Brieven

Brieven 23/5/2020

Staatssteun

Er komen parels uit

Ook Tom-Jan Meeus plaatst vraagtekens bij de steunoperaties van de overheid aan private bedrijven (Het mijnenveld van steun aan bedrijven, 19/5). Wijzend op Booking.com en het feit dat het effect van „innovatiestimulering” moeilijk te meten is, beschrijft hij vooral de problemen. Maar waarom wijst hij niet naar ASML dat tot twee keer toe gered is door de overheid en nu tot de parels van de Nederlandse industrie behoort?

Mariana Mazzucato laat in haar boek De ondernemende staat overtuigend zien dat bij alle bejubelingen van de creatieve nerd en Silicon Valley er één partij systematisch wordt vergeten: de overheid. Elk stukje technologie dat de iPhone zo ‘smart’ maakt (internet, gps, touchscreen, batterij, harde schijf, stemherkenningssysteem) is ontwikkeld door onderzoekers die op de loonlijst van de overheid stonden. Dat de meest innovatieve bedrijven uit de VS komen, is volgens haar te danken aan de grootste durfkapitalist ter wereld: de Amerikaanse overheid.

Divibokaal (1)

Hypocriet

De NOS kwam in opspraak omdat het intern een Divibokaal uitreikte voor het inbrengen van diversiteit (Discriminatie is soms nodig, 19/5). Noem het positieve discriminatie of diversiteitsdenken, uiteindelijk wordt er een groep voorgetrokken op basis van uiterlijke kenmerken. Dat blijft discriminatie. Een beter idee: verminder ongelijkheid met studiebeurzen voor alle jongeren uit arme milieus, onafhankelijk van afkomst. De startpositie wordt gelijkgetrokken, de rest hangt af van eigen inspanning. Eerlijker kan haast niet.

Divibokaal (2)

Zat witte mannen

Meer diversiteit op tv vind ik een verrijking. De bokaal gaat misschien wat ver, maar het streven is goed en nodig. Je moet er toch niet aan denken dat we elke avond alleen maar witte grijze mannen zien en horen. Daar zijn er genoeg van en dat maakt de kwaliteit er echt niet beter op.

Divibokaal (3)

Randstadclubje

Wordt dat Divibokaal ook uitgereikt voor het inbrengen van experts van buiten de Randstad?

Noodopvang

Wie past op oma?

De scholen gaan weer open, en dus zal de noodopvang voor kinderen van ouders met essentiële beroepen weer stoppen. Maar: baby's en peuters gaan nog niet naar school en kinderen moeten ook na school opgevangen worden. Is de overheid vergeten dat er een grote groep grootouders is die regelmatig op de kleinkinderen past? De afgelopen

maanden werd hen sterk afgeraden hun kleinkinderen te zien in verband met het coronavirus. Dwing ze nu niet tot een duivels dilemma: help ik mijn kinderen uit de brand en ga ik toch maar een groot risico lopen, of durf ik dat niet aan? Mijn dringende advies: houd de noodopvang open.

Lichaamscultus

Wees er blij om

Marian Donner stelt dat het neoliberalisme, een ideologie die de eigen verantwoordelijkheid benadrukt, een gezond lichaam tot het hoogste goed maakt (Strak, sterk, glad, én productief tot de dood, 16/5). Weer wordt het neoliberalisme tot ‘zondebok’ gemaakt (heeft niet ieder –isme zijn beperkingen?). Maar afgezien daarvan: wat is er verkeerd aan een gezond lichaam (zonder er extreem in te zijn) en er zelf verantwoordelijkheid voor te nemen als dit op termijn de druk op de zorg verlicht? Dat kun je ook ‘sociaal’ noemen.

Karlsruhe

Nieuw syndroom?

Wat historicus Ton Nijhuis ontgaat in zijn lofzang op de Duitse staatsrechter in Karlsruhe (Duits-Constitutioneel Hof waakt over EU- democratie, 20/5): de snelle en treffende reactie van het politieke gezag in Berlijn. Merkel hoefde maar in te gaan op Macrons plan voor een Europees coronafonds van 500 miljard om te laten zien wie er in Duitsland de baas is als het erop aankomt. Ook dat plan is binnenkort koren op de molen van Karlsruhe. Maar Merkel weet goed genoeg dat de Duitse souvereiniteit over een Europees speelveld beschikt om zich te laten gelden. En zij weet dat te bespelen. Duitse rechters mogen vanaf de zijlijn hun wrok luchten, in de hoop de volksgemoederen te kunnen bespelen. Dit gaat al dertig jaar zo.

Wat verbaast is hoe deskundigen – juristen, politicologen en zelfs historici – zich steeds meer laten imponeren en zelfs inpalmen. Zij zouden situaties als deze toch moeten doorzien. Maar de vele, steeds grotere en nu zelfs bozere woorden van de rebellerende rechters in Karlsruhe gaan er bij hen in als koek. Het verschijnsel verdient een naam. Analoog aan het Stockholmsyndrooom, kunnen we de misplaatste betovering van deskundigen door de opstandige rechters wier lange teksten en grote woorden ze moeten lezen en waarover ze moeten schrijven, het Karlsruhe-syndroom noemen.

Virusoverdracht

De mens ís natuur

Het wordt niet met zoveel woorden gezegd, maar in feite bepleit Herbert Prins een strikte scheiding tussen mens en natuur (De natuur zit tjokvol virussen, 16/5). De natuur is er om te bewaren in reservaten; de mens moet daar strikt gescheiden van leven. Tenminste, als we het risico op overdracht van virussen tussen mens en dier willen beperken. Behalve onhaalbaar, zeker voor landen die nog geen westers welvaartspeil hebben bereikt, en de vraag of het überhaupt wenselijk is, spreekt daar de visie uit dat de mens zelf géén natuur is. Wezensvreemd.

Noodpakket 2.0

Partnertoets? Echt?

De overheid verscherpt de voorwaarden voor steun aan zzp’ers: het inkomen van je samenlevende partner bepaalt mee of je recht hebt op steun (Weer miljarden van het kabinet, maar ook een waarschuwing, 22/5). De meeste zzp’ers zijn kleinverdieners, dat is bekend. Dat wil nog niet zeggen dat ze hun inkomen niet nodig zouden hebben. Ook zij hebben hypotheken en langlopende financiële verplichtingen die zijn aangegaan op basis van het gezamenlijke inkomen. En vertel niet dat dat tot het ondernemersrisico behoort. Ook grote jongens als KLM en Booking.com worden rijkelijk gestut onder het mom van behoud van arbeidsplaatsen. Hun ondernemingsrisico dekken ze af met dreiging van ontslag. Kabinet, uw prioriteiten worden beheerst door VNO-MKB en onze blauwe trots. Schandalig. Schuldhulpverlening: zet u schrap.