Gesloten liveblog

Kabinet stopt met wekelijkse crisisberaad over coronavirus

De versoepeling van de coronamaatregelen in juni kan doorgaan, heeft premier Mark Rutte dinsdagavond aangekondigd. Ook in andere landen worden lockdowns in stappen opgeheven. Lees in dit blog de laatste ontwikkelingen.

Dit blog is gesloten

In dit blog hield NRC op woensdag 20 mei de belangrijkste ontwikkelingen rond de uitbraak van het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt bij. Lees voor het laatste nieuws het nieuwe coronablog.

Dit was het belangrijkste coronanieuws van woensdag:

  • Het steunpakket om de economie te stimuleren tijdens de coronacrisis, wordt tot 1 september verlengd. Hiervoor heeft het kabinet nog eens 13 miljard euro vrijgemaakt. Vakbonden en werkgeversorganisaties zijn verdeeld over de afschaffing van de ontslagboete.
  • Het kabinet wil geen wekelijks crisisberaad meer houden over de beteugeling van het coronavirus. Het besluit volgt op de versoepeling van de lockdown.
  • Het kabinet neemt naar verwachting aanstaande dinsdag een besluit of sportscholen versneld open kunnen.
  • Het kabinet trekt tientallen miljoenen euro's extra uit om ervoor te zorgen dat de bouw doorgaat tijdens de coronacrisis. Nederland kampt al met een „historisch hoog” woningtekort.
  • Er lagen woensdagmiddag nog 275 Nederlandse coronapatiënten op de intensive care, 18 minder dan een dag eerder. In het afgelopen etmaal zijn 33 nieuwe meldingen gedaan van patiënten die overleden aan de gevolgen van Covid-19, meldt het RIVM.
  • In september moet er een plan klaarliggen om het aantal IC-bedden „flexibel” op te kunnen schalen naar drieduizend.
  • Techbedrijven Google en Apple hebben nieuwe technologie afgerond waarmee overheden corona-apps kunnen bouwen. Nederland gaat gebruikmaken van de technologie.
  • Het consumentenvertrouwen is deze maand verder weggezakt, meldt het CBS. De maandelijkse indicator daalde afgelopen maand van -22 naar -31, waarmee het niveau ver onder het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar ligt.
  • Mogelijk is in Nederland voor het eerst vastgesteld dat een mens door een dier is besmet met het nieuwe coronavirus. Minister Schouten zegt dat het aannemelijk is dat nertsen het virus hebben overgedragen.
  • President Donald Trump heeft opnieuw hard uitgehaald naar China en zegt het „incompetente” land verantwoordelijk te houden voor de „massale wereldwijde sterfte” door het coronavirus.

 

Lees hier het coronablog van donderdag 21 mei

Een greep uit ontwikkelingen over de grens

  • Uit onderzoek in Zweden blijkt volgens persbureau Reuters dat slechts 7,3 procent van de bevolking eind april antistoffen had voor het nieuwe coronavirus. Het lage percentage toont dat het nog lang zal duren voordat het Scandinavische land groepsimmuniteit heeft ontwikkeld. Het Zweedse nationale agentschap voor volksgezondheid zei woensdag dat dit overeenkomst met de oorspronkelijke modellen. In tegenstelling tot de meeste Europese landen besloot Zweden niet in lockdown te gaan. Hoewel het land inmiddels over de piek van de uitbraak heen is, is het dagelijkse dodental per miljoen inwoners inmiddels een van de hoogste van het continent.
  • De Spaanse regering heeft de lockdown woensdag ondanks kritiek van de oppositie met twee weken verlengd. Het is de vijfde keer dat dit gebeurt in het Zuid-Europese land. Hoewel de coronamaatregelen al versoepeld zijn, blijft Spanje nu feitelijk tot zeker 7 juni op slot. Volgens de regering is waarschijnlijk nog zeker een verlenging van twee weken nodig. „Onze huidige route is de enige die ervoor kan zorgen dat we het virus verslaan”, zei premier Pedro Sánchez.
  • Egypte wil 1 procent extra loonbelasting gaan heffen om de economische gevolgen van de coronacrisis op te vangen. Het Egyptische kabinet stemde woensdag in met een wetsvoorstel hiervoor. De extra belasting gaat gerekend worden voor salarissen boven de 2.000 Egyptische pond (115 euro). Met de opbrengsten kunnen bedrijven en mensen die economisch getroffen zijn, geholpen worden.
  • In Peru is inmiddels bij meer dan 100.000 mensen het coronavirus vastgesteld. Zeker 3.024 mensen in het Zuid-Amerikaanse land zijn overleden aan Covid-19. Peru heeft sinds 24 maart een lockdown ingesteld. Het aantal bevestigde besmettingen is nu na Brazilië het hoogst van Zuid-Amerika. Door de uitbraak dreigen medicijntekorten.

