rekenen, omdat de politie daarvoor „vreedzame demonstranten” met traangas moest verdrijven. „De president hield een bijbel in de lucht. Ik wou dat hij hem eens open sloeg in plaats van dat hij ermee loopt te zwaaien.”

    Volgens Biden wordt Trump „in beslag genomen door zijn verblindende ego”. De Democraat stelde dat Trumps „narcisme belangrijker is geworden dat de natie die hij leidt”. Trump zou vooral zijn conservatieve achterban bedienen, ten koste van de eenheid van het land.

    Biden beloofde zijn gehoor dat hij als president geen „angst of verdeeldheid zou verspreiden”. „Kijk, het presidentschap is een enorme klus. Niemand zal het perfect uitvoeren. Dat geldt ook voor mij”, zei de 77-jarige Biden. „Maar ik zal het vuur van haat niet verder aanwakkeren.” Een belangrijke adviseur van Trumps campagne beschuldigde Biden er na de toespraak van de onrust te gebruiken voor zijn eigen politieke gewin.

    Trump "might also want to open the US Constitution once in a while. If he did, he'd find a thing called the First Amendment... the right of the people peaceably to assemble," Joe Biden says. "That's America... not using the American military to move against the American people." pic.twitter.com/UsPRWXc510

    — CNN Breaking News (@cnnbrk) June 2, 2020

    Zwarte profielfoto's: bedrijven en clubs vragen aandacht voor racisme

    Wereldwijd nemen steeds meer bedrijven, sportclubs en beroemdheden deel aan Black Out Tuesday, een actie die bedoeld is om aandacht te vragen voor racisme. Ze plaatsen zwarte vlakken op hun sociale media, halen hun websites uit de lucht of zetten andere middelen in om solidariteit te tonen aan de zwarte gemeenschap. De actie begon in de muziekindustrie, als oproep om ruimte te maken voor bezinning.

    MTV en andere Amerikaanse televisiezenders kondigden gisteren aan 8.46 minuten zwart beeld uit te zullen zenden. Daarmee herdenken ze de tijd dat een witte agent vorige week zijn knie op de nek van de zwarte George Floyd drukte. Die overleed als gevolg daarvan, wat het beginpunt markeerde van een week vol demonstraties en gewelddadigheden in de Verenigde Staten, en protestacties daarbuiten. Streamingsdienst Spotify heeft ook een pauze van 8.46 minuten toegevoegd aan meerdere afspeellijsten, aldus het Amerikaanse technologieblad The Verge.

    De actie groeit nu ook rap buiten de muziekwereld, onder meer in de voetbalwereld. De Nederlandse voetbalbond KNVB plaatste op Twitter een zwart vlak en retweette een foto van Frenkie de Jong, waarop de sterspeler samen met collega-international Georginio Wijnaldum te zien is. De twee Oranje-spelers hielden vorig jaar na een doelpunt tegen Estland hun armen naast elkaar om te benadrukken dat huidskleur niet uit zou moeten maken. Ook profclubs als Ajax, AZ, PSV en Feyenoord doen mee aan de actie, net als buitenlandse clubs als Fenerbahçe en Bayern Munchen. Ook veel bekende en niet-bekende Nederlanders doen mee aan de actie, door zwarte vlakken toe te voegen aan hun sociale media met de hashtags #TheShowMustBePaused en #BlackOutTuesday.

    ✊🏻✊🏽✊🏾✊🏿#blackouttuesday pic.twitter.com/DpyUkt9h8k

    — KNVB (@KNVB) June 2, 2020

    Maximaal 800 mensen welkom bij anti-racismeprotest Groningen

    Bij een aangekondigde demonstratie dinsdagavond in Groningen tegen racisme en politiegeweld zijn hoogstens achthonderd betogers welkom. Dat zegt burgemeester Koen Schuiling tegen RTV Noord. De protestactie mag doorgaan, maar de demonstranten moeten wel de RIVM-richtlijnen in acht nemen.

    De demonstratie vindt plaats op de Grote Markt, in het centrum van de stad. Het plein zou volgens Schuiling „met de anderhalvemeterregels” groot genoeg moeten zijn voor de achthonderd demonstranten. „Ons land verkeert in een crisissituatie, maar de grens van een maximum aantal mensen dat bij elkaar mag komen bestaat sinds 1 juni niet meer”, aldus de burgemeester. „Daarnaast is het een grondrecht om te demonstreren.”

