Nederland was vorig jaar rijker én blijer dan in 2018

Welvaartsmonitor Welvaart, gevoel van veiligheid en onderling vertrouwen stegen in 2019. Het onderzoek laat zien dat de Nederlandse uitgangspositie vóór de coronacrisis op de meeste punten sterk was.

Een Nederlander gaf vorig jaar ruim 600 euro meer uit dan in 2018.
Een Nederlander gaf vorig jaar ruim 600 euro meer uit dan in 2018. Foto Koen van Weel/ANP

Nederland is vorig jaar jaar niet alleen rijker geworden, maar de tevredenheid is ook gegroeid ten opzichte van 2018. De consumptie steeg, evenals het veiligheidsgevoel en het onderling vertrouwen. Ruim 87 procent gaf het leven een 7 of hoger, en daarmee is Nederland koploper in Europa. Nederlanders scoorden wel slechter op het gebied van overgewicht, files en vrijwilligerswerk.

Dit blijkt uit de woensdag verschenen Monitor Brede Welvaart. Daarin kijkt het Centraal Bureau voor de Statistiek sinds 2018 niet alleen naar economische groei als maatstaf voor welvaart, maar ook naar zaken als natuur en milieu, arbeid, wonen en gezondheid.

De cijfers hebben betrekking op 2019, dus de gevolgen van de coronacrisis wegen daarin niet mee. Wel laat het onderzoek zien dat de Nederlandse uitgangspositie vóór de crisis op de meeste punten sterk was. Via de monitor wil het CBS een completer beeld van de welvaartsbeleving geven. Ook wordt gekeken of de huidige manier van leven ten koste gaat van latere generaties en mensen elders in de wereld.

Koploper contact

Van de 32 indicatoren voor een brede welvaart – uiteenlopend van materiële welvaart, gezondheid, milieu tot samenleving – vertoonden er veertien een stijgende lijn. Op het gebied van milieu (fauna), vrije tijd en gezondheid (overgewicht) is sprake van een daling. Een Nederlandse vrouw kan gemiddeld op 63,2 jaar leven in goede gezondheid rekenen, waarmee Nederland plaats 22 inneemt onder de 28 landen van de Europese Unie, waar statistische bureaus met het CBS vergelijkbaar onderzoek deden. Bij mannen is die verwachting 64,8 jaar, en dat is goed voor een zestiende plaats.

Veel beter scoort Nederland op de kwaliteit van de samenleving. Wat betreft vrijwilligerswerk en contact met familie, vrienden of buren zijn Nederlanders koplopers in Europa. Ook het vertrouwen in mensen en instituties blijft hoog.

De bestedingen van de gemiddelde Nederlander bedroegen vorig jaar 26.289 euro, goed voor een zesde plaats op het Europese podium. Een jaar eerder lag die consumptie gemiddeld ruim 600 euro lager.

Bij de stijging van de materiële welvaart tekent het CBS wel aan dat die toename niet volledig bij de consument is terechtgekomen. De afgelopen 25 jaar is de economie met 60 procent in omvang gegroeid, maar stegen het reële inkomen en de consumptie ‘slechts’ met 40 procent.

Milieuproblemen

Net als voorgaande jaren scoort Nederland relatief slecht op het gebied van milieu. Dat geldt voor de fauna op het land en in zoetwater, maar ook wat betreft de neerslag van stikstof.

Lees ook: Hoe is het stikstofprobleem ontstaan en 12 andere vragen

Wat betreft de categorie milieuproblemen staat Nederland op plaats 22 binnen de Europese Unie. Het aandeel hernieuwbare energie behoort tot de laagste in Europa. Bijna alle indicatoren tonen een dalende biodiversiteit. Nederland scoort een bescheiden zeventiende plaats wat betreft zwemkwaliteit van de binnenwateren.

De monitor toont ook de verschillen in de Nederlandse maatschappij, bijvoorbeeld tussen hoger- en lageropgeleiden. De eerste groep scoort gemiddeld beter op bijvoorbeeld welzijn, gezondheid, arbeid en vrije tijd. Op dertien van de twintig indicatoren komen hoogopgeleiden – 40 procent van de beroepsbevolking – gemiddeld beter uit.

Ook de verschillen tussen man en vrouw komen naar voren. Vrouwen zijn tevredener over de beschikbare vrije tijd en hun sociale contacten en zij hebben gemiddeld minder last van overgewicht en criminaliteit. Mannen hebben vaker betaald werk en ervaren hun gezondheid vaker als goed tot zeer goed. Zo’n 68 procent van de mannen heeft een ‘hoog persoonlijk welzijn’, tegen 62 procent van de vrouwen.