Strandtenten mogen toiletten openstellen, maar nog geen bedjes verhuren

Strandtenten langs de Noordzeekust mogen voor een groot deel per direct hun toiletten openstellen voor klanten. Het verhuren van bedjes is de komende weken nog niet toegestaan. Dat hebben de veiligheidsregio's en gemeenten langs de kust woensdag bepaald.

Voor wc's is de voorwaarde wel dat klanten deze direct vanaf het strand kunnen betreden, en niet het paviljoen in hoeven. In de toiletten gelden de gezondheidsrichtlijnen van het RIVM. Verder zijn dezelfde afspraken van kracht als voor overige horeca: strandtenten moeten met uitzondering van afhaal tot 1 juni gesloten blijven. Ook strandbedden zijn tot dan dus nog niet toegestaan. „Dit om ongewenste terrasvorming tegen te gaan en eenduidige handhaving mogelijk te maken”, is te lezen op de website van de Veiligheidsregio Zeeland.

Afgelopen weekend zei een collectief van strandtenten in de regio Scheveningen dat ze ondanks de coronamaatregelen deze week weer gedeeltelijk open wilden gaan. Hiervoor vroegen ze toestemming bij de gemeente. De ondernemers wilden zowel wc's open stellen als bedden aan gaan bieden. Voorzitter André Triep van de Vereniging van Strandexploitanten Scheveningen zegt tegen persbureau ANP dat hij alsnog blij is met het besluit van de veiligheidsregio's en gemeenten. „We hebben 50 procent gewonnen.”

Apple en Google ronden basistechnologie voor corona-apps af

Techbedrijven Google en Apple hebben nieuwe technologie afgerond waarmee overheden corona-apps kunnen bouwen. Dat hebben de twee bedrijven woensdag in een gezamenlijke verklaring bekendgemaakt. Nederland is één van de ruim twintig landen die toegang hebben gekregen tot de technologie die gebruikmaakt van bluetooth.

De techbedrijven benadrukken dat het aan overheden en nationale volksgezondheidsinstanties is om zelf een app te (laten) ontwikkelen. De technologie, waarmee mensen op hun telefoon gewaarschuwd kunnen worden als ze in de buurt zijn geweest van iemand met corona, kan als basis dienen. Half april kondigden de bedrijven aan samen aan deze technologie te werken.

Gebruikers van de nieuwe technologie van Google en Apple wordt expliciet om toestemming gevraagd. Ook mogen de systemen alleen een minimale hoeveelheid gegevens verzamelen en mogen ze de locatie van een gebruiker niet registreren. De technologie werkt zowel voor Android-telefoons (Google) als iPhones (Apple).

Lees ook: Ontwikkeling van Nederlandse corona-apps gaat door

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) heeft al gezegd dat hij gebruik wil maken van deze technologie voor een Nederlandse contact- en traceerapp. Eerder werd ook al een bètaversie van de technologie beschikbaar gesteld, zodat ontwikkelaars alvast konden beginnen met de bouw van een app.

In Nederland is een team van IT-deskundigen van binnen en buiten de overheid bezig met de ontwikkeling van de contact- en traceerapp. Eerder mislukte een 'appathon' van de overheid waarbij zeven ontwikkelaars in één weekend een app mochten presenteren.

Griekenland vanaf 15 juni gefaseerd open voor toeristen

Griekenland gaat vanaf 15 juni in fases toeristen toelaten. De eerste internationale vluchten op vakantiebestemmingen moeten vanaf 1 juli weer kunnen landen. Dat heeft de Griekse regering woensdag bekendgemaakt. Bij aankomst worden bezoekers met een steekproef getest op het coronavirus en toeristen hoeven als ze gezond zijn niet in quarantaine.

„Onze gezondheidsprotocollen moeten nageleefd worden”, reageerde premier Kyriakos Mitsotakis volgens persbureau Reuters. „Maar ze moeten niet onze stralende zon en de natuurlijke schoonheid van Griekenland overschaduwen.”