    Wel zegt Schuiling in te grijpen als de demonstratie uit de hand loopt. „Ik vraag aan de demonstranten om hun verantwoordelijkheid te nemen in de richting van mensen die ziek zijn. Zij moeten ook denken aan de mensen die deze demonstratie door het coronavirus niet meer kunnen meemaken.”

    Een woordvoerder van de gemeente zegt tegen persbureau ANP dat de organisatie van het protest, actiegroep Black Ladies of Groningen, zelf moet controleren of het niet te druk wordt. Als dat gebeurt, „moeten ze zelf gaan communiceren dat de Grote Markt vol is”.

    Ook in op de Grote Markt in Groningen wordt dinsdag gedemonstreerd. Foto iStock

    De organisatie van de demonstratie, die de vorm aanneemt van een sit-in, zegt op Facebook dat er vakken worden uitgetekend waarin demonstranten kunnen plaatsnemen. Tussen de vakken zit twee meter. Daarnaast moeten alle aanwezigen een mondkapje en desinfecterende handgel bij zich hebben. Ook benadrukken de initiatiefnemers dat het protest vreedzaam moet blijven.

    In Den Haag wordt ook geprotesteerd. Daar zet de politie een drone in voor overzichtsbeelden, waarmee bepaald kan worden hoe demonstranten beter verspreid worden en de anderhalve meter in acht genomen kan worden.

    Twitter avatar Newsroom070 Newsroom Den Haag De politie zet, na overleg met gemeente en #blacklivesmatternl tijdens de demonstratie #Malieveld een drône in om overzichtsbeelden te maken. Zo helpen we indien nodig om mensen beter te verspreiden en de juiste afstand van 1,5 meter te bewaren #denhaag #samenkunnenweditaan

    Antiracismeprotesten en strijd tegen coronavirus komen samen in protestkapjes

    De laatste woorden van de door politiegeweld overleden George Floyd, „I can't breathe”, zijn de afgelopen week de strijdleus van wereldwijde antiracismeprotesten geworden. De demonstranten en autoriteiten worstelen ook met die andere grote nieuwsontwikkeling: de verspreiding van het coronavirus en de langzame versoepeling van maatregelen ertegen.

    Mondkapjes zijn onder verschillende omstandigheden en op meerdere plekken verplicht gesteld door autoriteiten. Voor demonstranten hebben ze nog een functie: met de opdruk van Floyds laatste woorden, zijn het symbolische middelen in de strijd tegen institutioneel racisme en politiegeweld. De protestkapjes worden wereldwijd ingezet.

    Kabinet wil dat gemeenten herhaling van Dam-protest voorkomen

    Het kabinet gaat alle veiligheidsregio’s vragen de mogelijke verspreiding van Covid-19 „nadrukkelijk te betrekken” bij het opstellen van regels voor demonstraties. Dat moet een herhaling voorkomen van het Amsterdamse antiracismeprotest dat maandag duizenden mensen naar de Dam trok.

    Dat heeft minister Ferd Grapperhaus (Justitie, CDA) gezegd tijdens het Vragenuur in de Tweede Kamer. Toen de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema (GroenLinks) hem maandag op de hoogte stelde van de drukte, had hij begrip getoond voor haar keuze niet in te grijpen, zei Grapperhaus. Maar, voegde hij toe: „Dat soort situaties moeten zich niet meer voordoen.”

    Kamerleden van alle partijen, waaronder ook GroenLinks, zeiden ongelukkig te zijn met de omvang van het Amsterdamse protest en het gebrek aan afstand tussen de demonstranten. „Het was gewoon verkeerd”, zei GroenLinks-leider Jesse Klaver.

    PVV-leider Geert Wilders eiste van het kabinet het ontslag van Halsema. Daar wilde Grapperhaus zich niet in mengen. De minister wil de politieke beoordeling van het optreden van de burgemeester aan de Amsterdamse gemeenteraad laten. Wel wil hij in overleg met de stad nadenken over manieren om aan Amsterdammers duidelijk te maken dat „echt niet meer zo moet”.

