Reportage

Een dagje Efteling op anderhalve meter: 'De wc's, dat duurt echt te lang'

Anderhalvemeter-Efteling De Efteling is weer open. Met veel minder gasten en hygiënemaatregelen moet het ook in coronatijd een veilig dagje uit zijn.

In achtbaan Baron 1898 in de Efteling kan vanwege de coronamaatregelen per rij maar één huishouden plaatsnemen.
In achtbaan Baron 1898 in de Efteling kan vanwege de coronamaatregelen per rij maar één huishouden plaatsnemen. Foto Merlin Daleman

‘Papier hier!’, galmt het vertrouwd door het Sprookjesbos, maar ditmaal kan Holle Bolle Gijs smeken tot hij een ons weegt: waar kinderen elkaar hier normaal verdringen om afval in zijn opengesperde mond te proppen, is het nu zo rustig dat er geen ‘Dank u wel!’ klinkt.

De Efteling is sinds woensdag weer open na een sluiting van ruim twee maanden – tot vreugde van velen: de website voor reserveringen lag meteen plat. Het familiepark in Kaatsheuvel is een van de eerste pretparken die in de nieuwe anderhalvemeterwerkelijkheid weer publiek ontvangt. Met een maximum van een derde van de capaciteit; „enkele duizenden gasten” meldt de Efteling, „te vergelijken met een rustige doordeweekse dag, zoals wij die kenden vóór de coronacrisis”.

Voor Efteling-begrippen is het deze zondag inderdaad buitengewoon stil op het plein direct na de kaartcontrole. Wel staat er een rij bij de toiletten. Op straat rode en witte vakken die zijn gemarkeerd met tape. Waar normaal de linkerhelft van het toiletgebouw voor de heren is en rechts voor dames, wordt nu gedacht in huishoudens. Wie tot één huishouden behoort krijgt een van de twee ruimtes – ook als je maar met z’n tweeën bent of alleen. „God, dit duurt wel lang zo”, moppert een vrouw met een onrustige kleuter aan de hand.

Bij Droomvlucht lijkt de rij – langs hekjes die alle zijn beplakt met rood en wit tape – langer dan gehoopt, maar deze dag zal blijken dat het per attractie verschilt hoe lang je daadwerkelijk moet wachten. Hier gaat het snel. Een groot contrast met bijvoorbeeld het Spookslot, waar je normaal gesproken met een hele groep ineens naar binnen gaat voor de Dance Macabre en tot leven komende lijken, verdeeld over twee rijen achter vijf grote ramen. Nu is de achterste rij dicht en is voor elk raam één wit vak geplakt: vijf huishoudens per voorstelling van 10 minuten. Dan duurt dat meesterwerk van Saint-Saëns best lang. Hetzelfde geldt voor De Indische Waterlelies, met slechts vier vakken om naar de kikkers te kijken.

Rustig van wit naar wit

Vrijwel alle bezoekers lijken zich uitstekend aan de voorschriften te houden en verplaatsen zich rustig van wit naar wit. Wie iets fout doet wordt – vriendelijk – aangesproken door een medewerker, zoals Talitha Roetering (19) die de looprichting rond een koffietentje in de gaten houdt. Ze gaat naar drie volwassenen die tegen de pijlen in lopen. „Ja maar, ons zoontje staat daar.” Als ze rustig zegt dat ze toch even om moeten lopen is het „Oké” en gaan ze terug. Roetering: „De mensen snappen het wel, niemand doet moeilijk.”

Ze vertelt hoe medewerkers twee dagen alle maatregelen hebben getest. „We zagen precies wat beter kon. De belijning van zwart-geel tape en krijt was te onduidelijk. Toen kwamen de rode en witte lijnen. Nu is het superduidelijk voor iedereen.”

Dat beamen Sonja Droog (45) en haar dochter Britt Haasnoot (13; „Mijn vader zit in de Baron”), staande in de lange rij voor de wc’s vlakbij het schommelschip. „Het is allemaal heel netjes geregeld”, zegt de moeder. „Ook in de winkels: alle mandjes worden meteen afgedaan.” „Alleen de handgel droogt niet op”, vult haar dochter aan, „dus dan heb je vieze handen.” Helemaal tevreden is Droog niet: „De wc’s, dat duurt echt te lang.” Al twee keer eerder moest er even geplast worden, maar dat ‘even’ betekende langer in de rij staan dan voor een populaire attractie. Ook bij de extra geplaatste mobiele toiletten was de rij enorm. „Het moet dus zeker niet drukker worden.” Ook denkt ze dat de wachtrijen bij attracties als achtbaan Baron 1898 dan veel te lang worden. „Nu al bijna een uur, er mag maar één familie per rij in het karretje.” Het huidige aantal bezoekers vindt ze echt genoeg. „Dit is al op het randje.”

