Advies aan parlement: richt nieuwe vaste Kamercommissie Digitale Zaken op

Digitalisering De Tweede Kamer onderzocht het afgelopen jaar het eigen functioneren op het gebied van digitalisering. Een nieuw vaste Kamercommissie moet het parlement meer grip op de „voortrazende digitale transitie” geven.

Kathalijne Buitenweg
Kathalijne Buitenweg Foto Remko de Waal / ANP

Een vaste Kamercommissie voor ‘digitale zaken’ moet de Tweede Kamer meer grip geven op de digitalisering. Dat is een van de adviezen uit het parlementair onderzoek van de tijdelijke Kamercommissie Digitale Toekomst, die donderdagochtend de bevindingen presenteerde. Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib nam het eindrapport Update Vereist in ontvangst.

Commissie-voorzitter Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) zei tijdens de presentatie van het rapport dat het onderzoek ontstond vanuit „een sluimerend ongemak” over de rol van de Tweede Kamer in de digitaliserende samenleving. „We zijn niet goed toegerust op deze taak,” concludeerde Buitenweg. Potentieel ingrijpende digitale ontwikkelingen – zoals gezichtsherkenning en de toepassing van kunstmatige intelligentie – worden door de Tweede Kamer „gefragmenteerd”, „onvoldoende coherent” en „versnipperd” behandeld. De tijdelijke commissie onderzocht sinds afgelopen zomer het functioneren van de Tweede Kamer op het gebied van digitalisering.

Lees ook: Kamer begint parlementair onderzoek naar gebrek aan grip op digitalisering

De oorzaak ligt volgens de commissie voor een deel in de organisatie van de Tweede Kamer en daar moet de nieuwe vaste Kamercommisie Digitale Zaken verandering in brengen. In het voorwoord van het rapport schrijft Buitenweg: „Terwijl de digitale transitie als een nieuwe industriële revolutie voortraast, is aan de organisatie van de Tweede Kamer in de vaste Kamercommissies bijna niets veranderd. Veel vraagstukken komen overal een beetje aan bod, maar nergens uitputtend.”

Daardoor bouwt het parlement te weinig expertise op, stelt Buitenweg. „Hoe kunnen we zo de regering goed controleren en geïnformeerd met elkaar de degens kruisen?” Over kunstmatige intelligentie stuurde het kabinet volgens afgelopen oktober bijvoorbeeld drie verschillende brieven, die in drie Kamercommissies behandeld werden. De regering lukt het wel om het beleid te coördineren en nu is de Tweede Kamer dus aan zet, zegt Buitenweg.

Wetgeving uit Europa

Naast de nieuwe commissie, die grote overstijgende digitaliseringsvraagstukken moet behandelen, moet de Tweede Kamer de kennis over de digitalisering vernieuwen middels „een digitale kennisagenda”. „Dat moet ons meer inzicht geven in wat er op ons afkomt”, licht Buitenweg toe. De andere vaste Kamercommissies moeten op de kennis uit de nieuwe commissie kunnen leunen, als zij op hun beurt met digitale vraagstukken te maken krijgen. De nieuwe commissie moet ook zicht houden of de wet- en regelgeving in de pas loopt met technologische ontwikkelingen. Tot slot adviseert het rapport meer aandacht voor wetgeving uit de Europese Unie, zodat Nederland daar vroegtijdig invloed op kan uitoefenen.

De nieuwe vaste Kamercommissie zou na de verkiezingen van volgend jaar moeten beginnen, luidt het advies. „Deze commissie is geboren uit ongemak, maar ik voel nu een enorme urgentie”, zegt Buitenweg donderdagochtend. „Ik hoop dat wij de rest van de Kamer zullen kunnen overtuigen dat deze update nodig is.”