Opinie

Kijk, een hedgefonds dat ook kan vliegen

Menno Tamminga

Het was een knotsgekke tijd. Maar afgelopen week weer actueel. Begin 2000 waren beleggers betoverd door internet-, media- en telecombedrijven: de zogeheten ‘nieuwe’ economie. Die zou de gevestigde bedrijven in de ‘oude’ economie overvleugelen.

Op een van die internethaussedagen steeg de koers van kabelbedrijf UPC zo hard dat het concern op de beurs meer waard was dan ABN Amro. UPC was de nieuwkomer die het symbool van het financiële establishment voorbijstreefde.

Nu herhaalt de geschiedenis zich, maar net iets anders. Niks beurshausse, maar pandemie en economische crisis. De verwachtingen zijn niet vervuld van nieuwe toppen, maar van de diepste dalen. Maar toch...

Lees ook dit achtergrondverhaal: KLM onmisbaar? Zo duidelijk is dat niet

De koers van Adyen, een Nederlands bedrijf, brak voor het eerst in zijn prille beursbestaan door de 1.000 euro. Adyen is een bank die het betalingsverkeer uitvoert tussen bedrijven en consumenten in alle soorten valuta en betaalmiddelen. Terwijl Adyen piekte, belandde de koers van Air France-KLM op een nieuw dieptepunt. Aandelen Air France-KLM zijn dit jaar 60 procent gedaald. Adyen is 34 procent gestegen.

Is er een verband tussen die twee?

Eerst Adyen. Moderne Hollands Glorie. Opgericht door ondernemers die datzelfde ‘kunstje’ al eens eerder hadden gedaan. Adyen ging in juni 2018 naar de beurs. Op de eerste dag verdubbelde de koers in nog geen twee uur naar 480 euro. De ‘betaaltechneut’ is in deze crisis steeds meer waard geworden. Bijna 31 miljard euro. Dat is meer dan ABN Amro en ING sámen, becijferde Het Financieele Dagblad. Adyen heeft geen last van onontwarbare spaghetti-automatisering en kredietstroppen die andere banken pijn doen. Beleggers stemden de afgelopen weken met hun voeten: zij laten de gevestigde banken links liggen en rennen achter nieuwkomer Adyen aan. De reguliere banken hebben zo’n mengelmoes van activiteiten dat zij nooit zo winstgevend kunnen worden als een specialist als Adyen. Banken zijn pseudonutsbedrijven geworden: nuttig, gereguleerd, maar met een beduimeld imago en een toekomst zonder glorie. Zoiets als...

Air France-KLM. De waarde op de beurs van dit blauwe icoon met een Franse moedermaatschappij is nu 1,7 miljard euro. De Franse overheid redt het concern met 7 miljard euro aan leningen en garanties op nieuwe bankleningen. Nederland steunt KLM met maximaal 4 miljard euro.

De verhouding tussen de schulden en de waarde van Air France-KLM op de beurs lijkt op die van zogeheten hedge funds. Dat zijn beleggingsfondsen die met extra geleend geld het rendement opkrikken op het vermogen van hun beleggers. Soms succesvol, altijd vol risico’s. Vliegtuigspotters, opgelet, kijk daar: Air France-KLM, een vliegend hedge fund.

Air France-KLM wordt gered omdat het groot is: 88.000 medewerkers. Adyen heeft er 1.351. Tweede reden: Nederland heeft als kleine open economie zijn kaarten gezet op vervoer (havens, Schiphol) en de mensen en bedrijven die dat trekt: hoofdkantoren, fiscale voordelen, hooggekwalificeerde arbeid. Het luchtvaart-industrieel complex met Schiphol en KLM is in die strategie onmisbaar. Zie ook de luchtvaartnota die het kabinet vrijdag uitbracht.

In een crisis is de reflex begrijpelijk om dat complex met overheidsgeld te beschermen in de hoop dat het overleeft. Zoals in 2008/2009 de financiële sector gered werd. Het risico is dat de overheid na de redding blijft zitten met onrendabele miljardeninvesteringen in een bedrijfstak met een mooie toekomst achter zich. Geen modern icoon à la Adyen. Maar verbleekte Hollands Glorie.

Menno Tamminga schrijft op deze plaats elke dinsdag over ondernemingsbeleid en economie.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.