Foto Robin Utrecht/ANP

Interview

Rapper Boef: 'Uiteindelijk ben ik een zakenman. Ik kan niet eten van respect'

Sofiane ‘Boef’ Boussaadia | Rapper In vijf jaar groeide hiphop-artiest Sofiane ‘Boef’ Boussaadia (27) uit tot multimiljonair en omstreden BN’er. Nu is er een serie over zijn leven. ‘Als je iets wil bereiken, moet je veranderen, bro.’

De eerste aflevering van de serie over Sofiane ‘Boef’ Boussaadia (27) op streamingdienst Videoland, heet Enemy of the state. We spreken de hoofdpersoon anderhalf uur lang via online video. Hij zit met een zwarte capuchon op gebogen over een laptop en steekt zo nu en dan een sigaret op.

Het interview is met drie uur uitgesteld – het werd laat gisteren. Boef heeft na middernacht zijn serie opnieuw bekeken, met twee vrienden die bij hem inwonen in zijn vrijstaande villa in Almere vol prachtig marmer en de laatste technische snufjes – met een toegangspoort en „parkeerruimte voor twintig auto’s”.

Vijf jaar nadat hij zich online voor het eerst met felle teksten over het straatleven in de schijnwerpers rapte, is de in een banlieue van Parijs geboren en in Amerika, België, Polen, Schotland, Tsjechië en Nederland opgegroeide rapper en ondernemer – zijn pleegvader Henk werkte op boorplatforms en verhuisde veel – een van de succesvolste artiesten en online mediamakers van Nederland.

Zijn Nederlandstalige raphits worden tientallen miljoenen keren afgespeeld – het voor een Edison Pop genomineerde ‘Habiba’ staat momenteel op 61 miljoen views op YouTube en ruim 51 miljoen streams op Spotify. Een vlog waarin Boef een Rolls Royce aanschaft, is op YouTube bijna 1,5 miljoen keer bekeken. Deze periode stelt hij via zijn Instagram-account vragen aan het RIVM over corona.

Boef is zijn eigen media-imperium. Zijn Instagram-account heeft 1.4 miljoen abonnees; zijn YouTube-kanaal ruim 765.000 volgers. Hij bouwde zijn muzikale succes en volgersaantallen goeddeels op buiten het zicht van traditionele mainstream -media. Hij heeft geluk gehad, zegt Boef. „Ik kwam op het perfecte moment. Rap werd commerciële popmuziek, Spotify werd een factor en YouTube werd gigantisch. We konden met één post viraal gaan en heel de wereld zag ons. Daar heb ik de vruchten van geplukt.”

Lees ook dit achtergrondartikel Lancering jonge popsterren nu via YouTube

Vanaf het begin was er controverse over zijn vlogs: filmpjes vol opstandig machismo. Boef die op de motorkap van een politieauto danst, agenten jent. Boef die filmt hoe hij met bijna driehonderd kilometer per uur over de snelweg rijdt. Boef die vrouwen die ’s nachts uitgaan wegzet als ‘kechs’ – sletten. Boef die ruziet, vecht, uitdaagt.

In de documentaireserie Gewoon Boef gaat Boef in wijk 93 in Saint-Denis bij Parijs op bezoek bij zijn biologische vader, die vanwege een overval vast kwam te zitten toen Boef een peuter was. Hij vertelt over zijn heroïneverslaafde biologische moeder en hoe hij als tiener ontspoorde en op gevangenisverlof zijn Nederlandse pleegmoeder aan haar sterfbed moest beloven dat hij „iets van zijn leven zou maken”.

Wat hoop je met deze serie te laten zien?

„Dat ik mentaal verder ben dan in het begin. Er is een doelgroep die me ziet als de grote vrouwenhater. Ik wil laten zien dat ik als persoon gegroeid ben. En dat ik echt van ver kom – zonder er medelijden voor te vragen.”

Je bent grotendeels via je eigen kanalen succesvol geworden. Hoe verklaar jij je succes?

Mindstate, bro. Ik geloofde het écht. Ik ken rappers die niet eens heel goed rappen maar die succesvol zijn omdat het plaatje klopt. Mijn plaatje is de bad boy – de jongen van de straat. Alle negatieve aandacht die ik heb gekregen, heb ik omgezet in hype. En net op het moment dat het gevaarlijk werd, heb ik er een positieve draai aan gegeven. Ik heb de deur heel hard opengetrapt en laten zien dat wij straatrappers ook commercieel succesvol kunnen worden.”

