Laatste ontwikkelingen Covid-19

Trump ‘beëindigt relatie’ VS met WHO

De versoepeling van de coronamaatregelen in juni gaat door, besloot het kabinet vorige week. Ondertussen neemt het aantal coronapatiënten op intensive cares steeds verder af. Lees in dit blog de laatste ontwikkelingen.

Dit blog is gesloten

In dit blog hield NRC op vrijdag 29 mei de belangrijkste ontwikkelingen in de coronacrisis bij. Volg voor het laatste nieuws ons nieuwe coronablog.

Dit waren de hoofdpunten van vrijdag:

  • President Donald Trump heeft aangekondigd een „einde te maken aan de relatie” tussen de WHO en de Verenigde Staten. Hij beschuldigt de organisatie ervan China teveel in bescherming te nemen omtrent de aanpak van het coronavirus. Wat het „beëindigen van de relatie” precies inhoudt, heeft de Amerikaanse president niet duidelijk gemaakt.
  • Van donderdag- op vrijdagmiddag zijn bij het RIVM 28 nieuwe meldingen gedaan van sterfgevallen als gevolg van het coronavirus. Daarmee stijgt het totale dodental voor zover bekend naar 5.931 in Nederland. Op de intensive care lagen vrijdag nog 180 coronapatiënten, twee minder dan een dag eerder. Eén van de patiënten ligt op een Duitse IC.
  • Alle 17.000 medewerkers van de Nederlandse vleesindustrie moeten getest worden op het coronavirus, als het aan vakbond FNV ligt. Eerder kwam aan het licht dat in verschillende slachthuizen relatief grote percentages medewerkers besmet zijn. Eerder werd bekend dat Van Rooi Meat, een slachthuis in Helmond, op last van de veiligheidsregio tot dinsdagnacht dichtgaat. Bij een steekproef bleken 21 van 130 medewerkers besmet.
  • Vijftien burgemeesters in Limburg hebben in Duitse regionale media een oproep gedaan om niet naar Limburg te komen. „We vragen u als buur naar buur om niet te komen als het niet echt nodig is”, aldus Antoin Scholten, burgemeester van Venlo en voorzitter van de Veiligheidsregio Limburg-Noord. Tegelijkertijd mogen Belgen vanaf zaterdag weer op familiebezoek in buurlanden: de grenzen waren sinds 20 maart gesloten voor alle „niet-essentiële verplaatsingen”.
  • Zuid-Korea sluit een aantal openbare voorzieningen, nadat daar in de afgelopen drie dagen 177 nieuwe coronabesmettingen werden geregistreerd - de grootste toename in 53 dagen. Vanaf vrijdag zijn Zuid-Koreaanse parken en musea voor minstens twee weken gesloten. Ondanks geplande stapsgewijze opening hebben meer dan vijfhonderd scholen besloten voorlopig dicht te blijven.
Volg voor het laatste nieuws het coronablog van zaterdag 30 mei

Trump 'beëindigt relatie' VS met WHO

President Donald Trump wil „een einde maken aan de relatie” tussen de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Verenigde Staten. Dat heeft Trump vrijdagmiddag lokale tijd in een persconferentie bij het Witte Huis bekendgemaakt. De Amerikaanse president heeft kritiek op de „totale controle” die China op de WHO zou hebben, ondanks dat het land volgens Trump veel minder aan de organisatie betaalt dan de VS.

Wat Trump precies bedoelt met „beëindigen van de relatie” en of de Verenigde Staten nu ook formeel uit de WHO gaan stappen, is onduidelijk. Direct na de persconferentie liep Trump weg, zonder vragen van verslaggevers te beantwoorden. Vorige maand maakte Trump bekend de Amerikaanse financiering aan de WHO te bevriezen.

„We hebben details gegeven over hervormingen die de WHO moet maken, maar ze hebben geweigerd te handelen”, aldus Trump vrijdag. Daarom wil de president de „banden verbreken”. De financiering van de VS die de WHO momenteel ontvangt, zal volgens Trump naar andere „dringende en wereldwijde volksgezondheidsbehoeften” gaan. Hij heeft niet gespecificeerd welke behoeften dit zijn of welke organisaties het geld zullen ontvangen.

Twitter avatar thehill The Hill #BREAKING: President Trump severing ties to WHO: "We will be today terminating our relationship with the World Health Organization." https://t.co/uLu5zoD899

De VS zijn, met een jaarlijks afdracht van 500 miljoen dollar (450 miljoen euro), de belangrijkste geldschieter van de organisatie. Eerder beschuldigde Trump de WHO van „zwaar mismanagement” omtrent de aanpak van de coronapandemie. „De WHO heeft gefaald in haar basisplicht. Er zijn veel doden gevallen door haar fouten.” Volgens Trump neemt de organisatie China te veel in bescherming.

Daarmee is Trump niet de enige met kritiek op de WHO: die zou in de begindagen van het virus teveel op onbetrouwbare informatie uit China hebben vertrouwd. Ook zou het bestempelen van de virusuitbraak tot pandemie te lang hebben geduurd. Volgens critici is daar kostbare tijd verloren gegaan, waardoor het virus zich sneller rond de wereld kon verspreiden.

