Voor huisdieren is al die extra aandacht niet altijd leuk

Huisdieren Nu we vaak thuis zijn, hebben we meer tijd voor de huisdieren. Honden en katten zijn niet altijd blij met al die aandacht.

Illustratie Astrid Anna van Rooij

Een kat op het toetsenbord of een hond aan je voeten om die saaie vergadering op te leuken. Het kan, nu we thuis kantoor houden. Een hond of kat is gezellig en dat is best prettig, zeker als pubers en partners na maanden thuis steeds chagrijniger worden. En: een hond is een goede reden om een lekker stuk te wandelen – een goede stok achter de deur nu we niet meer naar ons werk fietsen en de sportscholen dicht zijn.

Voor wie al langer over een huisdier twijfelde, biedt deze periode van thuiszijn kansen. Opeens is er alle tijd om een nieuwe hond of kat te laten wennen, op te voeden en ermee naar buiten te gaan.

Maar wat vinden deze huisgenoten zelf van dat ineens wel heel intensieve contact met hun baas? En is het wel zo verstandig om nu, als je even wat meer thuis bent, een huisdier te nemen?

Deze coronatijd is niet alleen lastig voor mensen. Ook voor dieren kan het een moeilijke periode zijn. Honden en katten die al jaren een bepaald ritme gewend zijn, en die veel alleen zijn, moeten zich opeens aanpassen aan het feit dat de baas veel thuis is. Dat levert stress op, want ook honden en katten hebben regelmatig een moment voor zichzelf nodig. Wij zoeken steun en troost bij onze huisdieren, willen extra kroelen, extra aandacht en extra wandelen – wat bij sommige honden versleten eeltkussentjes onder de poten heeft opgeleverd.

Je kan niet uit verveling, omdat je thuiszit, een dier nemen

Franck Meijboom Universitair hoofddocent

Op een vergelijkbare manier wordt ook van dieren die nu worden geadopteerd uit het asiel wel erg veel flexibiliteit verwacht. Het is nogal een omslag, van een baas met wie het niet klikte (of die is overleden), naar alleen in een hok, naar opeens in een nieuw huis met een baas die constant thuis is. Hoe kunnen we deze periode het beste omgaan met het – al dan niet nieuwe – huisdier?

Kwetsbare groep

Universitair hoofddocent ethiek Franck Meijboom is gespecialiseerd in mens-dierrelaties. Hij ziet dat die relaties in een periode van crisis onder druk kunnen komen te staan. „Huisdieren behoren tot een kwetsbare groep. Ze zijn volledig afhankelijk van ons, hun baasjes.” Dieren kunnen niet even weggaan als ze dat willen, we moeten er dus extra op letten dat het goed met ze gaat.

Meijboom ziet dat veel mensen nu een dier adopteren uit het asiel of kopen van een fokker. Hij hoopt dat er geen ‘impulsaankopen’ tussen zitten. „Je kan niet uit verveling, omdat je thuiszit, een dier nemen. Dieren zijn geen schoenen.”

Natuurlijk heeft het ook positieve kanten. Een puppy kost veel tijd, en heeft veel aandacht nodig, vooral de eerste weken. Die tijd is er nu. „Het is fijn dat ze aan ons kunnen wennen, maar doe er wel alles aan om je pup ook te laten socialiseren, zorg dat het andere mensen maar ook andere honden leert kennen.”

Hopelijk stellen mensen zichzelf niet alleen de vraag of ze nu voor het huisdier kunnen zorgen, maar ook wat dit voor het dier betekent. „Wetende dat het leven er over een paar maanden waarschijnlijk totaal anders uitziet.”

Dik Nagtegaal van de Dierenbescherming ziet dat er aanzienlijk meer dieren uit het asiel gehaald worden. „In april zagen we dat er zo’n tweehonderd dieren minder in het asiel zaten. Normaal is het aantal dieren in het asiel redelijk constant – er gaat wat weg, er komt wat binnen. Maar nu daalde dat flink.”

De asielhonden en -katten worden niet zomaar meegegeven, verzekert hij. Er ging altijd al een „pittige selectieprocedure” aan adoptie vooraf, nu is die alleen nog maar uitgebreider.

