Recensie

Recensie Film

Een kille muziekmachine in ‘Das Vorspiel’

Drama Speelfilms over klassieke muziek gaan vaak over de vertolkers als kille muziekmachines. Anna (Nina Hoss) slijt haar leven als strenge viooldocente.
Still uit 'Das Vorspiel'.
Still uit 'Das Vorspiel'.

Speelfilms waarin klassieke muziek een rol speelt, gaan nooit over het plezier dat gepaard gaat met muziek maken. Muziek mag dan troost bieden en emoties opwekken, de vertolkers ervan worden vaak geportretteerd als kille machines. In Das Vorspiel is Anna (Nina Hoss) een van die vertolkers. Door faalangst liep haar carrière als violiste spaak. Nu slijt zij haar leven als strenge viooldocente. Haar Franse echtgenoot Philippe is instrumentbouwer van violen en cello’s. Zoon Jonas speelt ook viool, maar niet van harte.

Een sterke scène die zich afspeelt in een restaurant tekent zowel de neuroses van Anna als de onderlinge verhouding tussen Anna en Philippe. Eerst wil Anna achterin zitten, dan verkast het echtpaar naar voren om weer achterin te eindigen. Eten bestellen blijkt al net zo lastig. De begripvolle Philippe ruilt uiteindelijk zijn bord aardappeltjes met haar spaghetti.

Anna neemt de jonge violist Alexander onder haar hoede en stoomt hem klaar voor de audities voor het conservatorium. Zachtzinnig gaat dat niet. Veeleisend is ze in haar obsessieve streven naar perfectie. Of die perfectie het hoogste doel moet zijn, wordt veelzeggend gerelativeerd in een scène waarin Philippe een oude opname laat horen van Anna. „Klinkt onaf” is haar oordeel. Philippe vindt de imperfectie juist mooi.

Lees ook Actrice Nina Hoss: ‘Vrouwenrollen die ik niet helemaal begrijp interesseren me het meest’

Net als in Haneke’s La pianiste (2001) gaat Das Vorspiel ook over een verstoorde ouder-kindrelatie die deels Anna’s kilte en neuroses moet verklaren. Eenzelfde verstoorde relatie heeft zij met Jonas, die op zijn beurt weer jaloers is op alle aandacht die zijn veeleisende moeder aan Alexander geeft. De onopgesmukte stijl van de film heeft ook wel iets weg van Haneke, al is Das Vorspiel explicieter in verhaal en thema’s dan Haneke ooit zou zijn.