President Trump arriveert bij de persconferentie waar hij de aankondiging over de WHO zal doen. Foto Alex Brandon/AP

Belgen mogen de grens weer over voor familiebezoek

Belgen mogen vanaf zaterdag weer op bezoek bij familieleden in buurlanden, waaronder Nederland. Dat heeft de Belgische minister van Binnenlandse Zaken, Pieter De Crem, vrijdagavond bekendgemaakt. „Ik wens alle landgenoten op wie deze maatregel van toepassing is een blij weerzien toe met hun familie of dierbaren”, aldus De Crem. Wel moeten Belgen zich houden aan de coronamaatregelen die gelden in het buitenland, benadrukt De Crem.

De Belgische grens is sinds 20 maart gesloten voor alle „niet-essentiële verplaatsingen”. Samen met goederentransport en andere essentiële verplaatsingen is familiebezoek het enige grensverkeer dat vanaf morgen in België toegestaan is. Het is niet duidelijk hoe de Belgische politiediensten, die de grenzen controleren, zullen bepalen of iemand daadwerkelijk op familiebezoek gaat. Vanaf 15 juni moeten de Belgische grenzen weer helemaal heropenen.

Louvre wil vanaf 6 juni weer opengaan

Het Louvre bereidt zich voor om op 6 juni weer open te gaan voor publiek. Met een boekingssysteem, routeaanduiding, social distancing en verplichte mondkapjes verwacht het wereldberoemde museum in Parijs de veiligheid te kunnen waarborgen.

Begin maart sloot het museum omdat het personeel zich onveilig voelde. Een paar dagen later ging het weer open voor minder bezoekers dan normaal. Op 14 maart sloot het museum opnieuw, maar toen op last van de regering.

De Jardin des Tuileries, gelegen voor het museum, gaat aanstaande zondag alweer open voor bezoekers. De directeur van het Louvre, Jean-Luc Martinez, toont zich volgens Reuters verheugd met de heropening: „Ook al was het mogelijk om de schatten van het Louvre digitaal te ontdekken tijdens de lockdown, niets kan de emotie vervangen die je voelt als je voor een kunstwerk staat. Dat is de raison d'être van musea.”

In de twee maanden dat het museum dicht was, is de website van het Louvre 10,5 miljoen keer bezocht. Dat is bijna net zo vaak als in heel 2019.

Het Louvre eerder deze maand. Foto Thomas Coex/AFP

Vanaf dinsdag weer bezoek in jeugdgevangenissen en tbs-klinieken

Gedetineerden in jeugdgevangenissen en tbs-klinieken mogen vanaf 2 juni weer bezoek ontvangen achter plexiglas. Dat schrijft minister Sander Dekker (Rechtsbescherming, VVD) vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer. Tbs'ers mogen één uur per week één bezoeker ontvangen, bij jeugdgevangenen mogen één uur per week maximaal twee ouders of wettelijke vertegenwoordigers op bezoek komen.

Gevangenen in reguliere gevangenissen moeten nog even wachten voor zij weer bezoek mogen krijgen. Wel loopt er een proef in drie inrichtingen, die moet uitwijzen hoe het bezoek veilig en overzichtelijk georganiseerd kan worden. Gedetineerden in Alphen aan den Rijn, Veenhuizen en Arnhem mogen vanaf dinsdag één uur per week één bezoeker ontvangen. Fysiek contact is niet toegestaan en bezoekers zitten achter plexiglas. Ook vullen ze vooraf een vragenlijst in, waarin naar coronasymptomen wordt gevraagd.

Als de proef goed verloopt, wordt het ontvangen van bezoek vanaf 16 juni in alle gevangenissen weer toegestaan. Mogelijk gaan ook de normale verlofregelingen dan weer in, bijvoorbeeld voor studie of begrafenis.

Sinds maart is al het bezoek aan penitentiaire inrichtingen voor onbepaalde tijd opgeschort, om zo de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Alleen advocaten mochten nog op bezoek. Volgens minister Dekker zijn de maatregelen om gevangenisbezoek te beperken effectief geweest. Op de in totaal tienduizend Nederlandse gevangenen, zijn twintig besmettingen vastgesteld.

Lees meer over bezoekersregelingen in gevangenissen tijdens de coronacrisis: Gevangenis is nu echt afgescheiden van de buitenwereld

Spaanse voetbalcompetitie wordt op 11 juni hervat

De wedstrijden in La Liga, de hoogste Spaanse profvoetbalcompetitie, gaan vanaf 11 juni weer door. Het eerste duel op het programma is Sevilla FC - Real Betis, heeft de Spaanse Nationale Sportraad (CSD) vrijdag volgens persbureau Reuters bekendgemaakt.

Toen de competitie in maart werd stilgelegd, hadden de clubs nog elf speelrondes te gaan. Volgens de CSD moet het seizoen op 18 juli zijn afgerond, wat dus betekent dat de ploegen elke week twee wedstrijden zullen moeten spelen. FC Barcelona gaat aan kop, twee punten voor aartsrivaal Real Madrid.

Omdat de duels hoe dan ook in lege stadions zullen plaatsvinden, onderzoekt La Liga manieren om toch wat sfeer te maken. De competitie voert tests uit met systemen die kunstmatig juichgeluid toevoegen aan televisiebeelden. „Kijkers kunnen kiezen tussen het echte stadiongeluid, zonder de fans, en een virtuele versie”, aldus voorzitter van La Liga Javier Tebas.

Atlético Madrid-speler Thomas Partey eerder deze week tijdens een training. Foto AFP

Limburgse burgemeesters sturen Duitsers brief: kom niet shoppen met Pinksteren

Burgemeesters in de Veiligheidsregio Limburg-Noord roepen vrijdag in een brief Duitsers op met Pinksteren niet naar Limburg te komen. Zo willen ze de verspreiding van het coronavirus tegengaan. De in totaal vijftien burgemeesters uit Noord- en Midden-Limburg hebben de open brief naar Duitse regionale media gestuurd, meldt persbureau ANP.

