In beeld

Cannes zonder sterren

Op sociale media circuleren dit jaar talloze foto’s van Cannes-spotters die het lege leven in het Zuid-Franse havenstadje vastleggen nu het belangrijkste filmfestival ter wereld niet plaatsvindt. Geen rode lopers, geen rijen professionals die de nieuwste films proberen in te komen, geen amateurfotografen die al vanaf het krieken van de dag op keukentrapjes staan te wachten om ’s avonds het geluk te hebben dat er net voor hun neus een ster uit een limousine stapt. De foto’s die het festival jaar in jaar uit oplevert zijn moderne iconen. Maatgevend voor hoe wereldwijd gedacht wordt over wat een festival moet zijn: sterren en artfilms, glamour en een zorgvuldig aan het oog onttrokken wereld van de industrie die dat allemaal mogelijk moet maken. De laatste jaren worstelde het festival daar ook mee: waar ligt de grens tussen glamour en seks, tussen flirt en exploitatie? Hoe om te gaan met de online wereld die steeds meer de ouderwetse bioscoopervaring overneemt? Bij het afgelasten van de editie van 2020 ging het meer om Cannes als merk en markt, dan om het publiek dat naar al die films snakt. En ondertussen spoken door de lege straten de schaduwen van tientallen jaren filmgeschiedenis, en echoot het ruisen van de zee het afwezige applaus.
15 mei 1974. Acteur Jack Nicholson en producent Gerald Ayres aan het strand van Cannes ter gelegenheid van de première van komedie The Last Detail (regie Hal Ashby). Nicholson zou een Gouden Palm voor beste acteur krijgen voor zijn rol van de vloekende en tierende zeeman Billy "Badass" Buddusky. Bij uitbrengst was het de mainstream film waar tot dan toe het vaakst het f-woord in te horen was. Maar de pers smulde en Nicholson zou later ook nog een Oscar-nominatie krijgen.
Foto AP
29 mei 1978. Naast chroniqueur van de zelfkant van New York en officieuze geschiedschrijver van de Verenigde Staten is regisseur Martin Scorsese ook de drijvende kracht achter een hele reeks muziekdocumentaires die de popcultuur van zijn tijd vastleggen. The Last Waltz wordt alom beschouwd als een van de beste concertfilms ooit gemaakt. Het is een verslag van het laatste optreden van de Canadees-Amerikaanse rockgroep The Band (gitarist Robbie Robertson, rechts op de foto, trad ook op als producent van de film).
Foto AP
19 mei 1979. Een half jaar na de Amerikaanse première van Terrence Malicks amour fou Days of Heaven werd de film in Cannes aan het Europese publiek voorgesteld. De paparazzi kregen geen genoeg van hoofdrolspeler Richard Gere die een jaar eerder met Looking for Mr. Goodbar was doorgebroken. Later zou Gere vertellen dat perfectionist Malick eindeloos aan de film had gesleuteld. Zo zouden een jaar na de eerste opnames veel scènes opnieuw zijn gedraaid met een geheel andere film tot gevolg.
Foto AP
21 mei 1982. Acteur Klaus Kinski (links) zou met regisseur Werner Herzog een aantal van zijn grootste films maken, maar hun turbulente verhouding was berucht. Herzog zou later op hun samenwerking terugkijken in een documentaire die hij veelzeggend ‘Mein liebster Feind’ noemde. Fitzcarraldo is het krankzinnige epos over avonturier-entrepreneur Brian Sweeney Fitzgerald (gebaseerd op rubberbaron Carlos Fitzcarrald) die alles op alles zet om middenin de jungle een operahuis te bouwen. De Italiaanse actrice Claudia Cardinale speelt de locale hoerenmadam en zijn geliefde.
Foto AP
11 mei 1962. Ze was al bepaald geen starlet meer, Natalie Wood, toen ze in Cannes aankwam voor de première voor de een maand eerder met maar liefst 10 Oscars bekroonde musical West Side Story. Een onbekende Amerikaanse matroos greep zijn kans op een foto en Wood poseerde geduldig. Ergens op een zolder ligt die foto nu wellicht te wachten om herontdekt te worden.
Foto AP
28 april 1955. Klassiek Cannes-beeld: omringd door fotografen kust de Amerikaans-Franse zanger en acteur Eddie Constantine zijn kersverse echtgenote Helene Mussel. En er is altijd iemand die het tegenshot maakte, waardoor niet Constantine de hoofdpersoon van deze foto werd, maar de situatie. Opeens doet zo’n kus een stuk minder spontaan aan, zeker als je weet dat er uit datzelfde jaar een hele serie bestaat van Constantine en actrice Brigitte Bardot die dollen op de rotsen. Bovendien was een maand eerder oplichterskomedie Ça va barder uitgekomen in de Franse zalen, ideaal publiciteitsmomentje dus.