    Black Lives Matter: opkomst demonstratie Dam was geschat op basis van Facebook-aanmeldingen

    Het aantal demonstranten dat maandag naar de antiracismebetoging in Amsterdam zou komen, was vooraf - op basis van het aantal Facebook-aanmeldingen - geschat op een paar honderd betogers. Dat zegt de organisator van de demonstratie, de actiegroep Black Lives Matter Nederland, tegen persbureau ANP. Maar: „eigenlijk kun je daar nooit van uitgaan en is schatten ook bijna onmogelijk”, aldus een woordvoerder.

    De actiegroep had als voorzorgsmaatregel vijfhonderd kruisjes gezet op de Dam om een corona-veilige afstand aan te geven. „We snappen de bezorgdheid”, zegt de woordvoerder tegen ANP. „Maar we hebben veel veiligheidsmaatregelen getroffen. We hebben gezegd: Blijf thuis als je klachten hebt, houd anderhalve meter afstand, gebruik een mondkapje en handgel.”

    De demonstratie heeft tot veel kritiek geleid in de hoofdstad en daarbuiten. Doordat niet vijfhonderd, maar zo'n vijfduizend demonstranten zich verzamelden om zich uit te spreken tegen racisme en politiegeweld, zijn er volgens critici ongeoorloofde risico's genomen in coronatijd. De kritiek richt zich voornamelijk op de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema (GroenLinks), die de demonstratie niet opbrak.

    Demonstratie Den Haag verplaatst naar Malieveld

    De demonstratie van Black Lives Matter in Den Haag gaat vanavond door. De organisatie en gemeente zijn overeengekomen dat deze wordt gehouden op het tien hectare grote Malieveld, en niet – zoals eerder gepland – in het park Koekamp, tegenover het Centraal Station. Een demonstratie van antilockdownactivisten die daar zaterdag werd gehouden leidde tot 37 aanhoudingen. Zaterdag gold nog de noodverordening van voor 1 juni, die samenkomsten van meer dan dertig man verbood.

    Sinds maandag is maximumaantal mensen dat samen mag komen niet meer begrensd. Wel moeten alle deelnemers anderhalve meter afstand van elkaar houden. Naar het Malieveld zullen éénrichtingsverkeerlooproutes worden gemaakt. De gemeente „verwacht” van de organisatie dat zij maatregelen neemt als de afstand niet in acht wordt genomen. Ook waarschuwt de gemeente dat „in het uiterste geval de demonstratie door de organisatie zelf beëindigd zal moeten worden. We hebben er alle vertrouwen in dat de met de organisatie gemaakte afspraken een verantwoorde demonstratie mogelijk maken”.

    Tv-recensie: de dagelijkse talkshows over demonstreren op de Dam

    Dinsdagavond bekeek Arjen Fortuin de verschillende talkshows en vergeleek hij de gesprekken bij Op1, Beau en M. „In Op1 werd de Amsterdamse burgemeester stevig ondervraagd over de demonstratie op de Dam. Maar een gesprek over racisme kwam niet van de grond. Terwijl de massaliteit van de demonstratie juist duidelijk maakte hoe urgent het probleem ook in Nederland is.”

    Lees de Zap: Over racisme kon het niet gaan bij Op1

    Aboutaleb: niet meer dan tachtig demonstranten op Schouwburgplein

    Burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam is niet van plan woensdag een demonstratie tegen racisme en politiegeweld op het Schouwburgplein toe te laten als daar meer dan tachtig mensen bijeenkomen. Dat heeft de Rotterdamse burgemeester dinsdagochtend bij Radio Rijnmond gezegd naar aanleiding van drukte bij demonstraties op de Dam in Amsterdam, waar zo'n vijfduizend mensen bijeen waren.

    Voor meer dan tachtig demonstranten is het Rotterdamse plein „niet geschikt”, aldus de burgemeester, omdat de coronamaatregelen dan niet meer in acht genomen kunnen worden. Het Schouwburgplein, door onder meer actiegroep Kick Out Zwarte Piet aangewezen als locatie voor demonstraties, wordt momenteel voor een groot deel gebruikt door de horeca, aldus Aboutaleb. Verschillende ondernemingen kregen toestemming hun terrassen uit te breiden op het plein. „Meer dan tachtig is dus gewoon niet mogelijk. Als er meer mensen komen, dan accommoderen we het plein er niet voor.”