Antoin Scholten, burgemeester van Venlo en voorzitter van de veiligheidsregio, schrijft „blij en dankbaar” te zijn dat Duitsers met Hemelvaart minder in zijn provincie kwamen winkelen dan gewoonlijk. „We hopen dat u dit nog even kunt volhouden”, vervolgt Scholten, „Want ook het komende pinksterweekend zal de verleiding groot zijn Noord- en Midden-Limburg te bezoeken - iets waarover we ons onder normale omstandigheden zouden verheugen. We vragen u echter als buur naar buur, om niet te komen als het niet echt nodig is.” Niet alle Duitsers gaven gehoor aan de oproep met Hemelvaart: bij het Designer Outlet Centre in Roermond ontstonden lange rijen, met tot wel een uur wachttijd.

Vrijdagavond heeft de veiligheidsregio de maatregelen voor Pinksteren, aanstaande zondag en maandag, bekendgemaakt. Als het te druk wordt in Venlo kunnen parkeergarages en straten worden afgesloten. Bij het winkelcentrum in Roermond mogen maar drieduizend mensen tegelijk naar binnen. In de winkels moet anderhalve meter afstand gehouden worden.

Een auto met een Duits kenteken bij het Designer Outlet Centre in Roermond. Op Hemelvaart was het daar erg druk, Foto Marcel van Hoorn/ANP

1.600 gratis leenfietsen voor leerlingen in Amsterdam

Om het openbaar vervoer na het openen van de scholen te ontlasten, voorziet de gemeente Amsterdam 1.600 leerlingen van een 'fietsvoucher'. Daarmee kunnen ze tot 4 juli gratis een fiets lenen bij verhuurbedrijven, zo heeft de gemeente Amsterdam vrijdag bekendgemaakt. Alleen leerlingen die zelf geen fiets bezitten, krijgen een waardebon.

De gemeente vraagt middelbare scholieren om waar mogelijk lopend of fietsend naar school te komen, of zich te laten brengen. Voor onderwijspersoneel dat met de auto kan komen, zijn goedkope parkeerplaatsen in de stad gereserveerd. Beide maatregelen moeten ervoor zorgen dat het openbaar vervoer niet te druk wordt wanneer op 2 juni de middelbare scholen gedeeltelijk heropenen.

Kabinet dient noodwet in voor gebruik telecomdata door RIVM

Het kabinet heeft vrijdag een noodwet ingediend die gebruik van geanonimiseerde zendmastdata mogelijk maakt om de verspreiding van het coronavirus inzichtelijk te maken. Nederlandse telecombedrijven gaan gedurende maximaal een jaar de gegevens beschikbaar stellen aan het RIVM. Daarna vervalt de wet.

Het gaat om tellingen van het totale aantal mobiele telefoons dat aanwezig is per gemeente, per uur. Ook wordt geregistreerd of een telefoonnummer uit het buitenland komt. Met de locatiegegevens kan de verspreiding van het coronavirus „nauwkeuriger wordt gevolgd en voorspeld”, schrijft de regering.

Uit de zendmastdata is op te maken hoeveel mensen bijvoorbeeld van de ene naar de andere gemeente reizen. Als in de ene gemeente een uitbraak ontstaat, is zo te voorspellen waar het virus daarna zal opduiken. De plaatselijke GGD kan dan alvast in actie komen. De gegevens worden elke dag door het CBS verwerkt tot een rapport voor het RIVM. Zodra de data niet meer nodig zijn, moeten ze worden vernietigd.

De locatiegegevens van telefoonbezitters worden in andere landen al gebruikt in de strijd tegen corona. De regering speelde dan ook al sinds eind maart met het idee. Nu de Raad van State en de Autoriteit Persoonsgegevens positief advies hebben gegeven over de noodwet, is deze ingediend bij de Tweede Kamer.

150 miljoen euro voor garantiefonds reisvouchers

Het kabinet trekt 150 miljoen euro uit voor een lening aan het Stichting Garantiefonds Reisgelden. De lening moet het fonds versterken en consumenten meer vertrouwen geven om reisvouchers ter compensatie van een afgezegde reis te accepteren. Op die manier probeert het kabinet het accepteren van zulke vouchers aantrekkelijker te maken, schrijft staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken en Klimaat, CDA) vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer. Vouchers die gedekt worden door het fonds verliezen hun waarde niet wanneer de reisaanbieder failliet gaat.

Dat sommige al geboekte vakanties deze zomer niet door kunnen gaan, is volgens Keijzer „vervelend” voor consumenten en „zwaar” voor reisorganisaties. De staatssecretaris roept consumenten daarom op „als het financieel kan reisvouchers te accepteren”. Op die manier wil het kabinet voorkomen dat reisaanbieders in de financiële problemen komen. Als een consument de voucher niet accepteert, moet de reisaanbieder het bedrag binnen veertien dagen terugbetalen. Dankzij de lening kan het fonds ook na 1 juni reisvouchers voor geannuleerde pakketreizen garanderen, schrijft de staatssecretaris.