Voor het einde van de maand komt Griekenland met een lijst landen waarvandaan bezoekers welkom zullen zijn. Dat wordt bepaald op basis van „epidemiologische criteria”. Volgens de Griekse minister van Toerisme zullen waarschijnlijk mensen uit Balkanlanden, de Baltische staten, Duitsland, Israël en Cyprus als eerste welkom zijn.

In eerste instantie mogen toeristen alleen landen op het vliegveld van Athene. Begin juli kunnen andere vliegvelden beginnen met het toelaten van buitenlanders.

Griekenland had de corona-uitbraak snel onder controle. Tot nu toe zijn er slechts 166 vastgestelde doden als gevolg van Covid-19 geteld, bij slechts 2.850 mensen is het virus vastgesteld. De economie van het Zuid-Europese land is wel zwaar getroffen. Griekenland is sterk afhankelijk is van toerisme dat door de crisis al een paar maanden nagenoeg stil ligt.

Jongeren eerder deze maand die wat drinken met uitzicht op de Koukaki-buurt van Athene. Foto Louisa Gouliamaki/AFP

Kabinet niet meer wekelijks in crisisberaad over coronavirus

Het kabinet wil geen wekelijks crisisberaad meer houden over de beteugeling van het coronavirus. De zogeheten Ministeriële Commissie Crisisbeheersing (MCCb) komt na volgende week woensdag waarschijnlijk voorlopig niet meer bijeen. Dat bevestigen Haagse bronnen na berichtgeving van de NOS. Het besluit volgt op een versoepeling van de lockdown die het kabinet dinsdag bekend heeft gemaakt.

Sinds maart kwamen premier Rutte en de meest betrokken ministers en instanties in de MCCb samen om de strategie voor de corona-uitbraak te bepalen. Hoewel er nog geen formeel besluit is genomen en de agenda van het eerstvolgende crisisberaad nog niet bekend is, lijkt de crisisstructuur nu afgebouwd worden. De verwachting is dat er nog een overgangsperiode is en dat in juni het beraad voortaan plaatsvindt in een ministeriële commissie.

Of dat betekent dat er ook geen tweewekelijkse persconferentie van het kabinet meer komt, is vooralsnog niet duidelijk. Mocht het opnieuw misgaan met het virus, dan wordt de MCCb volgens Haagse bronnen opnieuw bijeenroepen.

Kabinet heeft 'ernstige twijfels' over invoeren regeling voor flexwerkers zonder uitkering

Het kabinet is er nog niet uit hoe flexwerkers moeten worden gesteund die werkloos zijn geworden en niet in aanmerking komen voor een werkloosheids- of bijstandsuitkering. De Tweede Kamer had verzocht een dergelijke regeling te onderzoeken. Dat is volgens het kabinet mogelijk met de zogeheten Tijdelijke Overbruggingsregeling voor Flexibele Arbeidskrachten (TOFA), al kleven daar volgens minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66) „grote nadelen” aan. Hij wil daarom eerst in overleg met de Tweede Kamer voor deze wordt ingevoerd.

Een onbekend aantal ontslagen flexwerkers kan niet terugvallen op een uitkering, omdat zij bijvoorbeeld niet zes maanden onafgebroken bij dezelfde werkgever hebben gewerkt. De „enige reële mogelijkheid” om hen op korte termijn tegemoet te komen is met de TOFA, aldus Koolmees. Deze regeling houdt in dat deze groep flexwerkers onder bepaalde voorwaarden voor drie maanden aanspraak kan maken op 600 euro per maand.

De minister heeft echter „ernstige twijfels” hierover. De regeling kan leiden tot „willekeur en oneigenlijk gebruik”, aldus Koolmees. De tegemoetkoming is voor iedereen gelijk en kan daardoor in sommige gevallen hoger uitvallen dan het verlies aan inkomsten. Ook zou met de TOFA veel worden gevraagd van de „schaarse UWV-capaciteit” die de aanvragen zou moeten verwerken. Een tegemoetkoming waarvan de hoogte wordt vastgesteld op basis van iemands vroegere loon, is volgens de minister op korte termijn niet haalbaar.

