RIVM wil mobiele telefoons volgen in de strijd tegen Covid-19

Telecommunicatiewet Door burgers te volgen via hun telefoons beoogt het RIVM grote uitbraken van het coronavirus te voorkomen. De Autoriteit Persoonsgegevens is kritisch.

Foto Remko de Waal/ANP

Het RIVM wil nauwkeurig gaan bijhouden hoe Nederlanders zich door het land bewegen om uitbraken van het coronavirus te beperken. Hiervoor worden de locatiegegevens van mobiele bellers gebruikt die de telecommasten registreren. Het kabinet heeft de hiervoor gewenste wijziging van de telecommunicatiewet vrijdag naar de Tweede Kamer gestuurd.

In een persbericht geeft het ministerie van Economische Zaken het voorbeeld van een zaterdagmiddag waarop veel mensen uit Rijswijk in Delft zijn geweest. „Als er in één van de twee gemeenten nieuwe besmettingen worden gevonden, kan het RIVM de lokale GGD informeren dat dat ook in de andere gemeente zo zou kunnen zijn”, aldus het ministerie.

Volgens het kabinet leveren de telecombedrijven de gegevens geanonimiseerd aan bij het Centraal Bureau voor de Statistiek, dat er dagelijkse rapporten van maakt voor het RIVM. Het zou gaan om tellingen per uur van het aantal mobiele telefoons dat vanuit een bepaalde gemeente aanwezig is in een andere gemeente.

Privacywaakhond

Vrijdag werd ook de kritische reactie openbaar gemaakt van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) op een concept van het voorstel dat het kabinet eerder naar de privacywaakhond had gestuurd. Daarin schrijft de AP dat nog onvoldoende is onderbouwd in hoeverre deze „ingrijpende maatregelen” bijdragen aan de bestrijding van de pandemie. „Het voorbeeld in de toelichting (relatief veel verplaatsing tussen twee gemeenten) verduidelijkt dit maar beperkt”, aldus de AP. Ook is voor de privacywaakhond onduidelijk waarom de informatie op uurbasis moet worden aangeleverd.

Binnenkort verschijnt het oordeel van de AP over het uiteindelijke wetsvoorstel. „Dit gaat om de privacy van álle Nederlanders, en deelname is niet vrijwillig. Of je nu een smartphone hebt of een oude gsm van twintig jaar terug: je doet mee, je kunt niet weigeren. Daarom is extra zorgvuldigheid geboden”, aldus AP-voorzitter Aleid Wolfsen in een persbericht.

Een woordvoerder van VodafoneZiggo laat weten dat de gegevens alleen worden gedeeld wanneer het technisch haalbaar is en er een legitieme juridische basis bestaat, die de privacy van klanten waarborgt.