Lees meer over de reis die correspondent Tijn Sadée door Europa maakte: Hoe vrij ben je nog als toerist in Europa? Een roadtrip van Brussel tot Milaan

Daarnaast hoopt het kabinet komende woensdag meer bekend te kunnen maken over de mogelijkheden voor vakanties in binnen- en buitenland in de zomer. Dat heeft premier Mark Rutte (VVD) vrijdag na de ministerraad bekendgemaakt. Afgelopen adviseerde Rutte Nederlanders hun zomervakantie waar mogelijk uit te stellen tot buiten het hoogseizoen. Vakantie in het buitenland zou wel mogelijk zijn, maar dan alleen naar landen die Nederlanders toelaten.

Eerder vandaag werd bekend dat onder meer Denemarken en Griekenland de komende tijd geen toeristen uit Nederland zullen ontvangen. Beide landen sloten in maart hun grenzen, maar zullen vanaf 15 juni weer toeristen uit een beperkt aantal landen toelaten. De Deense grens gaat open voor reizigers uit buurlanden. Alleen inwoners van Zweden worden uitgesloten, waarschijnlijk door het hogere aantal besmettingen in dat land, meldt persbureau Reuters. Griekenland zal toeristen binnenlaten uit 29 landen, waaronder Duitsland en Denemarken. Reizigers zullen bij binnenkomst in beide landen steekproefsgewijs getest worden op het coronavirus.

Het is de vraag of het selectiebeleid van de Denen en Grieken geoorloofd is. Een woordvoerder van de Europese Commissie zegt vrijdagavond tegen de NOS dat landen niet op basis van nationaliteit mogen selecteren wie ze binnenlaten. „Er mag niet op nationaliteit gediscrimineerd worden”, aldus de woordvoerder. Landen mogen alleen „op basis van de gezondheidssituatie” reizigers die vanuit een bepaald land zijn vertrokken weigeren of in quarantaine plaatsen.

Dit bericht is aangevuld op 29 mei om 19.20 uur.

Winkelend publiek eerder deze maand in Milaan. Foto Flavio Lo Scalzo/Reuters

180 coronapatiënten op de IC, twee minder dan donderdag

Nog 180 Nederlandse coronapatiënten liggen vrijdag op de intensive care, twee minder dan een etmaal geleden. Eén van hen ligt in Duitsland op de intensive care, net als donderdag en de dagen daarvoor. Dat maakte het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) vrijdag bekend.

De IC-bezetting door non-Covid-patiënten ondervond een lichte daling: 549 patiënten op de IC, tien minder dan donderdag. Buiten de intensive cares liggen nog 618 coronapatiënten in het ziekenhuis, 77 minder dan een dag geleden.

„De overall bezetting op de IC neemt momenteel maar langzaam af. Het aantal Covid-opnames buiten de IC daalt echter vrij snel”, zegt Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg.

Troep apen steelt bloedmonsters van coronapatiënten in India

Een troep apen heeft in het noorden van India een ziekenhuismedewerker aangevallen en hem of haar bloedmonsters van coronapatiënten afhandig gemaakt. Dat zeiden de lokale autoriteiten vrijdag, aldus persbureau Reuters.

De aanval op een laborant vond plaats op de campus van een academisch ziekenhuis in Meerut. „Apen grepen de bloedmonsters van de vier Covid-19-patiënten die door ons behandeld worden en vluchtten ermee weg. We moesten opnieuw bloed afnemen”, zei een leidinggevende van het onderwijsinstituut, dokter Sandeep Garg.

Lokale autoriteiten zeiden dat het niet duidelijk was of de apen het bloed gemorst hebben. Mensen die in de buurt van de campus wonen vrezen dat de apen besmet kunnen raken door het bloed, waardoor ze het virus verder zouden kunnen verspreiden. Dit lijkt vooralsnog niet het geval te zijn. „Er is geen bewijs voor gevonden dat apen besmet kunnen raken", zei dokter Garg.

Een aap op straat in New Delhi, afgelopen maandag. Foto Manish Swarup/AP

Vakbond FNV wil hele vleesindustrie op corona testen

De ruim 17.000 mensen die in de Nederlandse vleesindustrie werken, moeten getest worden op het coronavirus. Die oproep doet vakbond FNV vrijdag, nadat eerder besmettingen met Covid-19 aan het licht kwamen bij verschillende slachthuizen. De bond verwijst naar een steekproef bij een slachthuis in Helmond waar 21 van de 130 geteste werkers met het virus besmet bleken. Het abattoir met 1.700 medewerkers, onder wie 1.000 arbeidsmigranten, werd gesloten.

Volgens FNV-bestuurder John Klijn is er „geen enkele reden” om naar aanleiding van deze steekproef aan te nemen dat de situatie bij andere bedrijven beter is. „80 procent van de werkers in slachterijen is arbeidsmigrant. Zij werken en wonen onder dezelfde omstandigheden. Ze gaan gezamenlijk naar hun werk en delen huisvesting.” De groep is volgens Klijn bovendien kwetsbaar voor besmetting omdat het virus in de fabrieken goed gedijt vanwege de hoge luchtvochtigheid. Daarbij is het op de werkvloer moeilijk om voldoende afstand te houden.

Lees ook: Vleessector onder de loep om corona

De Centrale Vereniging voor de Vleesindustrie eiste eerder ook al dat medewerkers van slachthuizen voorrang krijgen bij coronatests.

Niet alleen in Helmond dook het virus in slachthuizen op: eerde raakte vleesverwerker Vion al in opspraak. Bij een slachterij van het bedrijf in Groenlo werden ook besmettingen met Covid-19 geconstateerd. De vleessector ging afgelopen week met minister Carola Schouten (Landbouw, ChristenUnie) om tafel om te praten over de veiligheid van de medewerkers. Daarop zegde de sector toe werknemers beter te zullen beschermen tegen het coronavirus.