Vaak, en dat was ook al zo voor de lockdown, gaan mensen af op het uiterlijk van een hond of kat. Maar dat zegt niks over het karakter van een huisdier en of er wel een ‘match’ is qua levensstijl. Een jachthond die eindeloos wil lopen, past niet op een flat bij een persoon die niet van wandelen houdt. Een gevoelig en zenuwachtig keffertje past niet bij dat gezin met jonge kinderen die er graag op uit gaan.

Blijf van mijn dier

Dus wordt er altijd gevraagd naar de gezinssituatie, of er een tuin of een erf is, of er al een ander huisdier aanwezig is en hoe het er financieel voorstaat. Dik Nagtegaal: „Als het karakter van de hond niet aansluit op jouw situatie, verkopen we nee. En in deze tijd wordt mensen ook gevraagd hoe ze de zorg willen gaan regelen als ze weer op hun werk worden verwacht.”

Voor wie wel graag een huisdier wil maar niet weet of hij daar ook na corona voldoende tijd voor heeft, is er een tussenoplossing. Verzorg, zolang dat nodig is, een pleeghond of pleegkat voor mensen die dat zelf tijdelijk niet kunnen. Dat kan bijvoorbeeld bij Blijf van mijn Dier, een organisatie die ervoor zorgt dat huisdieren in een onveilige situatie tijdelijk opvang vinden bij een gastgezin.

Lees ook: Kunnen dieren uit verschillende landen elkaar verstaan?

Directeur Rianne Haaijema, die haar opleiding diermanagement heeft afgerond met een onderzoek naar huiselijk geweld en dierenmishandeling, richtte de stichting op. Ze zegt: „Uit onderzoek bleek dat 40 procent van de vrouwen hun vlucht uit huis gemiddeld een jaar uitstellen als er een huisdier in het spel is.” Ze wilde een oplossing voor het dier bieden, zodat de eigenaar – meestal gaat het om vrouwen – zichzelf in veiligheid kan brengen.

Op dit moment komen er opvallend weinig meldingen binnen van mensen in een onveilige thuissituatie. Stilte voor de storm, wordt gevreesd, onder andere door het kabinet, dat de campagne ‘Ik vermoed huiselijk geweld’ heeft uitgebreid. Op de bijbehorende site staat dat spanningen vanwege het vele thuisblijven kunnen oplopen, en wordt er advies gegeven voor wat je voor jezelf of een ander kan doen.

Blijf van mijn Dier biedt in de tussentijd ook opvang aan voor de huisdieren van mensen die vanwege corona in het ziekenhuis liggen. Haaijema: „Een oudere man belde ons op voorhand al, om te vragen of wij voor zijn katten wilden zorgen op het moment dat hij ziek zou worden.”

Juist wanneer de maatregelen versoepelen, zal Blijf van mijn Dier veel aanvragen krijgen, denkt ze. „Het zou fijn zijn als er dan ook mensen klaarstaan om een dier op te vangen.”

Op termijn hoopt ze dat elke vrouwenopvang ook huisdieren toestaat. „In veel opvanghuizen krijgen cliënten een eigen appartement. Het zou fijn zijn als dieren dan mee mogen. Voor de kinderen en de baasjes is dat belangrijk, ook voor de traumaverwerking. Ze zijn alles al kwijt, je wilt ze niet ook nog hun huisdier afpakken.”

Platform voor vragen

Franck Meijboom doet met zijn collega Saskia Arndt onderzoek naar hoe we tijdens deze crisis omgaan met dieren en of hun gedrag daardoor anders is. Juist omdat we nu zoveel van onze huisdieren zien, kunnen we veel informatie vergaren, zegt hij. Naast de publieksenquête waarbij ze inzichten vergaren over het aanpassingsvermogen van dieren, wat essentieel is voor hun welzijn, lanceerden ze het onlinecommunity-platform PetTails.nl. Hier kunnen dierenbezitters terecht voor betrouwbare informatie over welzijn, gedrag en gezondheid, maar vooral ook met specifieke vragen over hun dier.

Lees ook: Zoeken we extra troost bij dieren, nu we allemáál gekooid zijn?

Dik Nagtegaal van de Dierenbescherming hoopt dat door deze crisis veel dieren een thuis vinden. „Het asiel is een tussenstation en het liefst zou je zien dat daar helemaal geen dieren zitten.”