Meer meldingen over slechte werkomstandigheden Roemenen

Arbeidsmigranten Roemeense arbeidsmigranten klagen vaker over de slechte arbeidsomstandigheden in Nederland. Ook worden er amper coronamaatregelen getroffen, blijkt uit onderzoek van NRC.

Hammen hangen klaar voor transport. Een uitbraak in een enorme varkens slachterij nabij Gütersloh zorgt voor een heropleving van het virus in Duitsland.
Hammen hangen klaar voor transport. Een uitbraak in een enorme varkens slachterij nabij Gütersloh zorgt voor een heropleving van het virus in Duitsland. Foto Merlin Daleman

Het aantal klachten van Roemeense arbeidsmigranten over de arbeidsomstandigheden in Nederland is het afgelopen jaar flink gestegen. Tussen 2015 en 2018 kwamen 94 klachten van Roemeense arbeidsmigranten binnen bij FairWork, een ngo die arbeidsmigranten adviseert over hun rechten en klachten bijhoudt. Vorig jaar steeg dat aantal naar 82 meldingen in één jaar.

De meldingen zijn gerelateerd aan drie zaken, zegt coördinator Helena Kosec van Fairwork: „Ze gaan over salaris dat niet betaald is, arbeidsmigranten die geen contract hebben gekregen of die een arbeidsongeluk hebben gehad en slecht zijn behandeld.”

De afgelopen maanden deed NRC onderzoek naar Roemeense uitzendkrachten, de snelst stijgende groep arbeidsmigranten in Nederland. Toen in 2014 de Nederlandse grenzen open gingen voor Roemenen, kwamen er ruim 11.000 mensen uit het Oost-Europese land in Nederland werken. Vorig jaar waren er volgens de Roemeense ambassade naar schatting ongeveer 80.000 werkzaam in Nederland op een totaal van zo’n 400.000 arbeidsmigranten in Nederland.

Roemenen vervangen Polen

Verschillende hulporganisaties zien dat Polen worden vervangen door Roemenen, omdat Poolse werknemers inmiddels beter opkomen voor hun rechten. „We zien dat Poolse werknemers klachten gaan indienen omdat ze geen vakantiegeld krijgen”, zegt Kosec van FairWork. „Dat betekent dat ze eindelijk beter op de hoogte zijn van de Nederlandse regels.” Larisa Melinceanu, van Stichting Barka, die Oost-Europeanen helpt die in de problemen zitten: „Polen weten beter hoe het werkt, dus zoeken Nederlandse uitzendbureaus een nieuwe kwetsbare groep: de Roemenen.”

Uit gesprekken die NRC voerde met Roemenen die in de vleessector werken blijkt dat ze te maken krijgen met onbetaalde overuren, slechte huisvesting en dat er in de praktijk nauwelijks coronamaatregelen worden getroffen. Deze week werd bekend dat bij een slachthuis van vleesgigant Vion in Groenlo ruim een vijfde van de ruim zeshonderd medewerkers besmet is met het coronavirus, waarna het slachthuis werd gesloten.

Lees ook: Corona en arbeidsmigranten: de keuken delen ze met z’n vijftigen

169 meldingen

In die vleessector, goed voor een jaaromzet van 10 miljard euro, werken dagelijks zo’n 12.000 mensen. Zo’n 80 procent is arbeidsmigrant. Vorig jaar verwerkten slachterijen in Nederland elke week zo’n 12 miljoen kuikens, 350.000 kippen, 320.000 varkens, 32.000 kalveren, 8.000 koeien, volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

De Inspectie SZW (de voormalige Arbeidsinspectie) heeft tot en met 15 mei 169 meldingen ontvangen die gerelateerd zijn aan arbeidsmigranten en corona. Dat is 14 procent van het totaal aantal coronagerelateerde meldingen in die periode (1.210). Inspecties ter plaatse worden nauwelijks gedaan, vanwege risico op besmetting. Controles verliepen de afgelopen maanden telefonisch. Sinds kort zijn er weer enkele fysieke bezoeken, zegt een woordvoerder. Tot nu toe kreeg alleen een groentekweker in Friesland een waarschuwing.