Necrologie

Rusland rouwt om bejaarde alligator die – ten onrechte – bekendstond als ‘Hitlers krokodil'

Saturnus 1936-2020 De mississippi-alligator ontsnapte in 1943 bij een bombardement uit de Berliner Zoo. De Britten schonken hem aan Moskou, waar hij een topattractie werd in de dierentuin.

Alligator Saturnus op een ongedateerde foto die de dierentuin van Moskou vrijgaf
Alligator Saturnus op een ongedateerde foto die de dierentuin van Moskou vrijgaf Foto AFP/Dierentuin Moskou

In Moskou noemden ze hem eerst gewoon ‘Hitler’ en daarna vaak: ‘Hitlers krokodil’.

Saturnus, die afgelopen vrijdag op 84-jarige leeftijd overleed, wás helemaal geen krokodil, maar een mississippi-alligator. Adolf Hitlers huisdier was hij al evenmin: de leider van het Derde Rijk hield van herdershonden. Maar toch: in de jaren dertig en veertig moeten alligator en Führer oog en oog met elkaar hebben gestaan. Dat alleen al maakte Saturnus tot een van de topattracties van de Moskouse dierentuin. Ondanks zijn hoge leeftijd werd zijn dood dit weekend in Rusland alom betreurd.

Saturnus werd in 1936 geboren in de Verenigde Staten, daar gevangen en overgebracht naar de dierentuin van Berlijn. Aangezien Hitler verschillende malen een bezoek bracht aan de Berliner Zoo, moet hij Saturnus daar hebben gezien. Of, zoals herpetoloog (reptielendeskundige) Dmitri Vasiliëv het placht te zeggen: „Saturnus en Hitler moeten elkaar meermalen hebben ontmoet.”

Reptielenverblijf

In de nacht van 22 op 23 november 1943 bombardeerde de Britse luchtmacht Berlijn. Ook het reptielenverblijf van de dierentuin werd getroffen: tientallen dieren kwamen om, maar Saturnus wist te ontsnappen – niet alleen aan de bommen, maar ook aan de bewakers die in de dagen daarna de ontsnapte dieren probeerden te vangen. Waar Saturnus onderdook is niet bekend, en dat hij zich in leven wist te houden grenst aan het ongelooflijke. Maar feit is dat mississippi-alligators – anders dan krokodillen – goed tegen de kou kunnen. Feit is ook dat Saturnus pas in 1946 werd gevonden in West-Berlijn, door Britse militairen. De Britten droegen hem over aan het Rode Leger, die de alligator als ‘trofee’ lieten overbrengen naar de dierentuin van Moskou.

Nog twee maal ontsnapte Saturnus aan de dood. In de jaren tachtig viel er een stuk beton uit het plafond van het reptielenbedrijf, dat de alligator miste. Een dronken bezoeker gooide ooit een grote steen op zijn hoofd, waarna dierenartsen maandenlang vochten voor zijn leven. Desondanks was hij zo rustig dat verzorgers vaak schoolkinderen in zijn verblijf toelieten om hem van dichtbij te bekijken.

Sportmerk

Sinds 2005 werd de beroemde alligator gesponsord door het Franse sportmerk Lacoste. Toen in 1993 president Boris Jeltsin het leger inzette tegen het opstandige Russische parlement en er tanks denderden langs de Moskouse dierentuin, schijnt Saturnus luid te hebben gegromd. Zijn verzorgers dachten dat de trillingen hem herinnerden aan de bombardementen op Berlijn.

„Saturnus was een heel tijdperk”, zo liet de Moskouse dierentuin in een reactie op het overlijden weten: „Hij kwam bij ons na de overwinning en vierde met ons het 75 jarige jubileum daarvan.” Dit jaar is het 75 jaar geleden dat het Rode Leger nazi-Duitsland versloeg.