Afgelopen woensdag werd echter het terrein van een andere locatie van Vion in Apeldoorn op last van de veiligheidsregio gesloten. Arbeidsmigranten die werkzaam zijn bij de fabriek, werden in busjes naar hun werk gebracht, maar daarbij werd onvoldoende afstand gehouden. Donderdag verliep het vervoer van de arbeiders wel goed, aldus de veiligheidsregio.

Spaanse regering voert minimuminkomen in voor 850.000 huishoudens

Spanje voert een minimuminkomen in van 461,50 euro per maand voor de armste inwoners van het land. Dat maakte Pablo Iglesias, de tweede vicepremier, vrijdag bekend tijdens een persconferentie. Spanje is in de EU een van de zwaarst getroffen landen door de coronacrisis: zo'n drie miljoen mensen zitten (tijdelijk) zonder werk, meldt Financial Times.

Het inkomen van huishoudens wordt tot een minimumbedrag aangevuld. Als het gezin uit meerdere mensen bestaat kan de bijstand oplopen tot 1.015 euro. De regeling kost de Spaanse regering naar verwachting 3 miljard euro per jaar. De regering verwacht 850.000 huishoudens, zo'n 2,5 miljoen mensen, te gaan steunen met de maatregel met gemiddeld 313 euro per maand.

Spanje had nog niet zo'n regeling op nationaal niveau, de bijstand werd regionaal geregeld. Hiervan maakten afgelopen maand zo'n 300.000 mensen gebruik. De nieuwe regeling is breder. Iedereen die meer dan een jaar legaal in Spanje woont kan er aanspraak op maken.

De Spaanse tweede vicepremier Pablo Iglesias, woensdag in het lagerhuis. Foto Chema Moya/EPA

RIVM: 28 nieuwe sterfgevallen, 9 nieuwe opnames

Het afgelopen etmaal zijn er bij het RIVM 28 nieuwe meldingen binnengekomen van sterfgevallen als gevolg van het coronavirus. Deze patiënten zijn niet noodzakelijkerwijs allemaal in de voorbije 24 uur overleden – vaak zit er een vertraging tussen het moment van overlijden en de registratie van een sterfgeval. In totaal heeft het coronavirus voor zover bekend in Nederland 5.931 levens gekost.

Daarnaast ontving het RIVM negen nieuwe meldingen over ziekenhuisopnames van coronapatiënten. Ook hierbij geldt dat er mogelijk sprake is van een vertraging in de registratie. In totaal zijn 11.722 Nederlanders met Covid-19 opgenomen (geweest) in het ziekenhuis.

Het aantal vastgestelde besmettingen is sinds donderdag met 176 opgelopen naar 46.126. Het werkelijke aantal Nederlanders met Covid-19 ligt hoger, want lang niet iedereen met verschijnselen is ook getest op het virus. Later op de dag wordt bekendgemaakt hoeveel Nederlandse coronapatiënten op de intensive care liggen. Donderdag waren dat er 182.

100.000 uitgevoerde tests in Zuid-Afrika nog incompleet

De Zuid-Afrikaanse gezondheidsautoriteiten hebben tot nu toe bijna 27.500 positieve tests op het coronavirus uitgevoerd. Er is echter een veelvoud aan tests uitgevoerd die überhaupt nog geen uitsluitsel hebben opgeleverd; positief of negatief. In een verklaring zegt het ministerie van Volksgezondheid vrijdag een kleine 100.000 incomplete tests te hebben liggen.

Minister van Volksgezondheid Zweli Mkhize wijt dat aan een tekort aan testkits. Daarom worden de 96.480 tests die zijn uitgevoerd stapsgewijs naar laboratoria doorgestuurd. Testresultaten van patiënten die met klachten in het ziekenhuis zijn opgenomen, worden als eerst onderzocht.
Zuid-Afrika heeft met meer dan 655.000 tests de meeste tests van het hele continent uitgevoerd.

Een testlocatie in Alexandria, een township bij Johannesburg Foto Jerome Delay/AP

Sterftecijfer voor tweede week op rij lager dan normaal

Er zijn vorige week voor de tweede week op rij minder Nederlanders overleden dan gewoonlijk. Van 18 tot en met 24 mei stierven 2.750 mensen, meldt het CBS vrijdag. Gewoonlijk zijn dat er, gecorrigeerd voor onder meer de tijd van het jaar en de temperatuur, in deze periode zo'n 2.807. De zogenoemde ondersterfte betekent echter niet dat er geen Nederlanders meer aan corona overlijden, benadrukt het CBS.

Tijdens de eerste negen weken van de coronapandemie in Nederland overleden ongeveer 9.000 mensen meer dan gebruikelijk en was er dus sprake van een forse oversterfte. De sterfte was het hoogst in week 14, met 5.000 geregistreerde sterfgevallen. Volgens het CBS is het normaal dat ondersterfte volgt op een periode van oversterfte. Bij de griepepidemie in 2018 was dit ook het geval.

Tussen week 11 en 19 overleden opvallend veel meer Nederlanders die langdurige zorg kregen. Het ging in totaal om 15.000 mensen, dat zijn naar schatting vijfduizend meer sterfgevallen dan normaal. In diezelfde weken overleden relatief ook meer 70 tot 90-jarigen. De sterfte in die leeftijdsgroep lag 42 procent hoger dan normaal, stelt het CBS.