Corona-strategie van het kabinet blijft heikel punt

De Tweede Kamer blijft over de corona-strategie van het kabinet vallen. Lodewijk Asscher (PvdA) zegt al weken meer duidelijkheid te willen van het kabinet over wat precies de strategie is en op basis waarvan beslissingen worden gemaakt. Vandaag herhaalt hij in het debat in de Tweede Kamer die oproep. Keuzes worden niet onderbouwd volgens Asscher. Daardoor „doemt het beeld op van een zwalkende strategie”. Rutte beantwoordt de vragen wel, concludeert Jesse Klaver (GroenLinks), „maar het wordt er niet helderder op”.

Premier Rutte (VVD) legt het nogmaals uit. „Wij kiezen voor een strategie van maximaal controleren. We kijken of kwetsbare groepen voldoende zijn beschermd en of de reguliere zorg het aankan.”

Lilian Marijnissen (SP) wil ook dat er meer tegen verspreiding van het virus wordt gedaan. Ze zegt voorstander te zijn van maximaal isoleren, zodat het virus kan worden uitgeroeid. Dat zou ook beter zijn voor de economie, licht Marijnissen toe. „Het gevaar is dat we anders nog heel lang in een gemankeerde anderhalvemetersamenleving moeten leven.”

Geert Wilders (PVV) en Thierry Baudet (FvD) zetten zich af tegen de anderhalvemetersamenleving. Volgens de twee Kamerleden verspreidt het virus zich nauwelijks buiten, daar zou anderhalve meter daarom niet nodig zijn. Wilders: „De anderhalvemetersamenleving is totaal onnodig en overdreven in de buitenruimte.” Rutte houdt vast aan de anderhalve meter. „Op basis van alle wetenschappelijke adviezen doen we dat.”

Air France haalt Airbus A380 eerder uit de vloot vanwege coronacrisis

Air France haalt de Airbus A380, het grootste passagiersvliegtuig ter wereld, twee jaar eerder dan gepland uit de vloot vanwege de coronacrisis. Dat heeft moedermaatschappij Air France-KLM woensdag bekendgemaakt.

In maart besloot de luchtvaartmaatschappij al om de A380 aan de grond te houden. In totaal heeft Air France vijf A380-toestellen. De kosten voor het uit de vloot halen van de vijf vliegtuigen bedragen zo'n 500 miljoen euro. Dat wordt afgeschreven in het tweede kwartaal. Daarnaast leaste de maatschappij nog vier A380-toestellen. Ook daar stopt Air France mee.

Grote vliegtuigen zijn duur en blijken moeizaam te vullen, zeker in crisistijd. De A380-toestellen, die zo'n elf jaar geleden werden toegevoegd aan de vloot van Air France, worden zoals gepland vervangen door de Airbus A350 en de Boeing 787. Dat zijn kleinere toestellen met minder stoelen maar net als de A380 bedoeld voor de lange afstand.

Ook de Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa haalt een deel van de A380-toestellen uit de vloot, zo werd woensdag bekend. De maatschappij neemt, ook vanwege de coronacrisis, afscheid van zeven van de veertien toestellen, allemaal in Frankfurt. De zeven overige vliegtuigen staan nu aan de grond in München, maar worden mogelijk wel weer actief.

Verder wil ook Emirates, de grootste afnemer van de A380, een deel van de toestellen die het nog in bestelling heeft staan bij Airbus mogelijk niet meer afnemen. Volgens Reuters en Bloomberg is de luchtvaartmaatschappij met Airbus in gesprek over het annuleren van de orders. De maatschappij uit Dubai heeft er nog acht in bestelling staan. Die zouden geleverd worden voordat Airbus in 2021 de productie van de A380 staakt.

De Europese vliegtuigbouwer besloot in februari de productie te stoppen nadat Emirates een bestelling van bijna veertig A380-toestellen annuleerde. In plaats daarvan krijgt de maatschappij nu kleinere vliegtuigen. Ook Emirates overweegt overigens veel A380-toestellen uit de vloot te halen. Volgens het zakenblad Arabian Business zou Emirates nog maar 20 van de 115 A380-vliegtuigen willen behouden.

Een A380-toestel van Air France op het Charles de Gaulle-vliegveld van Parijs. Foto Joel Saget/AFP

Slachthuis Groenlo gesloten vanwege coronavirus

Een slachthuis van vleesverwerker Vion in Groenlo is per direct gesloten vanwege een corona-uitbraak in het bedrijf. De GGD testte in totaal 212 medewerkers, van wie er 45 besmet bleken te zijn met Covid-19. Het is nog onduidelijk wanneer het slachthuis weer open kan, laat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) woensdagavond weten.

