‘Four Flags’ boven Galerie Fons Welters in Amsterdam

Foto Four Flags

Interview

Wapperende kunstenaarsvlaggen vragen aandacht voor positie kunst

Kunstvlaggen Onder de naam ‘Four Flags’ ontwerpen kunstenaars vlaggen die in oplage van vier verkocht worden, om kunst in coronatijd zichtbaar te houden.

Het was op een warme voorjaarsavond dat tentoonstellingsmaker Julia Mullié en galeriedirecteur Nick Terra op de vensterbank van hun appartement boven Galerie Fons Welters in Amsterdam zaten. Rutte had net het begin van de ‘intelligente lockdown’ afgekondigd. „Ons oog viel op de vier vlaghouders aan de gevel”, vertelt Mullié, „we hadden er al eerder iets mee willen doen, maar dat was er nog niet van gekomen.”

Met kunst achter gesloten deuren was dit het moment. Terra en Mullié bedachten een snel uit te voeren plan: vier vlaggen, ontworpen door kunstenaars uit hun persoonlijke netwerk, in een oplage van vier exemplaren. „We verkopen ze voor 150 euro per stuk via Instagram, zodat ze voor veel mensen toegankelijk zijn”, zegt Terra. „De hele opbrengst gaat naar de kunstenaars, na aftrek van de kosten van het maken is dat iets meer dan 500 euro. Het belangrijkste is om – op het moment dat kunst onzichtbaar dreigde te raken achter gesloten museumdeuren – kunst zichtbaar te houden.”

Nu, vijf weken later, zijn er dertig vlaggen gemaakt in Amsterdam, door kunstenaars als Willem de Rooij, Raquel van Haver, Lena Henke en Evelyn Taocheng Wang. Daarnaast hangen er vlaggen in São Paulo en België, zijn er plannen voor andere locaties en tonen ook Nederlandse musea interesse.

Uitverkocht

Terra en Mullié hangen twee keer per week nieuwe vlaggen op, tot ze alle dertig aan de beurt zijn geweest. „Alle vlaggen die we tot nu toe hebben opgehangen zijn uitverkocht”, zegt Mullié. Het initiatief moet zo simpel mogelijk zijn, vinden ze. „Wij laten de vlaggen maken door een bedrijf dat normaal gesproken reclamevlaggen maakt.” Binnen een week kan de vlag aan de gevel hangen. Snelheid is ook de reden dat ze met relatief lage bedragen werken en het project onder eigen naam uitvoeren, en niet met de galerie.

Normaal gesproken bestaan vlaggen uit grote kleurvlakken en symbolen die van grote afstand herkenbaar zijn. Sommige kunstenaars kiezen daarvoor, zoals Willem de Rooij, die een foto-negatief maakte van de Nederlandse driekleur. Anderen maakten een ontwerp dat heel a-typisch is voor een vlag, zoals de potloodtekening van Rodrigo Hernández van twee figuren in een gigantische blauwe golf. „Normaal gesproken maakt hij vooral sculpturen, maar door de strenge lockdown in Portugal kon hij minder goed aan materialen komen, en dus is hij op A4-formaat gaan tekenen.” Lena Henke maakte een aquarel van twee omgekeerde Chrysler Buildings die als kreeftenpoten door de lege straten van New York lopen. Mullié: „Iedere plek heeft eigen verhalen: in New York zijn alle rijke mensen de stad uitgevlucht.”

Lokale kunstscene

Het idee reist ondertussen de wereld over. Er hangen vlaggen boven Galeria Jaqueline Martins in São Paulo, er zijn contacten met lokale initiatiefnemers voor edities in Chicago, Bogotá, Lissabon en Düsseldorf en een Belgische kunstverzamelaar kocht de volledige Amsterdamse set om ze te verspreiden onder acht Belgische non-profit kunstinstellingen. „Die hadden het al moeilijk door forse overheidsbezuinigingen. Nu rijdt die verzamelaar wekelijks een rondje langs alle instellingen om de vlaggen te verwisselen. Het idee is ook daar om de zichtbaarheid te vergroten.”

Voor de internationale edities stelden Terra en Mullié een pdf-bestand op met de belangrijkste voorwaarden. Er staat onder andere in dat er meer dan één iemand per locatie moet zijn die de kunstenaars selecteert.

Ook Nederlandse musea haken aan. Bij museum De Pont in Tilburg hangt vanaf half mei iedere week een vlag, uit een set van vijf Amsterdamse vlaggen die het museum als schenking kreeg van een privé-verzamelaar. Ook bij de heropening van het Stedelijk Museum in Amsterdam op 1 juni krijgt een van de Four Flags een „prominente plek”, zegt Terra. Meer kan hij er nu nog niet over zeggen.

Als de musea straks weer open gaan, heeft Four Flag dan nog betekenis? „Wij denken van wel”, zegt Terra. „De kunst is dan misschien weer zichtbaar, maar deze vreemde situatie zal nog lang aanhouden. Deze vlaggen vragen dan aandacht voor de positie van kunst.”