Williams overweegt F1-team te verkopen

  • De Williams Grand Prix Holdings overweegt Formule 1-team Williams te koop te zetten. De op twee na meest succesvolle stal van de Formule 1 verkeerde al in zwaar weer en leed vorig jaar omgerekend meer dan 14 miljoen euro verlies. Nog net iets meer dan een jaar eerder. In verband met het coronavirus is het seizoen van 2020 nog altijd niet begonnen.
  • De Eredivisie kan worden hervat zonder dat voetballers bang hoeven zijn het coronavirus op te lopen, stelt KNVB-arts Edwin Goedhart in gesprek met Fox Sports. Hij gaf leiding aan het onderzoek naar de mogelijkheden om de competitie weer op te starten. Het voornemen is dat vanaf september weer te doen. Of daar alweer publiek bij aanwezig kan zijn, durft Goedhart nog niet te zeggen.
  • De finale van de FA Cup, het belangrijkste bekertoernooi in het Britse voetbal, zal worden gespeeld op 1 augustus. Dat heeft de Engelse voetbalbond en naamgever van het toernooi vrijdag aangekondigd. Er waren nog vier kwartfinales te spelen: Leicester City - Chelsea, Newcastle United - Manchester City, Sheffield United - Arsenal en Norwich City - Manchester United. Die wedstrijden beginnen op 27 en 28 juni. De Premier League wordt een week eerder hervat, op 17 juni.

Alliantie van sport- en entertainmentorganisaties wil na zomer 'stap voor stap' weer evenementen organiseren

Om na de zomer weer grotere evenementen en bijeenkomsten te kunnen organiseren, treden partijen uit de Nederlandse sportwereld en entertainmentindustrie voortaan samen de overheid tegemoet. Dat laten onder meer sportkoepel NOC-NSF, de KNVB en de Vereniging van Evenementenmakers (VVEM) vrijdagochtend weten. Ze hebben een alliantie opgericht.

In ieder geval tot 1 september zijn evenementen in Nederland afgelast. Meer details zijn niet bekend: zo is onduidelijk per wanneer grote publieksgebeurtenissen zoals voetbalwedstrijden, concerten en festivals weer kunnen doorgaan. Het is mogelijk dat zulke evenementen zelfs helemaal geblokkeerd worden tot er een vaccin is.

De alliantie van evenementenbouwers wil met het kabinet meedenken over het „stap voor stap” beginnen met evenementen. De organisatoren denken dat in grote locaties zoals voetbalstadions of de Ziggo Dome eerst begonnen kan worden met het toestaan van kleinere aantallen bezoekers. Heropening kan „gedoseerd en beheersbaar”, staat in een persbericht van de alliantie. „Daar bereiden wij ons nu al op voor. Om aan de vraag naar ontspanning te kunnen voldoen. Wij spreken met elkaar af om straks klaar te zijn, coronaproof, voor iedereen.”

Jolanda Jansen is als directeur van Rotterdam Ahoy aangesteld als de woordvoerder van de partijen die zich hebben verenigd. „We willen duidelijk maken dat niet alle grootschalige evenementen over één kam moeten worden geschoren”, zegt ze tegen persbureau ANP.

Nigeria heeft van Trumps beademingsapparaten nog niets gezien

  • In Rusland is een recordaantal coronagerelateerde sterfgevallen geregistreerd. Vrijdag zijn 232 dodelijke slachtoffers van Covid-19 gemeld, het hoogste dagelijks aantal sinds de uitbraak van het virus. Rusland is nu wereldwijd het op twee na zwaarst getroffen land, na de Verenigde Staten en Brazilië. Dat laatste land meldde vrijdagochtend 1.156 nieuwe coronadoden.
  • Bulgarije heft met ingang van aanstaande maandag de verplichte quarantaine op voor inreizigers uit de meeste landen in de Europese Unie. Voor staatsburgers uit een aantal zwaargetroffen landen – waaronder Spanje, Italië, Portugal en België – blijft de verplichte isolatie van twee weken voorlopig wel gelden. Bulgarije hoopt met het oog op het komende hoogseizoen weer toeristen naar de Zwarte Zee te kunnen trekken.
  • De duizend beademingsapparaten die de Amerikaanse regering vorige week naar Nigeria zou hebben gestuurd, zijn daar vooralsnog niet aangekomen. De Amerikaanse president Donald Trump beloofde de apparatuur eind vorige maand aan zijn ambtgenoot Muhammadu Buhari en herhaalde vorige week dat de zending onderweg was. De Nigeriaanse minister van Informatie Lai Mohammed heeft daar echter nog niets van gezien, meldt de BBC.

Zuid-Korea legt weer beperkingen op na opleving nieuwe besmettingen

Zuid-Korea sluit met ingang van vrijdag parken en musea voor een periode van tenminste twee weken. Het aantal nieuw gemelde besmettingen met het coronavirus is aan een opmars bezig in het land. De afgelopen drie dagen kwamen er 177 nieuwe gevallen bij, de grootste toename in 53 dagen. Meer dan 500 scholen, die stapsgewijs hun deuren weer zouden openen, hebben in verband met de opleving van het aantal besmettingen besloten voorlopig dicht te blijven.

„De komende twee weken zijn cruciaal in het voorkomen van verspreiding van het virus in de hoofdstad”, citeert persbureau AP de Koreaanse minister van Volksgezondheid Park Neung-hoo. Anders zullen preventieve maatregelen zoals social distancing opnieuw moeten worden ingevoerd, waar ze de voorbije weken juist versoepeld waren. Zuid-Korea lijkt het virus snel na de uitbraak onder controle gekregen te hebben en oogstte voor zijn aanpak internationaal lof.