Het bedrijf in de Achterhoek moet dicht omdat de NVWA zijn dierenartsen uit voorzorg opdracht heeft gegeven de werkzaamheden in Groenlo stil te leggen. Deze artsen controleren of in slachthuizen op juiste wijze wordt omgegaan met dierenwelzijn en voedselveiligheid. Zolang zij niet aanwezig zijn, mag er niet worden geslacht.

De NVWA kijkt samen met de GGD en de Inspectie SZW (de voormalige Arbeidsinspectie) wanneer en op welke manier de slachtwerkzaamheden kunnen worden hervat. Vooralsnog is er nog geen zicht op een datum, aldus een woordvoerder van de NVWA.

Kabinetsbesluit over sportscholen wordt dinsdag verwacht

Het kabinet neemt naar verwachting aanstaande dinsdag een besluit of sportscholen versneld open kunnen. Dat zei de landsadvocaat woensdag in de rechtbank van Den Haag tijdens een kort geding met fitnessketen BigGym. Het Outbreak Management Team (OMT) buigt zich momenteel over een nieuw advies over de verplichte sluiting, die vooralsnog tot 1 september geldt.

BigGym vindt de sluiting van sportscholen disproportioneel en spande daarom een kort geding aan tegen de Nederlandse staat. Vanwege het mogelijke kabinetsbesluit is deze zaak nu met een week aangehouden. Als dinsdag blijkt dat sportscholen nog niet open mogen, zal de keten alsnog om uitspraak vragen. Ook bestaat de kans dat een nieuw kort geding moet worden aangespannen. Het OMT-advies kan namelijk nieuwe informatie met zich meebrengen, wat volgens de rechter kan leiden tot een „nieuwe werkelijkheid”.

Lex de Jager, de advocaat van BigGym, stelde in het kort geding onder meer dat „een goede motivering” ontbreekt voor de verplichte sluiting. Het kabinet baseert zich volgens de advocaat op „theoretische risico's”. De landsadvocaat zei daarop dat de risico's niet kunnen worden onderschat. Er zou momenteel nog te weinig kennis zijn over de verspreiding van het coronavirus bij binnensporten.

Lees ook: Hoe groot is de kans dat de rechter openstelling van sportscholen beveelt?

Trump houdt China verantwoordelijk 'voor honderdduizenden doden'

President Donald Trump heeft opnieuw hard uitgehaald naar China en zegt het „incompetente” land verantwoordelijk te houden voor de „massale wereldwijde sterfte” door het coronavirus. De Amerikaanse president legt woensdag op Twitter de schuld voor de „honderdduizenden doden” als gevolg van het coronavirus bij Beijing.

In de tweet heeft Trump het over een „mafkees in China” die een verklaring zou hebben uitgegeven waarin volgens hem staat dat „iedereen behalve China” schuldig is voor het virus. Wie Trump precies bedoelt is onduidelijk. Het is niet de eerste keer dat Trump de verantwoordelijkheid voor de pandemie bij China legt. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken deed dinsdag nog de Amerikaanse beschuldigingen af als een afleidingsmanoeuvre.

Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump Some wacko in China just released a statement blaming everybody other than China for the Virus which has now killed hundreds of thousands of people. Please explain to this dope that it was the “incompetence of China”, and nothing else, that did this mass Worldwide killing!

Vorige week nog dreigde Trump op nieuwszender Fox Business Network de relatie met China volledig te verbreken. Eerder sprak de president ook steeds van het 'Chinese virus', maar later beloofde hij die bewoording niet meer te gebruiken.

Ook blijft de regering-Trump steeds wijzen op een onbewezen theorie dat het virus uit een lab in Wuhan zou zijn ontsnapt. Begin deze maand noemde Trump de corona-uitbraak een aanval die erger is dan Pearl Harbor en 9/11. Hij zei dat de VS in oorlog zijn met het virus („een onzichtbare vijand”) en dat het bij de bron (China) tegengehouden had moeten worden.

Door het geruzie tussen de twee landen staat ook het handelsakkoord dat de VS en China in januari sloten weer op losse schroeven. Een nieuwe handelsoorlog tussen de twee wereldmachten zou desastreus kunnen uitpakken nu de economie al harde klappen krijgt vanwege de coronacrisis.

Een muurschildering van president Donald Trump en president Xi Jinping in Berlijn. Foto Alexander Becher/EPA

Linkse partijen kritisch op afschaffen ontslagboete

GroenLinks, PvdA en SP maken zich zorgen over het afschaffen van de ontslagboete, die bedrijven moeten betalen als ze loonsteun krijgen en personeel ontslaan. De linkse partijen vrezen dat die afschaffing zal leiden tot veel ontslagen.

