Uitleveringszaak Huawei-topvrouw gaat door

Conflict VS-China Meng Wanzhou had goede hoop dat ze snel naar China kon. Een Canadese rechter bepaalt nu dat uitlevering aan de VS niet van tafel is.

De financiële topvrouw van de Chinese technologiegigant Huawei Meng Wanzhou verlaat B.C. Supreme Court na een verhoor in het Canadese Vancouver.
De financiële topvrouw van de Chinese technologiegigant Huawei Meng Wanzhou verlaat B.C. Supreme Court na een verhoor in het Canadese Vancouver. Foto Jennifer Gauthier / Reuters

Uitlevering van de financiële topvrouw van de Chinese technologiegigant Huawei door Canada aan de Verenigde Staten, die haar willen vervolgen voor fraude, is woensdag een belangrijke stap dichterbij gekomen. Haar omstreden uitleveringszaak, een slepende bron van conflict tussen Canada en China, kan doorgaan, heeft een rechter in de Canadese stad Vancouver bepaald.

De uitspraak is een zware tegenslag voor Meng Wanzhou, dochter van Huawei-oprichter Ren Zhengfei, een van de prominentste zakenlieden in China. Het oordeel leidt waarschijnlijk tot een escalatie van spanningen tussen Canada en Beijing, dat haar arrestatie beschouwt als onrechtmatig.

De 48-jarige Meng werd in december 2018 op de luchthaven van Vancouver gearresteerd op verzoek van de Verenigde Staten op verdenking van onder meer valsheid in geschrifte. Sindsdien verblijft ze in Vancouver, waar ze dure villa’s bezit. Ze mag de stad niet verlaten en draagt een enkelband die haar bewegingen volgen. Ze ontkent de beschuldigingen.

Lees ook: VS breiden aanklachten tegen Huawei uit

Advocaten van Meng hadden bezwaar gemaakt tegen een uitleveringsprocedure, omdat de vermeende misdaden waarvoor Meng is aangeklaagd in de VS geen misdrijven zouden zijn in Canada. De aanklachten houden verband met omzeiling door Huawei van Amerikaanse sancties tegen Iran. Canada deed niet mee aan die sancties. Rechter Heather Homes van het Hooggerechtshof van de provincie British Columbia verwierp echter het argument dat Meng daarom niet in aanmerking zou komen voor uitlevering; volgens de rechter voldoet de aanklacht van fraude.

Of Meng inderdaad wordt uitgeleverd, zal moeten blijken uit een proces dat nog moet beginnen. De uitleveringsgraad van Canada aan de VS is hoog: ongeveer 90 procent van zaken leidt tot uitlevering. Procedures kunnen echter jaren duren. Het juridische team van Meng heeft de Canadese autoriteiten aangeklaagd wegens vermeende onrechtmatigheden bij haar arrestatie. Een hoorzitting daarover staat voor 15 juni gepland.

Meng leek optimistisch dat haar juridische problemen in Canada woensdag tot een einde zouden komen. Als de rechter in haar voordeel had beslist, zou ze waarschijnlijk op korte termijn vrij zijn geweest om terug te reizen naar China. Het afgelopen weekend poseerde ze met medestanders bij de rechtbank in Vancouver, met duimen omhoog. Haar terugkeer naar China is nu echter voorlopig niet aan de orde.

China beschouwt de arrestatie van Meng als een politiek gemotiveerde actie door Canada en de VS tegen Huawei, de grootste fabrikant van telecomapparatuur ter wereld en een boegbeeld van de opkomende Chinese techsector. Beijing eist onmiddellijke vrijlating van de prominente zakenvrouw. Huawei, dat geavanceerde netwerkapparatuur produceert, wordt door de VS en andere westerse landen geweerd wegens beschuldigingen dat het zijn technologie gebruikt om te spioneren namens de Chinese overheid. Huawei ontkent dat.

Nationale veiligheid

Kort na Mengs arrestatie in 2018 pakten de Chinese autoriteiten twee Canadezen in China op, oud-diplomaat Michael Kovrig en zakenman Michael Spavor, op verdenking van het in gevaar brengen van nationale veiligheid. Vermoedelijk worden zij vastgehouden uit vergelding voor de arrestatie van Meng. Volgens onbevestigde berichten zitten Kovrig en Spavor vast in isoleercellen, met 24 uur licht en geen toegang tot advocaten. De Canadese regering pleit met klem voor vrijlating van ‘de twee Michaels’, maar de kans daarop lijkt na de uitspraak van woensdag aanmerkelijk kleiner.

Canada zit door de zaak rond Meng in een benarde positie tussen twee grootmachten, de VS en China. De Canadese premier Justin Trudeau benadrukt dat de zaak een kwestie is van rechtshandhaving die los staat van de politiek. China, dat geen scheiding van machten kent, gelooft dat echter niet en eist van Trudeau dat hij persoonlijk ingrijpt om Meng vrij te laten.