Necrologie

De vader van Joop Klepzeiker was underground tekenaar met breed succes

Eric Schreurs 1958-2020 Hij was een visueel fantast en de geestelijk vader van Neerlands enige echte stripschlemiel, Joop Klepzeiker.

Eric Schreurs (in 1996) en Joop Klepzeiker.
Eric Schreurs (in 1996) en Joop Klepzeiker. Foto Paul Vreeker/ ANP, Eric Schreurs

De strip Joop Klepzeiker verscheen tussen 1980 en 2000 in Nieuwe Revu. De ranzige avonturen van Klepzeiker, Bargoens voor prul van een vent, betekenden de doorbraak voor Eric Schreurs. Er verschenen 23 albums, waarvan er in totaal meer dan een miljoen werden verkocht. Daarmee werd Schreurs een underground tekenaar met mainstream succes.

Afgelopen vrijdag overleed de Leidenaar op 61-jarige leeftijd aan de gevolgen van hartfalen.

In interviews liet Schreurs vaak doorschemeren dat het succes van Klepzeiker hem boven het hoofd groeide. In de jaren negentig stopte hij enige tijd met de strip, kreeg last van een flinke hernia („een tekenaarskwaaltje”) en stoeide, naar eigen zeggen, een tijdje met koning alcohol. Omdat de schoorsteen wel moest roken, pakte hij de draad toch weer op.

De autodidact Eric Schreurs begon zijn loopbaan in 1980 met cartoons en korte verhalen voor het alternatieve stripblad De Vrije Balloen, waarin ook Gerrit de Jager (Familie Doorzon), Evert Geradts en Paul Bodoni publiceerden.

Wie zijn werk niet kent, heeft genoeg aan de karakterbeschrijvingen en boektitels. In volgorde van opkomst: Adrianus, vast en zeker een samenvoeging van voor- en achternaam, was een op seks beluste zuipende viezerik. Daarna volgde het chagrijnige, anarchistische hondje Retep, dat geen pootjes had maar handen, zodat hij te pas en te onpas zijn middelvinger kon opsteken. Schreurs’ bibliografie vermeldt verder de Doe-het-zelf-dodingsgids, Geharrebar, Adrian Backfish en Knier Zwellever.

Verguisd en geliefd

Inspiratie vond Schreurs bij Robert Crumb, Peter Pontiac en andere undergroundtekenaars, al was het vooral een kwestie van mentaliteit. Daarover zei hij in een interview met Stripschrift in 1993: „Het klinkt misschien arrogant, maar ik wist bij voorbaat al dat ik er zou komen.” Naar eigen zeggen had hij een zevende zintuig dat hem in staat stelde trends te voorspellen. Hij wist dus precies wanneer de tijd rijp was voor Joop Klepzeiker.

Retep van Eric Schreurs.

Eric Schreurs

Dat was in 1984, toen het eerste Klepzeiker-album verscheen. Het bleek een instant-succes, overigens uitsluitend in Nederland. De strip was even geliefd als verguisd, vanwege de grove humor en expliciete seks. Schreurs was niet onder de indruk. „Bij humor wordt altijd wel iemand gekwetst. Het is leuk om tegen taboes aan te leunen.” In 1991 ging het toch mis: de Klepzeiker-schoolagenda werd uit de handel genomen. Bruna wilde die niet verkopen en rechtlijnige schoolhoofden verboden hun leerlingen de agenda mee naar school te nemen.

Het laatste album van ‘Klep’ verscheen in 2003. Daarna probeerde Schreurs het nog met de ranzige pornoacteur Dick van Bil, op scenario van collega en vriend Hein de Kort, voor Penthouse Comix, maar dat sloeg niet aan.

Eric Schreurs tijdens de Haarlemse stripdagen in 1996 waar hij een Klepzeikersite presenteerde.

Foto Paul Vreeker/ ANP

Acteur en dichter

Schreurs deed meer. Hij acteerde in Terug naar Oegstgeest, de film van boezemvriend Theo van Gogh, met wie hij eerder het naargeestige en weinig verheffende Recreatie maakte: een bundeling gore, geïllustreerde gedichten.

In 1988 publiceerde Schreurs zijn eigen gedichten in Vandaag dacht ik bij mezelf, morgen bij mijn zuster, een bundel met „grappen die rijmen. Poëzie kun je het nauwelijks noemen.” Ook stelde hij een expositie samen met vrij werk, Strange Flesh; een collectie gedrochten en vleselijke abstracties op groot formaat.

In 2002 kreeg Eric Schreurs de Stripschapsprijs voor zijn gehele oeuvre. Hij kreeg de belangrijkste stripprijs van Nederland, „een kutbeeldje”, veel te laat, vond hij. De laatste jaren concentreerde Schreurs zich met name op vrij werk. Volgens vriend en collega Guido van Driel, die het nieuws van het overlijden bekendmaakte via Facebook, kwakkelde Schreurs al langer met zijn gezondheid: vorig jaar nog had hij twee hartinfarcten.