Recensie

Recensie Muziek

Adembenemende onthechting in een leeg Muziekgebouw

Wereldpremières In het verlaten Muziekgebouw speelden twaalf musici twaalf wereldpremières. Het livestreamconcert ‘Music for empty spaces’ bood een divers programma. Een enkele keer was het adembenemend.

Initiatiefnemer, pianist en componist Heather Pinkham.
Initiatiefnemer, pianist en componist Heather Pinkham.

In het tweede livestreamconcert vanuit het lege Muziekgebouw aan ’t IJ in Amsterdam klonken donderdag op één avond maar liefst twaalf wereldpremières. Initiatiefneemster Heather Pinkham vroeg twaalf collega-componisten om in een kort solostuk te reflecteren op de coronacrisis. Twaalf verschillende musici voerden de stukken uit, met telkens de componist als enige luisteraar in de zaal.

Lees ook deze recensie van het eerste livestream-concert vanuit het Muziekgebouw aan ‘t IJ

Zo bood ‘Music for empty spaces’ een divers programma, van Celia Swarts verstilde vioolmeditatie oneness tot een groovende dancetrack van Chiel Meijering. In Zone Blanche voor accordeon omspeelde Anthony Fiumara een onvermoeibare ingesprektoon: geen verbinding. Zelf componeerde initiatiefneemster Pinkham Days Blur voor celliste Maya Fridman, die ook zong, over hoe alle dagen op elkaar lijken: een mooie, maar niet echt beklijvende evocatie, wat gegeven het uitgangspunt wel treffend was.

De door veel componisten toegepaste begeleidingstracks en elektronica zorgden soms voor geraffineerde wisselwerkingen, zoals in Karmit Fadaëls Double voor kalimba (Afrikaanse duimpiano), bespeeld door Dominique Vleeshouwers. Of in de fascinerende stapeling van liveloops door Sjors van der Mark in Aspasia Nasopoulou’s Tyrvi voor elektrische gitaar. Bevreemdend mooi was ook de volière van met uitsterven bedreigde vogels rondom Ilonka Kolthofs piccolo in Farewell Feathered Friends van JacobTV.

Een van de clichés van de coronasamenleving is het haperen van de techniek die ons met elkaar moet verbinden. In dit geval kreeg ondergetekende de livestream niet aan de praat. Gelukkig deed de radio het wel, maar het tekent de kwetsbaarheid van nieuwe virtuele concertvormen, waarvan de techniek slechts één aspect is. Verschillende musici beklemtoonden in interviewtjes hoe lastig het is om voor een lege zaal te spelen, zonder respons van echte mensen: concentratie is ook een lijflijke en wederkerige ervaring.

Wanneer de spanning wél om te snijden was, was het extra ontroerend, zoals in apple on the sideboard van Piet-Jan van Rossum, naar het schilderij van Giacometti. Via gefragmenteerde melodieën en uitspattingen van rammelende snaren bereikte harpiste Doriene Marselje in enkele minuten een adembenemende onthechting.