Lilian Marijnissen (SP) vindt het afschaffen van de boete „asociaal”, zei ze tijdens het debat in de Tweede Kamer over de coronacrisis woensdag. „Het zet de deur open om meer mensen op straat te zetten.” Klaas Dijkhoff (VVD) bracht daar tegenin dat de economie staat voor een „permanente verandering”. „Ook met steunmaatregelen is niet ieder bedrijf rendabel. Of je gaat met al je werknemers kopje onder of je moet je bedrijf gaan herstructureren.”

Ook Jesse Klaver (GroenLinks) heeft „grote zorgen” over het steunpakket geuit. Hij stelt dat het pakket niet genoeg is. Zo zou er voor flexwerkers te weinig worden gedaan. Ook wil Klaver dat het steunpakket niet alleen een gift is, maar dat grote bedrijven later het geld terugbetalen.

Het nieuws van woensdag

  • Het steunpakket om de economie te stimuleren tijdens de coronacrisis, wordt tot 1 september verlengd. Hiervoor heeft het kabinet nog eens 13 miljard euro vrijgemaakt. Vakbonden en werkgeversorganisaties zijn verdeeld over de afschaffing van de ontslagboete.
  • Het kabinet trekt tientallen miljoenen euro's extra uit om ervoor te zorgen dat de bouw doorgaat tijdens de coronacrisis. Nederland kampt al met een „historisch hoog” woningtekort.
  • Er lagen woensdagmiddag nog 275 Nederlandse coronapatiënten op de intensive care, 18 minder dan een dag eerder. In het afgelopen etmaal zijn 33 nieuwe meldingen gedaan van patiënten die overleden aan de gevolgen van Covid-19, meldt het RIVM.
  • In september moet er een plan klaarliggen om het aantal IC-bedden „flexibel” op te kunnen schalen naar drieduizend.
  • Het consumentenvertrouwen is deze maand verder weggezakt, meldt het CBS. De maandelijkse indicator daalde afgelopen maand van -22 naar -31, waarmee het niveau ver onder het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar ligt.
  • Mogelijk is in Nederland voor het eerst vastgesteld dat een mens door een dier is besmet met het nieuwe coronavirus. Minister Schouten zegt dat het aannemelijk is dat nertsen het virus hebben overgedragen.

Aantal IC-patiënten verder gedaald tot 275

Er lagen woensdagmiddag nog 275 Nederlandse coronapatiënten op de intensive care, 18 minder dan een dag eerder. Eén van hen ligt nog in een ziekenhuis in Duitsland, blijkt uit nieuwe cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding. Het aantal IC-patiënten daalt daarmee „snel verder”, aldus voorzitter Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg.

Het aantal patiënten buiten de IC daalt op dit moment minder snel, maar de verwachting is dat ook dit aantal verder zal dalen. Op de reguliere afdelingen in Nederlandse ziekenhuizen liggen nog 272 mensen met een Covid-19-besmetting, 18 minder dan dinsdag.

Verder liggen nu 527 mensen zonder Covid-19-besmetting op de IC.

Werkgeversorganisaties opgelucht, maar willen meer steun voor gesloten sectoren

Het kabinet neemt in het steunpakket dat woensdag is aangekondigd te weinig maatregelen om sectoren te helpen die nu nog op slot zitten. Dat zeggen werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland.

Hoewel de werkgeversorganisaties blij zijn met de verlenging van de overheidssteun voor bedrijven, is er ook voorzichtige kritiek. Sectoren die de komende maanden nog niet open kunnen, zouden op meer steun moeten kunnen rekenen van het kabinet, zo vinden de werkgevers.

Dat er meer ondersteuning is voor het voldoen van de vaste lasten van bedrijven, vinden de werkgevers positief. In tegenstelling tot de vakbonden, zijn de werkgeversorganisaties blij met het afschaffen van de ontslagboete, of zoals zij het zelf verwoorden: de mogelijkheid om te kunnen herstructureren als dat nodig is.

