Opinie

Die ontslaggolf is niet nodig

Gemeenten kunnen helpen bij de overstap naar ander werk, bepleiten wethouders van de vier grote steden.

Het distributiecentrum van DHL in Zaltbommel. Door de coronacrisis bezorgt het bedrijf meer pakketjes dan tijdens de decemberdagen.
Het distributiecentrum van DHL in Zaltbommel. Door de coronacrisis bezorgt het bedrijf meer pakketjes dan tijdens de decemberdagen. Foto Koen van Weel / ANP

De teleurstelling over het schrappen van de boete op ontslag in het nieuwe steunpakket dat het kabinet afgelopen woensdag presenteerde, is groot. Hierdoor dreigen veel meer werknemers door de coronacrisis hun werk en (een deel van) hun inkomen te verliezen. In plaats van te accepteren dat al deze mensen in de WW of bijstand terechtkomen, moet de overheid hun inkomen garanderen en hen op weg helpen naar ander werk, waar nodig met omscholing. Gemeenten en UWV kunnen dat samen met sectoren oppakken, een gouden kans om de aanbevelingen van de commissie Borstlap over een activerend arbeidsmarktbeleid in praktijk te brengen. Nu is experimenteerruimte en budget nodig om daar werk van te maken.

Flinke mazen in het vangnet

Het eerste steunpakket van het kabinet was gericht op inkomens- en baanbehoud. De Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW) en de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) voorzien ruim 2,2 miljoen werkenden van een inkomen. Dat is heel mooi, maar er zitten helaas ook nog flinke mazen in dat vangnet.

Ondanks de NOW-regeling ontsloegen werkgevers veel tijdelijke medewerkers en oproepkrachten. De WW-aanvragen zijn verdubbeld, de bijstandsaanvragen in onze steden ook, in Amsterdam en Utrecht zelfs verdrievoudigd.

Een deel van de aanvullende voorwaarden in het tweede steunpakket is terecht, zoals geen bonussen, geen winstuitkering aan aandeelhouders en geen inkoop van eigen aandelen. Het schrappen van de boete op ontslag zonder compensatie of vangnet voor werkenden is dat niet. Nog meer werkenden worden zo in een uitkering geduwd. De rijen bij de UWV en gemeentelokketten zullen nog verder toenemen. Terwijl we weten dat het vanuit een uitkering lastiger is om weer aan het werk te komen.

Daarnaast hebben UWV en gemeenten nu nauwelijks budget om grote groepen mensen naar werk te begeleiden.

Er is nog altijd werk

Maar er is ook goed nieuws. Ondanks de daling van het aantal vacatures, is er nog altijd werk. In sectoren als de logistiek, distributie, voedselketen en supermarkten. Ook zal er in de publieke sector de komende jaren nog veel vraag zijn naar personeel, denk aan de tekorten in het onderwijs en de zorg. Daarom moet het juist nu makkelijker zijn naar een andere sector of bedrijf over te stappen. UWV en gemeenten kunnen hier samenwerken. Maar dat gaat niet van zelf. Het vergt grote inzet en aandacht.

Om grote aantallen werkenden goed door te bemiddelen en waar nodig omscholing aan te bieden, is meer nodig dan de mogelijkheden die gemeenten en UWV nu hebben.

En ook meer dat de 50 miljoen die het kabinet eenmalig voor omscholing beschikbaar stelt. Toch is structureel investeren in ‘werk naar werk’ de moeite meer dan waard: het bespaart de kosten van de uitkering, geeft mensen inkomen en perspectief, en helpt de samenleving meer dan mensen tot een uitkering te veroordelen.

Garandeer het inkomen van werkenden terwijl ze zich omscholen en geef gemeenten de financiële middelen om samen met sectoren en instellingen die wel vraag naar personeel hebben dit op te zetten. Het is nu zaak om mensen aan het werk te houden.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.