De cluster nieuwe besmettingen is volgens Park grotendeels te herleiden naar het magazijn van een grote webshop. Daar registreerden de autoriteiten donderdag zeker 82 nieuwe besmettingen. Minister Park riep inwoners van de agglomeratie Seoul, waar meer dan 51 miljoen mensen wonen, op bijeenkomsten zoveel mogelijk te mijden en waar mogelijk thuis te werken.

Gemaskerde bezoekers in de centrale hal van het Nationaal Koreaans Museum in Seoul. Foto Ayn Young-joon/AP

Opnieuw sluit een slachthuis om coronabesmettingen

Van Rooi Meat, een slachthuis in Helmond gaat tot en met aanstaande dinsdag dicht. Dat gebeurt op last van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. Uit een groep van 130 werknemers bleken er 21 donderdag het coronavirus te hebben. Van Rooi Meat heeft zo'n 1.700 mensen in dienst.

Volgens de Veiligheidsregio is rondom het slachthuis sprake van „dreigend gevaar voor de volksgezondheid”. Dat mogelijk 16 procent van de medewerkers het coronavirus heeft, betekent volgens de autoriteiten „dat het risico bestaat dat het betreffende bedrijf een brandhaard is of op korte termijn kan worden”. Besloten werd dat „het werk pas weer kan worden hervat als dat voor medewerkers veilig is.”

Van Rooi-personeel dat positief gestest is op corona, wordt daarvan vrijdagochtend op de hoogte gesteld. Er is een hotel geregeld voor de besmette medewerkers, die daar met huisgenoten en andere contacten gedurende twee weken in quarantaine gaan.

Recent zijn bij vleesverwerkingsbedrijven in zowel binnen- als buitenland meerdere besmettingen vastgesteld. Het bedrijf Vion kreeg veel kritiek omdat werknemers opeengepakt in kleine busjes werden vervoerd naar een vestiging in Apeldoorn. Bij een locatie van het bedrijf in Groenlo was al een uitbraak van het coronavirus vastgesteld.

Lees ook deze analyse naar aanleiding van de besmettingen: Vleessector onder de loep om corona

CBS: omzet van horeca sterk gedaald in eerste kwartaal, vooral in maart

De omzet van de Nederlandse horeca is in het eerste kwartaal van 2020 met 14 procent gedaald ten opzichte van de laatste drie maanden van vorig jaar. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag. Het is voor het eerst in zeven jaar dat de omzet van de Nederlandse horeca daalt.

De daling is vrijwel geheel ingezet in maart, de laatste maand van het kwartaal. Op 15 maart moesten horecagelegenheden in heel Nederland de deuren sluiten om verspreiding van het coronavirus te beperken. Dat is het hardst gevoeld in cafés en restaurants, met een omzetdaling van respectievelijk 16,3 en 16,8 procent. Daarbij moet worden aangemerkt dat de effecten van de maatregelen zich waarschijnlijk nog duidelijker zullen laten zien in de cijfers over het tweede kwartaal, dat voor een veel groter deel is gedomineerd door de lockdownsituatie.

Veel horecaondernemers zien dat tweede kwartaal dan ook somber tegemoet. Wanneer het CBS het percentage ondernemers met vertrouwen in de toekomst afzet tegen de groep die dat niet heeft, komt het uit op een ondernemersvertrouwen van -84,3 procent. Daarmee is het vertrouwen in de horeca met afstand het laagst van alle branches. Ter vergelijking: aan de start van dit jaar gaf de stemmingsindicator 0,2 procent aan; positieve en negatieve ondernemers hielden elkaar nog in evenwicht.

Nu op 1 juni restaurants weer opengaan, komt het aan op creativiteit. Hoe geef je als uitbater vorm aan het strenge protocol?

Financiering door banken stijgt tot bijna dertien miljard euro

Banken hebben sinds het uitbreken van de coronacrisis aan bijna 174.000 ondernemers en consumenten leningen verstrekt of ze uitstel gegeven van betaling. Dat blijkt uit het overzicht dat de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) vrijdag heeft gepubliceerd. Hiermee is een bedrag van 12,8 miljard euro gemoeid. Twee weken geleden lag dat bedrag nog op 11 miljard euro en een maand geleden op 7 miljard euro.

Bijna 128.000 bedrijven kregen uitstel van betaling. Ook verstrekten banken 16.000 nieuwe financieringen met een totale waarde van 9,8 miljard euro. Bijna 3.600 van deze financieringen zijn verstrekt met een overheidsgarantie. Ook hebben bijna 30.000 particulieren een betaalpauze ontvangen voor de aflossing van hun hypotheek of andere schuld. In de meeste gevallen geldt deze pauze voor de duur van tussen de één tot en met drie maanden.

„Hopelijk hebben de versoepelingen van de coronamaatregelen van het kabinet per 1 juni een positief effect op de economie", zegt Chris Buijink, voorzitter van de NVB. „Maar voorlopig blijft de nood bij veel bedrijven hoog en zien we de crisis geleidelijk aan meer doorwerken bij consumenten.”

VN-klimaattop in Glasgow jaar uitgesteld

De klimaattop van de Verenigde Naties die in november van dit jaar in Glasgow zou plaatsvinden is een jaar uitgesteld. De top, ook wel de COP26 genoemd, wordt nu gehouden in november 2021. Vanwege de uitbraak van het coronavirus ligt de focus van vrijwel alle regeringen wereldwijd op hun binnenlandse problemen.