Ook het verplaatsen van de referentiemaand voor omzet en salaris van januari naar maart noemen de werkgevers positief, omdat daarmee seizoensbedrijven geholpen zijn. „Deze hulp is noodzakelijk om in de basis gezonde bedrijven de coronacrisis te helpen overleven”, aldus voorzitter Hans Biesheuvel. „Het is goed dat het kabinet ondernemers meer perspectief biedt. Dit geeft hun een belangrijk signaal van vertrouwen in de toekomst.”

FC Seoul krijgt geldboete voor gebruik sekspoppen op tribune

De Zuid-Koreaanse voetbalclub FC Seoul heeft een boete van omgerekend bijna 75.000 euro opgelegd gekregen voor het gebruik van sekspoppen op de tribune van het stadion. Dat heeft de tuchtcommissie van de competitieorganisator woensdag bepaald, meldt persbureau Reuters. Afgelopen weekend werden tijdens de competitiehervatting, zonder publiek, als opvulling 28 vrouwelijke en twee mannelijke poppen op de tribune gezet. FC Seoul had daarvoor al excuses aangeboden nadat hier ophef over was ontstaan.

De tuchtcommissie stelt onder meer dat vrouwelijke fans „enorm” zijn beledigd door de actie. Door een „zware disciplinaire maatregel” op te leggen, moet bovendien een toekomstig vergelijkbaar incident worden voorkomen. FC Seoul stelde eerder deze week dat de club dacht dat het om „luxe etalagepoppen” ging en dat het dit bij de fabrikant had nagevraagd. De tuchtcommissie stelt echter dat het mogelijk was om de sekspoppen van gewone etalagepoppen te onderscheiden.

De sekspoppen in kwestie op de tribune van FC Seoul. Foto Yonhap

Vakbonden vrezen 'massaontslag' door schrappen ontslagboete uit steunpakket

De drie grootste Nederlandse vakbonden, FNV, CNV en VCP, zijn niet blij dat er in het nieuwe steunpakket geen ontslagboete meer zit. FNV noemt het besluit „ondoordacht en contraproductief”, VCP spreekt van „een verkeerde prikkel” en CNV zegt in een verklaring dat Nederland „een big bang aan ontslagen” wacht.

Het kabinet maakte deze dinsdag het noodsteunpakket bekend voor de periode na 1 juni. Tot 1 september trekt Den Haag nog eens 13 miljard uit. Het grootste deel van het geld, zo'n 10 miljard, gaat naar de NOW-regeling, waarmee het kabinet loonkosten opvangt van getroffen ondernemers. De boete die ondernemers tot nu toe kregen als ze na het ontvangen van subsidie medewerkers ontsloegen, wordt geschrapt.

„Extra belastinggeld voor bedrijven maar wel de deur openzetten voor ontslag is niet uit te leggen en onacceptabel”, zegt FNV-voorzitter Han Busker in een eerste reactie. „Het afschaffen van deze boete druist in tegen de doelstelling van het pakket om banen en inkomen overeind te houden.”

Massaontslag

Volgens vakbond CNV neemt het kabinet „de verkeerde afslag”. „Alle sluizen richting een recordaantal werklozen staan nu open. We begrijpen dat veel ondernemers het moeilijk hebben. Maar dit is een subsidie op massaontslag. Een mokerslag voor onze leden”, stelt CNV-voorzitter Piet Fortuin in een verklaring.
Uit een woensdagochtend gepubliceerde peiling van CNV onder veertienduizend leden blijkt dat een op de drie werknemers extra bang is voor ontslag als het kabinet de ontslagboete schrapt. 74 procent van deze groep verwacht bovendien na baanverlies langdurig werkloos te zijn.

Ook volgens VCP-voorzitter Nic van Holstein staat „de doelstelling van behoud van de werkgelegenheid onder druk”. Hoewel de Vakcentrale voor Professionals het nieuwe steunpakket goed vindt, is de vakbond kritisch. „Helaas is er niet voor gekozen om de uitgangspositie van werknemers te versterken.”

„Ik roep de werkgevers op om niet rücksichtslos voor saneren te kiezen, maar om samen met de vakorganisaties perspectief te zoeken. Er is behoefte aan zekerheid en perspectief. Dat vraagt maatwerk en wanneer het toch tot ontslagen komt is een goed sociaal plan nodig”, aldus Van Holstein.

