Reportage

Italië gaat verder open, maar het zuiden maakt zich zorgen

Uit de lockdown Italië snakt naar toeristen, maar de afgelopen dagen was er vooral fel debat over verplaatsingen van mensen in eigen land. In het zuiden zien ze liever Duitse toeristen dan Milanezen.

Populaire Italiaanse stranden, zoals hier bij Cesenatico, maken zich op voor de terugkeer van toeristen.
Populaire Italiaanse stranden, zoals hier bij Cesenatico, maken zich op voor de terugkeer van toeristen. Foto Max Cavallari/EPA

In het zuiden vertrouwen ze het niet helemaal, maar toch is Italië woensdag weer opengegaan. Ondernemers en regiobestuurders in het noorden, de economische motor van het land, hadden er sterk op aangedrongen niet langer te wachten en vrij verkeer tussen de regio’s, tot dinsdag verboden, weer mogelijk te maken.

Ook bezoekers uit de Schengenlanden zijn weer welkom en hoeven niet langer twee weken in coronaquarantaine. Vooralsnog blijft het wel moeilijk om met de auto naar Italië te rijden. Zwitserland liet zijn zuiderburen vorige week weten het „nog te vroeg” te vinden om de grens met Italië te openen. Dat staat nu voor 6 juli gepland. Ook Oostenrijk houdt de grenzen nog dicht. Het Italiaanse persbureau Ansa speculeerde er dinsdag op dat de Brennerpas en andere grensovergangen op 15 juni weer open zouden gaan.

Italië snakt naar buitenlandse toeristen, maar in het soms schrille debat de afgelopen dagen ging het vooral over de verplaatsingen in eigen land. Wat als mensen uit de zwaar getroffen noordelijke regio Lombardije massaal naar het zuiden komen, waar veel minder besmettingen zijn? Bestuurders van Campania, Puglia, Sicilië en Sardinië maken zich grote zorgen. Liever een Duitser dan een Milanees, is het parool.

Het eiland Sardinië wilde eigenlijk alleen bezoekers met een ‘medisch paspoort’ toelaten, maar het kabinet heeft dat geblokkeerd. Nu zetten Sardinië en Sicilië in op registratie van bezoekers en op controle vóór vertrek op vliegvelden en havens. Sicilië is een eigen, facultatieve app aan het ontwikkelen om zicht te houden op eventuele medische problemen. Die komt naast de nationale app waarmee vier andere regio’s volgende week gaan experimenteren.

Lees ook: Hoe vrij ben je nog als toerist in Europa? Een roadtrip van Brussel tot Milaan

Overigens bestaan ook in andere landen waar regionale overheden grote eigen bevoegdheden hebben, verschillen in beleid. In Spanje mag nog niet tussen provincies worden gereisd, omdat verschillende provincies in verschillende fases zitten. In Duitsland bestaat een verwarrende lappendeken van regels per deelstaat. In Mecklenburg-Voor-Pommeren zijn bijvoorbeeld dagjesmensen uit een andere deelstaat niet welkom.

Niet iedereen is ongerust

In Italië hebben vrijwel alle regio’s in het midden en zuiden aangedrongen op het vooraf controleren van de temperatuur van mensen uit het noorden die nu naar het zuiden willen reizen. Op de stations van Napels en Salerno, waar de hogesnelheidstreinen uit het noorden aankomen, zijn daarnaast extra temperatuurscanners ingezet voor aankomende reizigers. Vooral over Lombardije, waar mondkapjes op straat verplicht blijven, maken de meeste experts zich nog zorgen. De cijfers zijn stabiel laag, maar nog steeds worden daar de meeste doden en nieuwe besmettingen gemeld. Dinsdag waren er 187 nieuwe besmettingen, op een totaal van 318 voor heel Italië. In Lombardije kwamen er 12 doden bij, landelijk 55. Het officiële dodental staat nu op 33.530.

Niet iedereen is ongerust. De directeur van het gerenommeerde Milanese ziekenhuis San Raffaele, Alberto Zangrillo, zei zondag op tv dat het virus zodanig is verzwakt dat het geen zin meer heeft Italianen te „terroriseren” met strenge maatregelen. De Wereldgezondheidsorganisatie kwam meteen met een felle repliek. Dat kunnen we absoluut nog niet zeggen, waarschuwde Michael Ryan, directeur van het noodprogramma van de WHO. Misschien lijkt dat zo omdat we beter opletten, zei hij. „Maar nog steeds sterven er iedere dag duizenden mensen” wereldwijd.

Het reisverbod is opgeheven, maar andere beperkende maatregelen blijven van kracht: mondkapjes moeten op binnen in publieke ruimtes, in het openbaar vervoer en in de buitenlucht als een meter afstand niet haalbaar is.

De rechtse oppositie lapte die regel dinsdag op een manifestatie ter gelegenheid van de nationale feestdag aan haar laars. Bijna niemand had een masker op. Matteo Salvini, leider van de rechts-nationalistische Lega, had er wel een, maar droeg het onder zijn kin. „Deskundigen zeggen dat het virus uitsterft”, zei hij. Voor de zorgen in het zuiden over de opheffing van de reisbeperkingen is dat olie op het vuur.

Met medewerking van Juurd Eijsvoogel (Berlijn) en Koen Greven (Madrid)