Je zegt: „net op het moment dat het gevaarlijk werd”. Wat werd gevaarlijk?

„Als je veel negatieve aandacht naar je toe trekt, kunnen mensen je ook uitspugen. Ik was te veel aan het trollen. Ik kreeg het stempel ‘treitervlogger’ op me gedrukt maar ging tegelijk viraal met mijn muziek. Het was nog steeds straatshit – een goede Boef-song is een beetje rauw want daar houden de mensen wel van – maar met melodieuze refreinen die veel toegankelijker waren voor jong en oud.”

Lees ook Deze recensie van een optreden van Boef uit 2019

Je weg naar succes bestond uit vlogs en nummers waarin je jezelf als opstandige straatrebel neerzette. Nu ben je een multimiljonair met een villa. Hoe zorg je dat je niet een te grote afstand krijgt tot je doelgroep?

„Mijn teksten gaan er niet constant over dat ik in mijn villa zit met zoveel geld – ik gooi het er wel doorheen want ik ben er trots op. Maar mensen hebben gezien waar ik vandaan kom: een hongerige jongen met een Gucci-petje met harde teksten die klaar was om de rapscene over te nemen. Ik denk dat mijn succes ze motiveert.”

Wanneer je je vlogs en rapsessies van vier, vijf jaar geleden terugziet, wat valt je dan het meest op?

„De boosheid. De blik in mijn ogen. Het was daar nog niet gelukt. Er zat nog een soort angst in mij. Ik moest keihard gaan om het te halen. Dat zie ik terug. Dat ik heel de wereld aankan. Laat elke rapper maar komen.”

Je had vanaf het begin een opgefokte houding in je muziek en vlogs.

„Dat heeft maken met mijn wortels; met verlatingsangst. Toen ik net bekend was, reageerde ik ook heel fel via social media op van alles. Ik kwam veel in aanraking met de politie – werd geprovoceerd en heb zelf ook geprovoceerd. Toen ik een camera kocht, voelde ik me machtig. Ik kon laten zien wat er gebeurde.”

Je werd in een uitzending van RTL Late Night door andere tafelgasten hard aangepakt over je politievlogs – en werd boos nadat minister Jeanine Hennis-Plasschaert het „onzin” noemde dat de politie ook jou provoceerde. Je repliek was: „Bent u erbij?”

„Ik wist niet eens dat zij de minister was. Maar het onzin noemen is echt heel bekrompen. Van een minister verwacht je wel dat ze verder denkt. Met een bontkraagje word je snel aangehouden als je in een mooie auto rijdt. Wanneer je tien keer per week aan de kant wordt gezet, wordt het problematisch. Toen ik er optredens door begon te missen, ging ik het filmen en ze uitdagen.”

Lees ook over het imago van rappers: interview met rapper/zanger Glen Faria

In ‘Sofiane’, een van je meest persoonlijke hits, rap je over je jeugd: „Gedoemd om te falen als mijn moeder en mijn vader.” Waarom voelde dat zo?

„Mijn moeder zat aan de shit; mijn vader had geen papieren, ging het criminele pad op en raakte alles kwijt toen hij werd opgepakt. Het voelde alsof ik ook gedoemd was te mislukken. Pas nadat mijn pleegmoeder stierf, is mijn mindset helder geworden: ik kon haar niet beloven iets van mijn leven te zullen maken om daarna veertien jaar in de gevangenis te belanden.”

Je biologische vader zat vast voor overvallen. Je hebt zelf ook twee jaar vastgezeten. Waarom ging jij de criminele kant op?

„Puur geld, bro. Ik was jong en zag: iedereen om me heen heeft goud, een Vespa. We hadden het niet breed en ik wou dat ook gewoon. Ik heb het als pizzakoerier geprobeerd maar dan moet je eerst een half jaar werken om dat te bereiken. Ik zag dat toen als veel te ver weg, en dacht: lekker makkelijk.”

Je vader zat zeven jaar voor een overval. Zat jij voor hetzelfde?

„Ja, ook voor een overval. Ik sta daar niet achter en denk nu anders. Ik respecteer het niet als je steelt van anderen. Het is slecht karma.”

In de serie zeg je dat je door je tegenslagen een overlevingsmechanisme hebt gecreëerd. Kun je dat omschrijven?

