‘Huiveringwekkende’ agressie tegen journalisten in VS

Protesten in de VS Amerikaanse journalisten die verslag doen van de rellen liggen onder vuur van relschoppers en politie. „Agenten hebben bewust journalisten belaagd.”

Een journalist wordt medisch bijgestaan na een charge met traangas in Minneapolis. Foto AFP/Chandan Khanna
Een journalist wordt medisch bijgestaan na een charge met traangas in Minneapolis. Foto AFP/Chandan Khanna

Belangenbehartigers van de Amerikaanse pers kijken met toenemende zorg naar de intimidatie van journalisten bij het verslaan van de protesten en rellen in steden sinds vorige week. De talrijke incidenten markeren volgens journalisten die geweld hebben ondergaan een nieuwe werkelijkheid, waarbij zij doelwit lijken te zijn van agressie van zowel ordehandhavers als relschoppers.

Het Committee to Protect Journalists (CPJ) maakt melding van ten minste 125 incidenten die variëren van onrechtmatige inbreuk op nieuwsvergaring tot gerichte fysieke aanvallen van demonstranten en ordehandhavers op journalisten die zich naar eigen zeggen wel als zodanig kenbaar hadden gemaakt.

„De plaatselijke autoriteiten moeten politie instrueren om niet te richten op journalisten en verzekeren dat zij veilig verslag kunnen doen van demonstraties zonder te hoeven vrezen voor hun veiligheid of agressie”, aldus het CPJ in een oproep.

Directeur Bruce Brown van de Reporters Committee for Freedom of the Press spreekt van „huiveringwekkende beelden” waarbij „ongrondwettelijk en zelfs weerzinwekkend” gehandeld is door ordehandhavers, maar ook door relschoppers. Betrokken autoriteiten „zullen rekenschap moeten afleggen voor de gevallen waarbij agenten bewust journalisten hebben belaagd”, zegt hij in een verklaring.

Linkeroog

Freelance fotograaf Linda Tirado krijgt volgens artsen zeer waarschijnlijk het zicht in haar linkeroog niet meer terug, nadat ze werd geraakt door wat zij vermoedt een rubber kogel afkomstig van ordetroepen in Minnaepolis. Ze legde net aan voor een foto toen haar „gezicht ontplofte”, liet ze weten aan The New York Times. Een woordvoerder zegt tegen de krant dat de troepen geen rubber kogels gebruiken.

Dat de ordetroepen zeker niet alleen per ongeluk, in de chaos, journalisten treffen maar soms gericht optreden tegen verslaggevers blijkt onder meer uit beelden uit Louisville, Kentucky, waar een cameraploeg beschoten werd met peperkogels toen de politie een cordon vormde.

In Minneapolis, waar de protesten uitbraken nadat de ongewapende George Floyd daar vorige week maandag omkwam bij excessief politiegeweld, werd bij het ‘schoonvegen’ van een gebied een groep verslaggevers van vlakbij met traangasgranaten beschoten terwijl een journalist vroeg welke kant ze op moesten. Afgelopen vrijdag werd in dezelfde stad een verslaggever en cameraploeg van CNN opgepakt, een incident waarvoor de gouverneur later excuses maakte aan de nationale nieuwszender. In Atlanta is het hoofdkwartier van CNN beschadigd bij rellen.

Bij het Witte Huis werd een verslaggever van de rechtse nieuwszender Fox, Leland Vittert, door een groep belaagd en met zijn eigen microfoon geraakt toen hij moest vluchten. „Als het is omdat ik bij Fox werk, zou ik ze graag de tweets laten zien waarin Trump mij persoonlijk aanvalt”, zei hij in een interview over het incident.

Ophitsing door Trump

Belangenvertegenwoordigers en verschillende getroffen journalisten wijzen op de ophitsing van president Donald Trump tegen mediapartijen als CNN, NBC, The New York Times en andere „mainstream” nieuwsorganisaties. Zijn stigmatisering van de pers als „vijanden van het volk” heeft volgens hen dit klimaat geschapen.

Jon Allsop, auteur voor het journalistenblad Colombia Journalism Review, wijst er in een analyse op dat Trumps retoriek „zeker niet helpt”, maar dat de reflex van de ordehandhaving langer teruggaat. Eerder werden journalisten al opgepakt door ordetroepen tijdens het oproer in Ferguson, Missouri in 2014, dat ontstond na protest tegen de gewelddadige dood van Michael Brown door agenten.

Daarbij moet de aandacht voor journalisten volgens de destijds gearresteerde Washington Post- verslaggever Wesley Lowery niet zwaarder wegen dan vreedzame demonstranten die ook hardhandig aangepakt worden, zo stelt hij op Twitter. „Journalisten hebben geen ‘extra bescherming’ naast andere gebruikers van het eerste Amendement”, het grondwetsartikel dat handelt over vrijheid van meningsuiting.

Een complicatie in het werk van media is de verwarring die er bestaat over de avondklok die in verschillende steden is afgekondigd. Die geldt in sommige gevallen niet voor journalisten, maar wordt soms wel door ordehandhavers afgedwongen, ongeacht plaatselijke uitzonderingen.