Man met vioolkoffer

Standbeeld Amsterdam Amsterdam barst van de standbeelden. Vaak lopen of fietsen we er snel aan voorbij zonder echt te kijken, terwijl er toch zoveel moois tussen zit. De komende tijd staan we elke week even stil bij één standbeeld.

Foto Alf van Beem

Op een ochtend in 1982 stond het beeld opeens aan de rand van het Tweede Marnixplantsoen. Uit het niets. Niemand wist wie het kunstwerk had gemaakt. Man met vioolkoffer, ook wel ‘Man probeert lijn 10 te halen’ genoemd, was het eerste anonieme standbeeld dat opdook in Amsterdam – sindsdien is de stad verfraaid met nog vijf beelden van onbekende makers, waarvan de bekendste De violist in de Stopera is. Geheel in stijl, zonder aankondiging of uitleg, verdween de rennende man na een paar jaar ineens weer. Blauw geverfd kwam het terug: het mysterie was compleet. Wie ging er schuil achter de beelden?

Het gerucht ging dat koningin Beatrix er iets mee te maken had. Wie anders kan zomaar beelden plaatsen? In 2003 komt de gemeente echter met een verklaring: „Bekend is dat het om een Amsterdammer gaat die zijn brood verdient als medicus en in zijn vrije tijd kunstenaar is. De gemeente Amsterdam heeft de werken in eigendom ontvangen, op voorwaarde dat de identiteit van de kunstenaar(s) niet bekend wordt gemaakt.”

Niet veel later blijkt dat het niet om één kunstenaar ging, maar om twee. Hermi Ruijvekamp van stadszender AT5 weet het duo te strikken voor een interview. Het tweetal is vrijwel hetzelfde gekleed als de man met vioolkist: lange trenchcoats, hoeden en maskers verhullen hun identiteit. „Het leek ons leuk als er iets in de stad gebeurde zonder dat daar iemand achter stond. Een gebaar naar de stad”, verklaren ze. En over de blauwe kleur: „We hebben het als bescherming gedaan. De oorspronkelijke kleur was brons, maar die kleur was heel ‘zacht’, mensen gingen eraan zitten met hun handen. Deze kleur is kouder, hier blijven ze vanaf.”

Via Hermi Ruijvekamp leggen we opnieuw contact met de kunstenaars. Waarom is bij de gemeente maar van één persoon de identiteit bekend? Die informatie was uitgelekt door de pers, aldus Ruijvekamp; „die zaten constant achter de identiteit van de kunstenaars aan.” Volgens het duo zelf doet die identiteit er ook helemaal niet toe: „De essentie van ons kunstenaarschap is anonimiteit. Het maakt de kracht van het beeld groter.” Ook over wie wat heeft gedaan laten ze niets los. „Dat weten we zelf niet eens. We bestaan namelijk helemaal niet.”

Het duo tekende ook voor Het Zagertje, het bekende beeldje op een boomtak in het Leidsebosje.