Veiligheid Schiphol bedreigd door infiltraties drugscriminelen

Drugshandel Vooral werknemers in catering, schoonmaak, onderhoud en bagage-afhandeling worden geronseld. Zij kunnen met hun Schipholpas in beveiligd gebied komen.

Criminele drugsorganisaties infiltreren in Schiphol, blijkt uit ene rapport van Bureau Beke. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP
Criminele drugsorganisaties infiltreren in Schiphol, blijkt uit ene rapport van Bureau Beke.

Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

De veiligheid van de burgerluchtvaart op Schiphol wordt bedreigd door infiltratie van drugsorganisaties.

Die conclusie trekken criminologen van Bureau Beke. Zij hebben in opdracht van de gemeente Haarlemmermeer het afgelopen jaar de ondermijning op Schiphol in kaart gebracht. De bevindingen staan in een rapport dat woensdagmiddag openbaar is gemaakt.

Door fouten in de beveiliging ontstaat volgens onderzoekers het gevaar dat terroristen vliegtuigen kunnen naderen of saboteren. Ook komt het voor dat drugs worden verstopt op „cruciale” plekken in vliegtuigen. „Zo worden bijvoorbeeld pakketten gevonden aan de bedrading, in de vliegtuigvleugel of bij de brandstoftank. Dit soort zendingen zijn een grote zorg van de KLM, omdat ze de vliegveiligheid in gevaar kunnen brengen”.

Volgens de onderzoekers wordt vooral door misdaadgroepen die zich bezighouden met drugshandel „geïnvesteerd in infiltratie op Schiphol, met name via medewerkers op operationeel niveau die cruciale diensten en/of informatie leveren”. Werknemers in de catering, schoonmaak, onderhoud en bagage-afhandeling worden door criminele organisaties geronseld om drugssmokkel te faciliteren.

Schipholpassen

Veel misdaad gebeurt door misbruik te maken van Schipholpassen. Er zijn een kleine 60.000 personen die beschikken over zo’n veiligheidspas tot beschermd luchthavengebied. De controle op het rechtmatig gebruik van die passen schiet volgens onderzoekers schromelijk tekort.

Lees ook: Minister Ferd Grapperhaus bracht eind 2019 een bezoek aan Schiphol om de trijd tegen ondermijnende criminaliteit te bekijken

Uit interviews met mensen van de douane en de marechaussee concluderen de onderzoekers dat „zich onder operationele Schipholpashouders enkele prominente ‘mollen’ bevinden. Ze komen niet als verdachte in beeld, maar vervullen belangrijke criminele functies”. Ze maken gebruik van „vooruitgeschoven pionnen in een crimineel netwerk” om verdovende middelen te smokkelen.

De onderzoekers vinden dat Schipholpashouders beter moeten worden gecontroleerd. „Er wordt weinig geïnvesteerd in strafrechtelijk onderzoek van criminele sleutelfiguren die criminele praktijken op de luchthaven aansturen. Het betreft criminelen die van buiten Schiphol opereren, maar die hechte banden onderhouden met Schipholpashouders’’.

Mollen

De onderzoekers schrijven dat geen specifiek bewijs voor de aanwezigheid van die mollen is gevonden. Smokkelaars die worden gepakt durven uit angst niet te praten. „Gearresteerde (eenvoudige) criminelen houden in veel opzichten hun mond en incasseren de bescheiden strafrechtelijke sancties. Binnen de EU is Nederland immers het land met de laagste strafmaat voor drug trafficking. De lage pakkans en lage strafmaat dragen bij aan de aantrekkelijkheid van Schiphol voor drugscriminelen”.

De criminologen hebben ook de ongeveer 2.200 bedrijven doorgelicht die op en rondom Schiphol actief zijn. Uit die analyse blijkt dat 64 bedrijven als „niet pluis” kunnen worden aangemerkt. De criminologen zien dat alleen ‘kleine criminelen’ worden gepakt en vervolgd. „Veel opsporingsonderzoeken zijn gericht op verdachte Schipholpashouders die eenvoudige criminele activiteiten verrichten. Het criminele midden- en topkader blijft vaak buiten schot”.

De voorzitter van de grootste politievakbond NPB, Jan Struijs, betitelt het rapport als „de zoveelste noodkreet” van opsporingsambtenaren. „Het kabinet blijft de georganiseerde misdaad en de maatschappelijke schade daarvan onderschatten”, aldus Struijs. „Het omkopen en gebruik maken van diverse personeelsleden op Schiphol is een teken van een doordachte verregaande infiltratie van de georganiseerde misdaad. Het smokkelen van drugs via allerlei wegen, het uitvoeren van grote hoeveelheden cash geld, het binnenhalen van vrouwen voor de prostitutie, het kopiëren van toegangspassen zijn maar een paar voorbeelden van een grote reeks misstanden”.

Imago van Schiphol

Volgens de NPB blijven „grote boeven” buitenspel door een gebrek aan samenwerking tussen alle betrokken diensten. Er moet meer coördinatie tussen opsporingsinstanties komen om de „oprukkende georganiseerde criminaliteit” te stoppen. Volgens Struijs wordt nu te veel de andere kant opgekeken om het „imago van Schiphol” als economische motor niet te beschadigen.

De burgemeester van de Haarlemmermeer Marianne Schuurmans-Wijdeven (VVD) zegt dat het onderzoek „goed inzichtelijk” maakt wat de problemen zijn. „We moeten met alle partijen samen nadenken hoe we dit gaan oplossen”. Volgens haar is daar extra geld voor nodig. vooral het systeem van de veiligheidspassen zal moeten worden verbeterd. „Het wordt een flinke klus”.