Investeringen in duurzame bussen moeten terugbetaald

Stads- en streekvervoer Vervoersbedrijven zitten in financiële nood door het gebrek aan inkomsten. De sector verwacht echter geen ontslagen.

NS geeft met stickers op de ramen aan welke stoelen gebruikt mogen worden. Ook op andere wijze worden reizigers geïnstrueerd. Vanaf 2 juni wordt de gewone dienstregeling hervat.
NS geeft met stickers op de ramen aan welke stoelen gebruikt mogen worden. Ook op andere wijze worden reizigers geïnstrueerd. Vanaf 2 juni wordt de gewone dienstregeling hervat. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Net als de NS houden ook de stad- en streekvervoerders rekening met grote verliezen tot 2025. In het zwartste scenario lopen die op tot 3 miljard euro. In dat scenario is het aantal reizigers in 2023 de helft van het aantal voor de coronacrisis. In het meest waarschijnlijke scenario gaat het om 70 procent. Dat is volgens Pedro Peters, voorzitter van brancheorganisatie OV-NL, mede afhankelijk van de vraag wanneer er een vaccin beschikbaar is.

De vervoersbedrijven hebben met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vier scenario’s uitgewerkt, inclusief de kosten om de dienstverlening intact te houden bij aanhoudende passagierskrimp. Voor dit jaar gaat men uit van een omzetverlies van 800 miljoen euro. Met steunmaatregelen van het Rijk en interne bezuinigingen blijft een bedrag van 600 miljoen euro over. Eerder was er al overeenstemming over een ‘beschikbaarheidsvergoeding’ vanuit het Rijk, maar nog niet over het bedrag. Een akkoord wordt volgende week verwacht.

Lees ook dit interview met de financieel directeur NS Bert Groenewegen: ‘NS wordt kleiner, dat kan niet anders’

Stadsvervoerders zullen een groter deel van die vergoeding nodig hebben dan de veelal geprivatiseerde streekvervoerders, zegt Peters. „Bedrijven als het Amsterdamse GVB of de Rotterdamse RET bedropen zich voor de crisis zelf, nagenoeg zonder subsidie. Streekvervoerders draaien deels op subsidie, tot 50 procent van de exploitatiekosten.”

Vooral het stadsvervoer in de grote steden heeft steun van de overheid nodig

De afspraken daarover moeten opnieuw tegen het licht worden gehouden, aldus Peters. En het is nog maar de vraag hoe het de komende jaren mogelijk is om, zonder reizigersgroei, nieuwe aanbestedingen uit te schrijven. „Streekvervoerders hebben met kapitaal van hun buitenlandse eigenaren fors geïnvesteerd in, onder meer, elektrische bussen. Daarom ging verduurzaming in het openbaar vervoer zo snel. Maar die investeringen moeten wel worden terug betaald aan de buitenlandse aandeelhouders. Dat is een serieus probleem.”

Peters verwacht niet dat de werkgelegenheid in het stads- en streekvervoer op het spel staat. „Voorlopig blijft het voorzieningenniveau intact, dat eist de overheid ook van ons. Dat betekent qua personeel alle hens aan dek.”