Opinie

Vertrouwen

De eerste week dat het basisonderwijs weer is gestart, melden scholen dat zij veel kinderen missen. Ook in Rotterdam houden ouders hun kinderen thuis, vijftigduizend om precies te zijn. Met name in wijken die als kansarm zouden kunnen worden bestempeld is dat een gemis, omdat juist die kinderen het wellicht het hardst nodig hebben om de draad weer op te pakken.

Het ziet er vooral naar uit dat er een grote groep ouders eerst de kat uit de boom kijkt, omdat ze bang zijn voor eventuele gezondheidsklachten. Het blijft lastig, zeker voor scholen, om ouders hierop aan te spreken: het gaat over vrijheid. Je kunt ouders eventueel dwingen, maar daarmee doe je hun (terechte) angsten tekort en zeker in tijden als deze is het de vraag of dat ethisch gezien verantwoord is. Tegelijkertijd kun je je ook afvragen of het verantwoord is deze kinderen nog meer onderwijs te ontzeggen dan we al hebben gedaan. Beide perspectieven gaan immers om het welzijn van het kind.

Waar het eigenlijk om draait is vertrouwen. Zoals Lies Viset, directeur van de dr. J. Woltjerschool en de dr. J.C. Logemannschool in Rotterdam-West zegt, is duidelijk communiceren over wat scholen ondernemen om de veiligheid te waarborgen enorm belangrijk om het vertrouwen van ouders te winnen. Dat geldt zeker als je ziet welke verhalen er rondgaan, onder meer op social media, over diverse complottheorieën gelinkt aan het coronavirus.

Het helpt in ieder geval dat sommige kinderen door hun goede ervaringen te delen, laten zien dat de school een fijne plek is om te zijn in deze tijden en het vooralsnog veilig lijkt. Een andere interventie die goed lijkt te werken is om via de online-lessen ouders persoonlijk te benaderen en eventuele angsten weg te nemen.

In deze fase lijken we nog vooral begripvol voor elkaar, maar hoe is dat over bijvoorbeeld twee maanden? Rotterdam zegt de leerplicht nu nog niet te handhaven en ouders kunnen er dus zonder consequenties voor kiezen om hun kinderen thuis te houden, maar hoe is dat straks? Tot welke confrontaties zal dat leiden en in hoeverre zijn de angsten van ouders op dat moment ondergeschikt aan wat scholen of de overheid goed vinden voor het kind? Zolang er geen oplossing is voor deze pandemie waardoor we weer terug kunnen naar het oude (wat volgens diverse experts nooit zal gebeuren) is het de vraag hoe we hier als samenleving mee omgaan en wat we van mensen mogen verwachten.

Hoe dan ook, de realiteit is ondertussen wel dat veel kinderen die thuiszitten het daar niet breed hebben en niet kunnen leren onder ideale omstandigheden. Veel ouders kunnen immers zelf maar net hun hoofd boven water houden in deze periode. De uitdaging ligt dus vooral in het winnen van vertrouwen en toegeven dat we ons bevinden in een onzekere situatie, waarvan niemand op dit moment kan zeggen dat één aanpak het beste is.

Dat wetende is het aan ons allen en niet alleen aan de school om collega-ouders te stimuleren kinderen weer naar school te sturen, zodat we enigszins het ‘normale’ leven weer kunnen oppakken met elkaar.

Halil Karaaslan is programma- manager diversiteit en inclusie in de sociale sector. Hij schrijft de komende periode een wisselcolumn met Mirjam de Winter.