COP26-president Alok Sharma zei tegen de BBC dat hij hoopt dat landen ondanks de coronacrisis de uitdagingen van de klimaatverandering niet uit het oog verliezen. „De stappen die we nemen om onze economieën weer op te bouwen, zullen een diepgaande impact hebben op de toekomstige duurzaamheid, veerkracht en welzijn van onze samenlevingen. De COP26 kan een moment zijn waarop de wereld zich verenigt achter een schoon en veerkrachtig herstel”, zei hij.

De klimaattop in Glasgow was een belangrijk moment voor de deelnemende landen om te kijken of ze de afspraken, gemaakt bij de klimaattop in Parijs, zouden halen.

Lees ook: Europa moet schoner en groener. Nu écht, zo wil de Commissie

Dodental door coronavirus in Moskou verdubbeld

Het dodental door de gevolgen van het coronavirus in Moskou over de maand april is meer dan verdubbeld. Dat schrijft de BBC. Eerder hadden autoriteiten gemeld dat dat er in die maand 639 doden waren gevallen. Volgens het nieuwe aantal zijn dat er 1.561.

De autoriteiten in Moskou gebruikten een nieuwe methodologie voor het tellen van doden. Los van de doodsoorzaak, als iemand na overlijden positief testte op Covid-19, wordt dit geteld als dodelijk slachtoffer van het coronavirus. Dit zorgde ervoor dat er 756 gevallen uit april konden worden bijgeteld. Verder bleken 169 tests van overleden patiënten die aanvankelijk negatief testten positief te zijn.

Eerder had de Russische overheid gezegd dat het relatief lage sterftecijfer te danken was aan het massale testprogramma in het land. Journalisten betwisten die cijfers. Na de VS en Brazilië heeft Rusland met bijna 380.000 het hoogste aantal bevestigde besmettingen. Het officiële dodental ligt op 4.412.

Lees ook: Geen werk, maar ook niet naar huis. Hoe overleven de gastarbeiders in Rusland?

CBS: aantal mensen in bijstand gestegen

In maart is het aantal mensen met een bijstandsuitkering met ongeveer duizend gestegen naar 413.000. Dat maakt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag bekend. Dat waren er nog altijd tweeduizend minder dan eind 2019. De gepubliceerde cijfers gaan over het eerste kwartaal van dit jaar. Daarin zitten dus slechts de eerste twee weken van de coronacrisis – halverwege maart werd alles stilgelegd.

Ook zit er een vertraging in de cijfers, waardoor een deel van de stijging pas in april zichtbaar wordt. Het aantal bijstandsaanvragen steeg in maart veel harder: met 56 procent ten opzichte van februari. Dat meldde Divosa, de vereniging van sociale diensten, onlangs. Maar het kan enkele dagen tot weken duren voordat die aanvragen verwerkt zijn.

Het aantal zelfstandigen dat een uitkering krijgt van de gemeente, is in maart bijna verdriedubbeld ten opzichte van februari, naar bijna 14.000. De sterke stijging komt vooral door het beroep op de tijdelijke noodsteunmaatregel voor zelfstandigen, de Tozo.

Omzetdaling ruim 60 procent in april in motor- en autobranche

De omzet van de Nederlandse motor- en autobranche lag aan het begin van het tweede kwartaal, in april, 62 procent lager dan in diezelfde periode een jaar eerder. Dat blijkt vrijdag uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De omzet viel in het eerste kwartaal van 2020 gemiddeld al 1,8 procent lager uit dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Het is voor het eerst sinds 2013 dat de branche een omzetvermindering zag in deze periode. De daling is te wijten aan de coronacrisis, ook al waren er in Nederland pas halverwege maart ingrijpende maatregelen, schrijft het CBS. In de maand maart was er al sprake van 18 procent minder omzet in vergelijking met 2019.

Niet in alle branches is sprake van een daling. In de handel en reparatie van personenauto’s was wel sprake van omzetgroei in het eerste kwartaal van 2020. In vergelijking met diezelfde periode een jaar eerder, was daar een toename van 4 procent. De verkoop van nieuwe auto’s en het onderhoud van personenauto’s liep door, ondanks de coronamaatregelen.

Het belangrijkste nieuws van donderdag

  • Het aantal gemelde doden door het coronavirus is toegenomen met 32 tot 5.903. Verder liggen donderdag nog 182 patiënten met Covid-19 op de intensive care. Dat is een afname van zeven ten opzichte van woensdag.
  • De rijksoverheid komt met een steunpakket van ruim een half miljard euro voor gemeenten, provincies en waterschappen om de economische gevolgen van de coronacrisis tegen te gaan en hun dienstverlening in stand te houden.
  • Staatssecretaris Tamara van Ark (VVD) volgt Martin van Rijn op die per 9 juli vertrekt als minister voor Medische Zorg.
  • De Engelse en de Italiaanse voetbalcompetitie gaan in juni weer beginnen. In Engeland wordt de competitie op woensdag 17 juni hervat, in Italië op 20 juni.
  • De Franse premier Édouard Philippe heeft aangekondigd dat de cafés en restaurants vanaf 2 juni op het hele Franse grondgebied mogen heropenen. Ook gaat Frankrijk in Brussel pleiten voor het heropenen van de Europese binnengrenzen vanaf 15 juni.
  • Het vervoer van nertsen of hun mest is tijdelijk landelijk verboden. Ook wordt ook een hygiëneprotocol van kracht binnen de houderijen en mogen minder mensen de stallen waarin nertsen worden gehouden bezoeken.

Lees hier het blog van donderdag terug

.

[/up]