Wantrouwen groeit: waar is de uitslag?

Verkiezingen Suriname Na twee dagen is er nog geen verkiezingsuitslag in Suriname. Nationale en internationale waarnemers maken zich zorgen.

Centraal stemlokaal in Paramaribo.
Centraal stemlokaal in Paramaribo. Foto Ranu Abhelakh/ANP

In en rondom de Anthony Nesty-sporthal, waar alle stembussen van de stemlokalen van Paramaribo worden verzameld en bewaakt door veiligheidsdiensten, installeerden burgers en leden van politieke partijen zich op de tribunes. Sommigen hingen er hun hangmat op, op de tweede avond dat ze er sliepen om de stembussen te bewaken.

„We hoorden dat bij sommige stembureaus geen processen-verbaal zijn gemaakt. Met deze regering moet je ook met fraude rekening houden”, zegt Karan Anandbahadoer. Hij is landelijk coördinator van de VHP, de oppositiepartij die volgens de voorlopige prognose heeft gewonnen.

Na twee dagen is er nog altijd geen voorlopige uitslag bekendgemaakt door het ministerie van Binnenlandse Zaken, dat de verkiezingen organiseert. Onbegrijpelijk, vindt Anandbahadoer. „Het wordt steeds uitgerekt, waarom lukt het altijd, maar nu niet? We zijn allemaal gespannen we willen weten waar we aan toe zijn.”

Woensdag liet het hoofd van het Onafhankelijk Kiesbureau (OKB), Jennifer van Dijk-Silos, zich uiterst kritisch uit over de traagheid. Zij moet vanuit het OKB een fiat geven aan de einduitslag, en heeft de voorlopige uitslag al in bezit. Ze heeft foto’s gemaakt van de processen-verbaal bij de stembureaus die ze gebruikt als controlemiddel.

„Maar”, dreigde ze tegen NRC, „als het nog langer duurt denk ik dat ik ze zelf maar ga publiceren. Ik heb het gearchiveerd. Als er een dispuut is, kan ik het opzoeken en vergelijken. Maar nu denk ik dat ik het ga publiceren”.

„Door Covid-19 hadden we veel afzeggingen van potentiële stembureauleden. Zo moesten nieuwe mensen worden geïdentificeerd”, aldus directeur van het ministerie Putridewi Amatsoemarto. Er is volgens het ministerie geen opzet in het spel.

De verkiezingsdag verliep ook chaotisch. In sommige stemlokalen ontbraken de juiste kieslijsten of stembiljetten. Ook ontstond commotie over vijf bussen met Haïtianen die vanuit Paramaribo naar het district Coronie zouden zijn gereden onder begeleiding van militairen.

Vóór de verkiezingen kregen buitenlandse migranten in Suriname, onder wie veel Haïtianen, versneld de Surinaamse nationaliteit waardoor ze konden stemmen. In een discussieprogramma woensdagavond op tv zei voorzitter Gregory Rusland van de oppositiepartij NPS, die een sterke aanhang heeft in Coronie, dat zijn partij de zaak wil laten onderzoeken.

Een groep internationale waarnemers van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) uitte ook zorgen over een gesprek op verkiezingsdag tussen president Bouterse en de voorzitter van het OKB. In een voorlopig rapport staat dat een kandidaat geen contact zou moeten hebben met deze functionaris voordat de uitslag bekend is.

In de Anthony Nesty-sporthal was het woensdagavond nog druk met bezorgde burgers die de stembussen in de gaten hielden. Tegen zes uur lokale tijd bleek dat de telling van het ressort Latour, een van de armere stadsbuurten, moet worden overgedaan omdat volgens het proces-verbaal bepaalde gegevens niet klopten. De stembiljetten werden uit de bus gehaald, de naam van de persoon op wie gestemd is werd voorgelezen en gecontroleerd.

Van Dijk-Silos spreekt nog niet van fraude. „Ik hou het op incompetentie.” Waarnemers van de Caricom, een samenwerkingsverband van Caribische landen, constateerden geen grote onjuistheden. Bij de kleine incidenten ging het volgens hen vooral om menselijke fouten maar werd er volgens de Caricom niet gefraudeerd.

Met medewerking van Wilfred Leeuwin vanuit Paramaribo.