„Wanneer je vaak in de steek wordt gelaten, ga je iets creëren dat ervoor zorgt dat jou geen pijn meer kan worden gedaan. Ik ben niet anti-sociaal maar vertrouw zo min mogelijk mensen. Ik ben heel scherp wanneer je te dichtbij komt.”

Je benadrukt meerdere malen dat je geld meer kunt vertrouwen.

„Ja.”

Je zegt: „Vrienden veranderen – geliefden, iedereen.”

„Mensen met wie je een keer een balletje hebt getrapt, denken dat ze het recht hebben 20.000 euro te lenen. Doe je dat tien keer, dan ben je twee ton kwijt. Ik had meer vrienden toen ik geen geld had.”

Ik woon in een villawijk, ik heb bedrijven, personeel. Ik ben niet meer die jongen die jointjes rookt onder de flat

Boef

Je vertelt over het platencontract met Sony, dat je 2,5 miljoen euro zou hebben opgeleverd. Waarom ben jij 2,5 miljoen euro waard?

„Omdat ik controversieel ben en al lang meedraai aan de top. Ik breng veel uit dat viraal gaat. Sony is een bedrijf met slimme mensen – die gaan geen bedragen bieden waarvan ze denken dat ze het nooit in hun leven terugzien.”

Je reageert ook op de kritiek nadat je meisjes ‘kechs’ noemde omdat ze ’s nachts in clubs waren. Je zegt dat je niet zo denkt. Waarom laat je je dan zo uit?

„Ik had ’s nachts op Snapchat gepost dat ik door drie ‘kechs’ met de auto was opgehaald. Ik werd wakker en mensen vielen me erover aan. In plaats van excuses aan te bieden ging ik me verdedigen. Dan komt mijn zelfdestructieve kant naar boven: oh, jullie willen allemaal tegen mij zijn – oké, jullie zijn dat ook. Dan verlies ik de controle over wat ik zeg en maak ik het zo groot dat ik er zelf niet eens achtersta.”

Kun je je voorstellen hoe heftig het is als ‘slet’ te worden weggezet – door je omgeving of een populaire artiest als jij – omdat je het leuk vindt uit te gaan?

„Ja, en ik ben het er ook niet mee eens. Ik treed op in zoveel discotheken. Het slaat nergens op – je zit met drie jongens in een auto en praat zoals je soms met jongens praat. We hebben allemaal weleens gefloten als er een meisje langsloopt. Ik zeg niet dat het goed is. Alleen staat er meestal geen camera op en bij mij zagen 300.000 man het. Het is mijn eigen schuld.”

Lees ook dit dubbelinterview ‘Ik hou wel van een vrouw met een beetje hersens’

De reacties waren hevig. Politici, radio-dj’s, juryleden en festivals riepen op je te boycotten.

„Het was veel groter dan ik. Ali (B) zegt het goed: #MeToo was in het nieuws, en dan kom ik met mijn Arabische kop vrouwonvriendelijke uitspraken doen. Ik heb gereageerd met het nummer Antwoord. Dat was twee weken later een nummer 1-hit.”

Celal Altuntas, auteur van een boek over eerwraak, schreef na je uitspraken in Trouw een artikel met als kop: ‘Rapper Boef is het slachtoffer van zijn islamitische opvoeding.’

„Dat is toch prachtig. Ik ben helemaal niet islamitisch opgevoed. Die man zal zich, als hij de documentaire ziet, wel voor zijn kop slaan.”

Deze crisis postte je een ‘Quarantaine Sessie’ en stelde je via Instagram vragen aan het RIVM. Ben je door de ophef anders naar je eigen media gaan kijken?

„Zeker. Ik let heel erg op wat ik post nu. Als iets tricky is, overleg ik eerst met mijn management of het een uitspraak is die kan opblazen in de media.”

Je rapt: „Dit is voor de straten en voor de gedetineerden (…) van mij kan je iets leren.” Wat kunnen ze van je leren?

„Dat waar je vandaan komt, geen excuus is. Als je iets wil bereiken, moet je veranderen, bro. Maar ik wil niet alleen met de straat verbonden zijn. Ik woon in een villawijk, heb bedrijven, personeel. Ik ben niet meer die jongen die jointjes rookt onder de flat. Ik wil Laura van 8, Richard van 36 en Rachida van 45 aanspreken. Uiteindelijk ben ik een zakenman. Ik kan niet eten van respect.”