    Met een grote groep fysiek bijeenkomen is volgens Aboutaleb bovendien „weinig creatief”. „Denk aan al die mensen die in de ziekenhuizen liggen of hebben gelegen. Kies gewoon voor een manier waarbij anderhalve meter wel mogelijk is.” Bijvoorbeeld door herrie te maken vanaf het balkon, zoals in Italië en Spanje, of door een lint te vormen langs de waterkant. „Zo kan je ook een statement maken en tóch anderhalf meter afstand houden”, zei Aboutaleb.

    Lees meer over de protesten op de Dam: Stevige kritiek op Halsema na demonstratie op de Dam

    Het toestaan van grote demonstraties maandag op de Dam in Amsterdam, naar aanleiding van de dood van George Floyd in de Verenigde Staten door politiegeweld, is burgemeester Femke Halsema op kritiek komen te staan. Het houden van voldoende afstand was voor veel mensen onmogelijk. In het televisieprogramma Op1 stelde Halsema verkeerd ingeschat te hebben dat er zoveel mensen betogers zouden komen. „In een kwestie van een uur zwol het aan”, aldus Halsema. Ingrijpen tegen de grote groep zou daarna onmogelijk zijn geweest.

    Muziekwereld roept op tot dag van bezinning en steun voor zwarte gemeenschap

    In de muziekwereld voeren dinsdag onder andere artiesten, labels en festivals actie naar aanleiding van de dood van George Floyd. Ze zetten hun website of sociale media op zwart of posten over de actie met de hashtags #TheShowMustBePaused of #BlackLivesMatter. In plaats van het dagelijkse werk zeggen deelnemende artiesten, labels en ook streamingsdiensten zich vandaag te focussen op hoe zij de zwarte gemeenschap kunnen steunen. In welke mate 'Black Out Tuesday' de muziekwereld vandaag daadwerkelijk zal stilleggen, is vooralsnog onduidelijk.

    In Nederland doen artiesten als Armin van Buuren, Eefje de Visser, Typhoon en Martin Garrix mee. Ook Top Notch heeft zich aangesloten, zei directeur Vincent Patty van het bekende hiphoplabel vanochtend tegen Radio 1. Festival North Sea Jazz roept via Instagram andere „poortwachters van cultuur” op eveneens in actie te komen om zo „verantwoording en verandering uit te lokken”.

    Internationaal gaat het onder andere om Paul McCartney en de Foo Fighters, labels als Sony en streamingsdiensten Spotify en Apple Music. Deze diensten blijven hun muziek vandaag wel gewoon aanbieden. Spotify zegt op Instagram „de kracht van het platform te blijven gebruiken om zwarte stemmen te versterken zodat ze gehoord worden”.

    SUV rijdt in op politieagenten in Buffalo, New York

    Een SUV is maandagavond ingereden op een groep politieagenten in Buffalo, een Amerikaanse stad dicht bij de grens met Canada. Op videobeelden van omstanders is te zien hoe in ieder geval twee van de agenten gewond blijven liggen na de aanrijding. De agenten zijn in stabiele toestand naar het ziekenhuis gebracht. Zeker een van hen is ernstig maar niet levensbedreigend gewond geraakt, aldus persbureau AP. Het motief van de bestuurder is vooralsnog onbekend.

    De confrontatie vond plaats nadat een man was gearresteerd en agenten knuppels hadden gebruikt om demonstranten weg te jagen. Die betoogden in de stad in het westen van de staat New York vanwege de dood van George Floyd en het politiegeweld dat daar de oorzaak van was. Op de beelden van de aanrijding is te zien hoe de agenten kort tevoren in de richting van de SUV schieten en wegstuiven op het moment dat die op hen inrijdt.

    In de grootste stad in de staat New York, de metropool New York, heeft burgemeester Bill de Blasio de maandag ingestelde avondklok met een dag verlengd. De avondklok zal vandaag om 20.00 uur ingaan. Ondanks het dwangmiddel werden er maandagavond in New York opnieuw meerdere winkels vernield of geplunderd.

    Burgemeester Washington uit kritiek op geweld federale politie

    Burgemeester Muriel Bowser van Washington heeft kritiek geuit op de 'schoonveegactie' bij het Witte Huis die bedoeld was om een bezoek van president Donald Trump aan de St. John's Church mogelijk te maken.

