Praten over seks met pubers: nuttige tips voor ouders

Over Seks Milou van Rossum voegt het woord bij de daad. Deze week: voorlichting voor ouders

Illustratie Merel Corduwener

Je kunt als ouder nog zo vrijgevochten, openhartig, begripvol et cetera zijn, of in elk geval denken dat je dat bent, wie met pubers over seks wil praten stuit niet zelden op een muur van nukkigheid. Iets wat ik als ex-puber volkomen begrijp. Seks was nou bij uitstek iets wat ik niet met mijn ouders wilde bespreken. Veel te intiem, bovendien zocht ik het liever zelf uit.

Als moeder had ik wel de behoefte het ter sprake te brengen, zeker omdat veel kinderen nu al op zo’n jonge leeftijd met internetporno in aanraking komen: volgens onderzoek van Rutgers uit 2017 heeft een op drie kinderen van 10 jaar al porno gezien. Op die leeftijd gaan kinderen er niet per se actief naar op zoek – google een woord met een dubbele betekenis of speel een spelletjes en je kunt zomaar op expliciete beelden stuiten. Jongeren tussen de 12 en de 15 gaan wel actief op zoek. De helft van de jongens onder de 25 jaar kijkt minstens een keer per week, bij meisjes is dat een op de twintig. Vooral jonge jongeren (12 tot 14 jaar), vinden dat porno leerzaam is: een op de drie. Andere bevindingen van Rutgers: meer dan 80 procent van de jongeren praat niet met ouders over het voorkomen van geslachtsziekten en ongewenste seks, 93 procent van de jongeren heeft het niet over de positieve aspecten van seks met ze.

Hoe pak je als ouder zo’n gesprek aan? Goed idee van Dance4Life: vraag dat aan pubers. Dance4Life is een internationaal werkende organisatie die jongeren seksuele voorlichting geeft. Oorspronkelijk was die gericht op aidspreventie, tegenwoordig komen vooral onderwerpen als naaktfoto’s en slutshaming aan de orde. Bij de lessen wordt muziek en ‘body clapping’ (klappen op het eigen lichaam) ingezet; dat maakt de sfeer losser waardoor praten gemakkelijker wordt. In Nederland gaat Dance4Life samen met jongeren brugklassen langs.

De voorlichting voor ouders is verwerkt in een podcast met voorlopig drie korte afleveringen: Sekspraat. Ouders leverden de vragen aan, pubers konden via het Instagram-account van Dance4Life reageren. Voor elke aflevering werd er een geselecteerd voor het advies aan ouders.

Aflevering over porno

De eerste aflevering gaat over internetporno, een thema dat door het vele thuiszitten van de laatste tijd nog eens extra actueel is. Initiatiefnemer Kiki van der Meijden merkte aan de reacties op Instagram dat er veel jongeren zijn die dat een onderwerp vinden dat ze niet met hun ouders hoeven te bespreken, maar dat meer jongeren vinden dat hun ouders er wel degelijk iets over moeten zeggen, en dan met name dat porno geen realistische weergave van seks is.

Je moet je bij het luisteren naar de podcast heen kunnen zetten over de vette, joviale, typische dj-stem en -stijl van presentator Barry Paf („hélemaal duidelijk!”), inderdaad, een radio-dj. Maar de 16-jarige Nina is leuk en heeft nuttige tips: breng het onderwerp vooral casual ter sprake, bijvoorbeeld als je samen aan het koken bent: ‘O, je moet wel even weten dat porno niet het meest realistisch is’, en ga vervolgens ‘gewoon verder met je leven’. Als je er echt voor gaat zitten, wordt het te ongemakkelijk voor pubers „Het belangrijkste”, zegt Nina, „is dat kinderen merken dat het veilig is om erover te praten.” Zelf hoorde ze van haar ouders dat het ‘best normaal’ is om porno te kijken, en niks om je voor te schamen.

Lees ook de aflevering van Opgevoed over dit onderwerp: Mijn zoon wil niet over seks praten

De tweede aflevering, over het al dan niet laten logeren van een prille verkering, staat ook online (tip: leg een matras naast het bed van je dochter, zodat ze altijd nog alleen kan gaan liggen). Volgende week komt de voorlopig laatste, over wanneer en hoe je als ouder überhaupt aan voorlichting moet beginnen.

Nog even over beffen

Behoorlijk wat reacties op het onderwerp van vorige week: waarom niet alle vrouwen van beffen houden. Lezers lieten weten dat ze, net als ik, een hekel hebben aan het woord. „Ronduit een kutwoord, in die zin dat ook het woord ‘kut’ zo lelijk en bot is”, schreef een man. „Een andere man vertelde dat ze er in Vlaanderen een elegantere omschrijving bestaat: aan ’t koemmeke hangen. „Dat klinkt toch veel liever?”

Maar vooral meldden zich vrouwen die dol zijn op beffen. „Het allerlekkerste wat er is”, schreef K (53), „niet alleen als voorspel maar soms juist ook als hoofdactiviteit. Niets werkt zo gevoelig en fluweelzacht als een tong en lippen.” 

„Ik moet zeggen dat ik deze week enigszins teleurgesteld was”, mailde S (46). „Het hele artikel ging over vrouwen die beffen niet lekker vinden. Ik kan mij hier werkelijk helemaal niets bij voorstellen.”

Dertiger R: „Alhoewel ik begrijp dat deze stukjes overwegend voortkomen uit reacties van lezers, vind ik het jammer dat de strekking van het stuk goeddeels is dat vrouwen er eigenlijk niet zo van houden/er moeite mee hebben. Zowel ik als de vriendinnen met wie ik wel eens over seks praat, vinden het geweldig. Relaties met mannen die dit niet graag wilden of het konden en het ook niet wilden leren zijn nooit een lang leven beschoren geweest.”

Tot slot wil ik de 24-jarige M citeren, die in het stuk mannen mist die „er juist minder op zitten te wachten om hun partner te beffen”, iets waar zij, liefhebster, zelf mee te maken heeft. Mannen die niet van beffen houden: laat weten waarom, via seks@nrc.nl.

De namen van de mensen die hebben gereageerd zijn op hun verzoek weggelaten, maar bekend bij de redactie.
Meepraten? ideeën? Mail naar seks@nrc.nl.