Mijn zoon wil niet over seks praten

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen.

Illustratie Martien ter Veen

Moeder: „Ik ben heel jong moeder geworden. Ik groeide op in een cultuur waarin je als meisje op seksueel gebied niks mocht. Daar ontstaan juist ongelukken door. De vader verdween al snel uit beeld. Ik heb mijn kinderen daarvoor altijd willen waarschuwen. Gelukkig is de Nederlandse cultuur opener.

„Met mijn dochter is dat goed gelukt. Ze stond open voor voorlichting, haalde de pil toen ze een vriendje kreeg. Ik zei: ‘Ik vind alles goed, maar ik wil geen verrassingen.’

„Maar mijn zoon van 18 heeft er nooit met mij over willen praten. Ik had het aan zijn vader gevraagd, van wie ik gescheiden ben, maar hij zei: ‘Doe jij het maar.’ Mijn zoon wil er van mij geen woord over horen. Ik begon lang geleden een keer over condooms en toen zei hij: ‘Dat leer ik wel op school ma!’ En er komt maar geen aanleiding om er opnieuw over te beginnen, want hij heeft geen vriendin.

„Hoe voorkom ik nu dat hij juist door die geslotenheid dezelfde fout maakt als ik? Ik vind het sowieso moeilijk om contact met hem te krijgen. Hij is altijd zo stil.”

Naam is bij de redactie bekend. Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma voorleggen? Mail naar opgevoed@nrc.nl

Terloops noemen is slimmere strategie

Wim Meeus: „Het gangbare idee dat Nederlandse gezinnen open zouden zijn over seks klopt niet. Volgens het meest recente onderzoek naar seksualiteit onder jongeren Seks onder je 25e uit 2017, praat 70 procent van de jongens nooit met hun ouders over seks. Onder meisjes is dat 60 procent. Uw zoon is dus geen uitzondering.

„Er spelen een paar factoren mee: kinderen hebben een ingebakken weerzin om hun ontwikkelende seksualiteit met hun ouders te delen. Bovendien hebben ze behoefte aan toenemende geheimhouding naarmate ze ouder worden om een eigen binnenwereld te kunnen creëren, los van hun ouders. Die eigen wereld is belangrijk voor hun identiteitsvorming.

„Het onderwerp ‘zwangerschap voorkomen’ blijkt iets minder beladen in de communicatie met ouders, waarschijnlijk omdat dat niet zo dicht bij hun gevoelens komt. 55 procent van de jongeren praat daar thuis over. Dus als u iets met uw zoon wil bespreken, zou ik het dáárbij houden. Dat terloops noemen, als u samen iets aan het doen bent, is een slimmere strategie dan er eens goed voor te gaan zitten. Bij jongens is samen iets doen vaak een betere aanpak dan gaan praten.”

Houd het luchtig

Liesbeth Groenhuijsen: „Als ouders een kind krijgen, nemen ze zich voor hun kinderen te behoeden voor de fouten die ze zelf hebben gemaakt. Dat geeft iets krampachtigs. Het enige wat ouders kunnen doen is hun eigen fouten goed leren verwerken en hun kinderen hun eigen fouten leren maken.

„Ik snap dat dit kind niet op deze conversatie zit te wachten. Weinig 18-jarigen zullen nog met hun moeder over seks willen praten, dat is een gepasseerd station, dat doen ze met leeftijdgenoten. Maar seks is ook iets dat spelenderwijs verkend moet worden. Zo’n eerste keer is vaak al zo’n geklungel, je wilt dan niet de ogen van je moeder op je gericht weten. En wel zeker niet met de gedachte: ‘Als hier iets misgaat, kwets ik mijn moeder.’ Zijn ervaring met seksualiteit moet zich los van de uwe kunnen ontwikkelen.

„Probeer terloops contact te maken met hem, en zorg dat u het luchtig houdt. We denken vaak dat opvoeden gebeurt als we er echt even voor gaan zitten, maar in werkelijkheid gaat het door middel van de honderdduizend kleine momenten.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.