    Bowser stelt op Twitter dat de federale politie 25 minuten voor het ingaan van de door haar ingestelde avondklok „munitie heeft ingezet tegen vreedzame demonstranten”. De Democrate noemt dat „beschamend” en zegt dat de actie het werk van de agenten van de politie van het District of Columbia bemoeilijkt.

    I imposed a curfew at 7pm. A full 25 minutes before the curfew & w/o provocation, federal police used munitions on peaceful protestors in front of the White House, an act that will make the job of @DCPoliceDept officers more difficult. Shameful!

    DC residents — Go home. Be safe

    — Muriel Bowser #StayHomeDC at 7 pm (@MurielBowser) June 2, 2020

    Volgens persbureau Reuters bestonden de ordetroepen, die onder meer rubberen kogels en traangas gebruikten tegen de demonstranten, uit de militaire politie van de National Guard, de Secret Service, de federale politie en de politie van het District of Columbia.

    Ook Joe Biden, de Democratische presidentskandidaat voor de komende verkiezingen, had geen goed woord over voor de actie. President Trump heeft in de ogen van Biden „het Amerikaanse leger gebruikt tegen het Amerikaanse volk” voor een fotomoment. Hij stelt op Twitter dat Trump verslagen moet worden, in het belang van „onze kinderen en de ziel van ons land”.

    He's using the American military against the American people.

    He tear-gassed peaceful protesters and fired rubber bullets.

    For a photo.

    For our children, for the very soul of our country, we must defeat him. But I mean it when I say this: we can only do it together. https://t.co/G1yE67q9Nz

    — Joe Biden (@JoeBiden) June 2, 2020

    President Trump kondigde in het begin van de avond de inzet van het leger en een keiharde aanpak van relschoppers aan. Hij noemde zich daarbij de president van 'law and order'. Na zijn toespraak voor het Amerikaanse volk bracht hij een bezoek aan de tegenover het Witte Huis gelegen St. John's Church, waar betogers zondagavond brand hebben gesticht. Trump hield daarbij een Bijbel omhoog.

    De bisschop van de Episcopaalse Kerk in Washington is woedend dat Trump een van haar kerken heeft gebruikt om een politiek statement te maken. Bisschop Mariann Budde was van te voren niet ingelicht over het bezoek van Trump en verwijt hem tegenover The Washington Post verdeeldheid te zaaien:

    „Alles wat hij heeft gezegd en gedaan is geweld aanwakkeren. We hebben moreel leiderschap nodig en hij heeft er alles aan gedaan om ons uiteen te drijven. En hij heeft zojuist een van de heiligste symbolen van de joods-christelijke traditie gebruikt.”

    Politiechef Louisville ontslagen

    De baas van de politie van de stad Louisville in de staat Kentucky is ontslagen, nadat agenten bij protesten hadden geschoten zonder dat hun bodycams aanstonden om te registreren wat er gebeurde. Bij die schietpartij kwam volgens Reuters een zwarte restauranteigenaar om het leven.

    De demonstranten protesteerden tegen het doden van zwarte Amerikanen door de politie naar aanleiding van het overlijden van George Floyd na zijn hardhandige arrestatie in Minneapolis vorige week.

    Het was de tweede keer in korte tijd dat agenten uit Louisville hun bodycams niet gebruikten tijdens een incident waarbij een ongewapende persoon werd doodgeschoten. Half maart schoten agenten de Afro-Amerikaanse Breonna Taylor dood bij een inval in haar appartement.

    De agenten die in de nacht van zondag op maandag de restauranteigenaar doodschoten zijn voorlopig op non-actief gesteld. De Democratische gouverneur Andy Bashear van Kentucky heeft een onderzoek ingesteld naar het incident.

    Officiële autopsie George Floyd: verstikking doodsoorzaak

    In het officiële autopsierapport over de dood van George Floyd staat volgens persbureau ANP nu ook dat hij om het leven is gekomen door verstikking door menselijk toedoen. Eerder op maandag had een autopsie in opdracht van de familie van de zwarte man uit Minneapolis al uitgewezen dat verstikking de doodsoorzaak was.

    In de eerste door de autoriteiten uitgevoerde autopsie stond dat Floyd niet om het leven was gekomen door verstikking, maar als gevolg van meerdere factoren, waaronder giftige stoffen in zijn lichaam en al bestaande gezondheidsklachten.

    Maar nu stelt de patholoog van Hennepin County dat George Floyd overleed door „het stoppen van de hart en longfuncties veroorzaakt door ingrijpen van de wetshandhaving en door compressie van de nek”.