Medewerkers hebben twee dagen alle maatregelen getest. Het leidde tot witte en rode lijnen overal in het park. Foto Merlin Daleman

Lege karretjes

Dat bij de Baron de helse verticale afdaling ineens door een leeg karretje wordt genomen, en daarna nog een, wekt bij mensen die omhoog staan te kijken verbazing en ergernis. „Ja, zo duurt het nog langer!” Maar dat heeft een reden, legt Amber Buijnsters (18) uit, die dolblij is dat ze hier weer werkt. „Eens per twee uur worden beide treintjes grondig gereinigd. Dan is het een beetje nat, en dus laten we ze even droog waaien.” Bij treintje nummer drie klinkt als vanouds gekrijs.

Emma van Vliet (13) komt net uit de Baron. Duizelig en misselijk is ze, maar het was het waard. Ze is hier al voor de derde dag, want logeert met haar ouders en broertje in vakantiepark Efteling Bosrijk. „Het is zo goed geregeld hier, overal die strepen.” Haar moeder Myrthe (47, ging niet in de Baron): „Ik vind die afstand in de rijen nu eerlijk gezegd wel prettiger dan vóór corona.” Over het schoonmaken van de attracties heeft ze wel twijfels. „Ze maken het sóms schoon, maar niet na elk ritje. Je moet dus maar geluk hebben dat je net na het schoonmaken aan de beurt bent.”

Dezelfde kritiek komt van het stel Niek Nabbe (23) en Desiree van Rhijn (22), dat voor sluitingstijd nog net een achtbaanritje hoopt mee te pikken. Van Rhijn: „Je pakt de beugels die iedereen vasthoudt. Je weet niet of het virus overdraagbaar is via die materialen.” Volgens de Efteling is het effectiever wanneer gasten hun handen voor en na de attractie desinfecteren.

De grootste ergernis van het stel is echter, naast „natuurlijk het lange wachten voor de wc’s”, de rij buiten. „Binnen de attracties is het allemaal heel goed geregeld met die rij, maar zodra je eruit loopt is er een probleem”, zegt Nabbe. „Het plein bij de Vogelrok: een drama. Het is een wirwar van rijen: voor de koffietent, het toilet, attracties. Mensen die erlangs willen moeten die rijen wel kruisen.” Hetzelfde geldt voor het plein bij Droomvlucht. Ze pleiten voor langere belijningen naar buiten. En meer wc’s; het pretpark laat weten deze snel te realiseren.

Nabbe zegt zich in het park veilig te voelen, maar: „Ik heb mijn oma al drie maanden niet gezien. Morgen zou ik ernaartoe gaan, ze is jarig. Maar nu ik hier ben geweest vraag ik me af of ik wel moet gaan.”

Niet rendabel

In het Sprookjesbos is het op het eind van de dag nog net zo rustig. De meeste Gondoletta’s varen leeg rond. Dure attracties, zo veel personeel en zo weinig gasten: is het financieel überhaupt te doen voor een park, zo’n anderhalvemetersetting? „Op dit moment is de openstelling niet rendabel”, erkent Efteling-woordvoerder Steven van Gils. „We gaan vooral open omdat we graag weer gasten willen ontvangen, zodat mensen kunnen genieten van een dagje uit. Natuurlijk hopen we het verlies enigszins te beperken.” Bedragen wil de Efteling niet noemen, maar „het wordt financieel sowieso een veel slechter jaar dan verwacht. Hoe veel slechter weten we pas in december.”

Op het plein waar drie achtbanen samenkomen stuurt een medewerker een groepje stoer uitziende vrienden dat tegen de pijlen in loopt terug. Ze kijken even geïrriteerd, maar draaien dan zonder morren om. Het nieuwe pretparknormaal is al doodgewoon.

Reiniging van schommelschip De Halve Maen. Foto Merlin Daleman