Raad van State: schaf dwangsom voor asielaanvragen niet af

IND De Raad van State vindt dat dwangsommen nodig zijn om de overheid asielaanvragen te laten verwerken. Staatssecretaris Broekers-Knol wil gaan kijken naar „een andere prikkel”.
Noodbedden in de WTC Expo in Leeuwarden om asielzoekers op te vangen.
Noodbedden in de WTC Expo in Leeuwarden om asielzoekers op te vangen. Foto Catrinus van der Veen/ANP

De dwangsom waar asielzoekers een beroep op kunnen doen als ze te lang moeten wachten op de behandeling van hun asielaanvraag moet niet worden afgeschaft. Wel mag de regeling tijdelijk worden opgeschort zodat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) achterstanden kan bijwerken. Dat stelt de Raad van State in een advies woensdag. De overheid wil af van de regeling waaraan de IND wekelijks zeker 1 miljoen euro kwijt is.

Het advies is nog niet gepubliceerd, maar in een verklaring van het ministerie van Justitie en Veiligheid is te lezen dat de Raad van State „kritisch” is op het afschaffen van dwangsommen. Deze zouden een belangrijk mechanisme zijn om de overheid te dwingen een asielaanvraag te verwerken. Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid, VVD) wil echter alsnog af van de dwangsom en gaat daarom werken aan een wet met een „andere prikkel om tijdig beslissen door de IND” te bevorderen.

Het voorstel om dwangsommen voor de IND op te schorten gaat in de tussentijd wel naar de Tweede Kamer. Dit zorgt ervoor dat de staat asielzoekers een jaar lang geen dwangsom hoeft te betalen voor het te laat behandelen van asielaanvragen. Deze wet moet gaan gelden tot een permanente wet is uitgewerkt voor het probleem.

De afgelopen jaren is de doorlooptijd van asielaanvraag vaak hoog opgelopen, soms wel tot twee jaar. Steeds meer asielzoekers deden daarom een beroep op een dwangsomregeling. Uit een interne nota van het ministerie bleek dat het bedrag over 2020 zou uitlopen tot zo’n 70 miljoen euro. De IND werkt aan een ‘taskforce’ die de onderliggende problemen van de lange doorlooptijden moet oplossen.

Lees ook: Dwangsom voor asielzoekers weg, rechtsbijstand blijft