    'Minstens 125 gevallen van inbreuk op persvrijheid bij protesten'

    De Amerikaanse autoriteiten moeten journalisten hun werk laten doen, waarschuwt het Committee to Protect Journalists (CPJ). Volgens de organisatie is er sinds 29 mei al in zeker 125 gevallen inbreuk gemaakt op de persvrijheid.

    „We zijn geschokt door de stevige en soms gewelddadige acties van de politie tegen journalisten die hun werk aan het doen zijn”, zegt CPJ-programmadirecteur Carlos Martinez de la Serna. „Dat zijn directe schendingen van de persvrijheid. We roepen lokale bestuurders op om voor nieuwsmedia een expliciete uitzondering te maken op de avondklok, zodat ze vrijuit kunnen berichten.”

    De afgelopen dagen zijn volgens de persvrijheidsorganisatie tientallen journalisten bestookt met traangas, pepperspray en rubberen kogels. Dit gebeurde in één geval zelfs nadat de betreffende journalist zijn perskaart had getoond. Ook zouden er twintig journalisten zijn gearresteerd.

    Trump wil leger inzetten: 'I am your president of law and order'

    President Trump heeft het Amerikaanse volk toegesproken over de protesten naar aanleiding van de dood van George Floyd. Hij zei de president van 'law and order' te zijn en kondigde aan militairen in te gaan zetten om de orde in de Amerikaanse steden te herstellen.

    Trump beloofde aan het begin van zijn speech vanuit de Rose Garden voor het Witte Huis dat er rechtvaardigheid zal zijn voor George Floyd en zijn familie en dat hij een bondgenoot is van vreedzame demonstranten, alvorens over te schakelen op het aankondigen van een keiharde aanpak van relschoppers en plunderaars.

    I am your president of law & order, zegt Trump. Racisne was geen onderwerp van zijn verklaring. In Washington zet hij vanavond het leger in. „We moeten de straten domineren."

    — Bas Blokker (@basblokkernrc) June 1, 2020

    Hij zegt burgemeesters en gouverneurs te hebben gevraagd voldoende reservisten van de National Guard in te zetten en dat hij als ze dat weigeren zelf de krijgsmacht gaat inzetten om de problemen voor hen op te lossen. Trump zei ook dat er in Washington, D.C. om 19.00 uur een avondklok ingaat die streng gehandhaafd zal worden door „duizenden en duizenden” soldaten en andere ordetroepen en kondigde jarenlange gevangenisstraffen aan voor relschoppers.

    Om militairen op Amerikaans grondgebied in te zetten wil Trump gebruik maken van een zelden gebruikte wet uit 1807 die dat mogelijk maakt. De president verwees daarbij naar „professionele anarchisten, gewelddadige meutes, Antifa” en anderen als verantwoordelijken voor de rellen.

    Terwijl de president sprak waren er harde knallen hoorbaar vanaf de protesten in de directe omgeving. Daar werd traangas ingezet tegen demonstranten die volgens Witte Huis-correspondent Yamiche Alcindor van PBS Newshour vreedzaam aan het betogen waren.

    Here is what was happening outside the White House as President Trump was giving his Rose Garden address and saying he is an “ally of all peaceful protestors.” Peaceful protestors being tear gassed outside of the WH gates. I confirmed because I was teargassed along with them. pic.twitter.com/yg0wbSrIXn

    — Yamiche Alcindor (@Yamiche) June 1, 2020

    Na zijn toespraak ging de president naar de St. John's Church tegenover het Witte Huis waar gisteren brand is gesticht door betogers. De weg daarnaartoe was dankzij de inzet van traangas 'schoongeveegd' door de ordetroepen.

    Bekijk hier de hele toespraak van president Trump:

    Een nieuw blog over de protesten en ongeregeldheden in de VS

    Welkom in een nieuw blog over de onrust in de Verenigde Staten. Hier houdt NRC het laatste nieuws bij over de demonstraties en gewelddadigheden die de VS sinds vorige week teisteren. Aanleiding was het overlijden van George Floyd, een ongewapende zwarte man die bij zijn arrestatie werd gedood door een witte politieagent.

    Lees hier het blog van maandag terug. Familie-autopsie: Floyd verstikt door aanhoudende druk op nek