Foto AP
25 april 1956. Twee jaar voordat ze met Alfred Hitchcock Vertigo zou maken, bezocht actrice Kim Novak Cannes. Ze was toen al bekend van het controversiële verslavingsdrama The Man with the Golden Arm van Otto Preminger waarin ze tegenover Frank Sinatra stond. Het was een van de films die niet door de Amerikaanse (zelf)censuur van die tijd kwam en langzaam een einde zou maken aan het strenge keuringssysteem dat de studio’s in z’n greep hield.
Foto AP
9 mei 1966. Regisseur Lewis Gilbert zou voor zijn ‘hipster swinger’-film Alfie in Cannes 1966 een Speciale Jury Prijs krijgen, maar hoofdrolspeler Michael Caine trok natuurlijk alle aandacht met zijn ook na de persconferentie zorgvuldig geënsceneerde rol van ladies man en hartenbreker.
Foto AP
8 mei 1966. Ook filmmakers zelf nemen van tijd tot tijd de rol van paparazzi aan. Bekend bij Cannes-premières zijn de hedendaagse beelden van acteurs en regisseurs die hun smartphone tevoorschijn halen om een kiekje van het publiek te maken. Een antwoord op het toegenomen gebruik van camera’s in de filmzalen zelf, waardoor de sterren in een permanente pose verstarren. Hier beantwoordt actrice Macha Méril (Godards Une femme mariée) de blik van regisseur Orson Welles tijdens een feestje in de Mandelieu Golf Club.
Foto AP
13 mei 1979. Actrice Joan Collins is inmiddels niet meer los te zien van haar rol als de jaloerse en konkelaarster Alexis Carrington in de oer-Dynastie die in de jaren tachtig mensen weg hield uit de bioscoop en aan het tv-scherm gekluisterd. Als actrice schreef ze echter een aantal curieuze rollen op haar naam, zoals hier in het erotische drama The Bitch, over een discotheekeigenaresse die problemen krijgt met de maffia en andere mannen, naar een boek van haar zus Jackie.
Foto AP
13 mei 1986. Een jaar na de wereldwijde première van Bond-film A View to a Kill was zangeres en actrice Grace Jones ondanks het feit dat ze geen film te promoten had een graag geziene gast in Cannes. Het festival heeft altijd net zoveel aandacht besteed aan het selecteren van de films die in de zalen draaien als de beroemdheden die over de rode loper mogen. De laatste jaren zijn dat steeds meer muzikanten en modellen dan filmmakers. Zo cultiveert het festival zijn imago als plek waar je gezien moet worden.
Foto AP
20 mei 1977. Hoewel je een film als Pumping Iron eerder op de markt in de kelders van het festivalpaleis zou verwachten, waar een hele schaduwwereld aan knok- en seksfilms wordt verhandeld, was dit Arnold Schzwarzenegger en Lou Ferrigno (de originele Hulk) vehikel, over hun strijd om de titel van Mr. Olympia in de officiële selectie opgenomen. En niet alleen het vrouwenlichaam kan in de body culture van Cannes op aandacht van pers en publiek rekenen.
Foto AP
15 mei 1972. Op een fiets gesponsord door de Franse bioscoopketen UGC probeert regisseur Alfred Hitchcock vooruit te komen, met op de achtergrond de haven van Cannes. De ‘master of suspense’ was op het festival om zijn film Frenzy te presenteren, een van zijn laatste films voor hij in 1980 op 80-jarige leeftijd zou overlijden.
Foto AP
19 mei 1969. Zangeres Jane Birkin en acteur Michael Dunne speelden de hoofdrollen in de Franse film Trop petit, mon ami van Bob Zaguri, een bankovervallersfilm waarin de door Dunne gespeelde Ticky Edriss wraak neemt op een wereld die hem om zijn lengte nooit helemaal serieus heeft genomen en daarbij hulp krijgt van Birkin.
Foto AP
25 mei 1976. Acteurs Jodie Foster en Robert De Niro ter gelegenheid van de wereldpremière van Martin Scorseses Taxi Driver, die later de Gouden Palm voor Beste Film zou winnen en beide acteurs een Oscarnominatie opleveren. Scorsese zou de meeste van zijn films in Cannes presenteren, en in 2018 een ere-Gouden Palm krijgen voor zijn bijdragen aan de filmkunst.
Foto AP
5 mei 1971. Beeldend kunstenaar Yoko Ono en muzikant John Lennon op de Croisette. Het echtpaar was in Cannes om hun korte films Apothesis en Fly te laten zien in de Quinzaine des réalisateurs, het na de protesten van mei 1968 (de enige andere keer dat het festival werd gecancelled) opgerichte onafhankelijke programma voor auteursgedreven en meer gedurfde films.
Foto AP
20 mei 1977. Cannes flirt altijd graag met de mainstream. Hier komen James Bond Roger Moore en The Spy Who Loved Me-tegenspeelster Barbara Bach het Carlton Hotel uit voor een rondje persfoto’s.
Foto AP