Studenten Cambridge nog tot zomer 2021 thuis

  • Studenten van de Cambridge University zitten vermoedelijk nog maandenlang aan hun laptop gekluisterd. De Britse universiteit kondigde woensdag aan dat tot zomer 2021 alleen online hoorcolleges worden verzorgd. De universiteit neemt de maatregel omdat het „waarschijnlijk” is dat social distancing nog langere tijd verplicht blijft, melden Britse media. Wel wordt de mogelijkheid opengehouden dat fysiek onderwijs in een eerder stadium in kleine groepen kan worden opgestart, mocht de situatie dit toelaten.
  • In de Chinese stad Wuhan zijn dinsdag op één dag ruim 856.000 mensen getest op het coronavirus. Daarmee werden bijna twee keer zoveel testen afgenomen als een dag eerder, meldt persbureau Reuters op basis van lokale autoriteiten. Wuhan, de eerste stad die werd getroffen door de uitbraak van Covid-19, wil voor eind deze week alle elf miljoen inwoners van de stad hebben getest op het virus. Dat besluit werd vorige week genomen toen zes nieuwe besmettingen werden vastgesteld na ruim een maand zonder nieuwe ziektegevallen. Het is niet duidelijk hoeveel testen positief waren.
  • Ook Luxemburg heeft de testcapaciteit flink opgeschaald, met als doel om alle ruim 600.000 inwoners zo snel mogelijk te testen. Daarmee wil het land een tweede golf aan besmettingen voorkomen nu maatregelen zijn versoepeld, meldt Reuters. De testen zijn op vrijwillige basis. Luxemburg kan nu dagelijks vijftienhonderd testen uitvoeren, dit aantal moet volgende maand zijn verhoogd tot twintigduizend. Er wordt ook gekeken om extra teststations op te zetten aan de grenzen met België, Duitsland en Frankrijk.

13 miljard voor verlenging economische steunmaatregelen

Het steunpakket dat het kabinet op 17 maart presenteerde om de economie te steunen tijdens de coronacrisis, wordt tot 1 september verlengd. Hiervoor wordt nog eens 13 miljard euro vrijgemaakt. De verlenging van het pakket werd woensdagmiddag in Den Haag toegelicht door ministers Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66), Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) en Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat, VVD).

Lees hier het volledige nieuwsbericht

Kabinet komt met miljoenen euro's extra steun voor bouwsector

Het kabinet trekt miljoenen euro's extra uit om ervoor te zorgen dat de bouw doorgaat tijdens de coronacrisis. Dat schrijft minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren (D66) woensdag in een Kamerbrief. Gevreesd wordt dat de economische neergang een grote impact zal hebben op de bouwsector, terwijl Nederland met een „historisch hoog” woningtekort kampt. Met het pakket maatregelen hoopt Ollongren dat er dit jaar „zoveel mogelijk wordt doorgebouwd” en dat investeringen niet worden uitgesteld.

Het pakket bestaat uit verscheidene maatregelen. Zo reserveert het kabinet 20 miljoen euro voor 'flexpools' met ambtenaren die gemeenten kunnen helpen bij de afhandeling van vergunningsaanvragen voor bouwprojecten, om ervoor te zorgen dat dit proces zo snel mogelijk verloopt.

Ook zal 50 miljoen euro uit de eerder toegezegde miljard euro voor de bouw van meer betaalbare huizen dit jaar al beschikbaar worden gesteld. Deze woningen zijn bedoeld voor starters en mensen met middeninkomens. Nog eens 50 miljoen euro uit hetzelfde potje wordt naar voren gehaald voor de bouw van tijdelijke woningen voor kwetsbare personen, zoals dak- en thuislozen en arbeidsmigranten. Volgens Ollongren is goede huisvesting voor hen „door de coronacrisis nog moeilijker en noodzakelijker geworden in verband met contactbeperkingen”.

Lees ook: Hoe de overheid zelf de woningnood creëerde

Verder zal het Rijksvastgoedbedrijf voor 15 miljoen euro aan gepland onderhoud versnellen, zodat dit in 2020 al uitgevoerd kan worden. Ook trekt het kabinet 50 miljoen euro uit om investeringen te ondersteunen in scholen en sportgebouwen. Tot slot wordt de vergoeding voor isolatie verruimd om huiseigenaren aan te sporen hun huis „ondanks dat het een onzekere tijd is” te verduurzamen.

Foto Lex van Lieshout/ANP

RIVM: 33 nieuwe coronadoden gemeld, veertien ziekenhuisopnames

In het afgelopen etmaal zijn 33 nieuwe meldingen gedaan van patiënten die overleden aan de gevolgen van Covid-19. Dat heeft het RIVM woensdag bekendgemaakt. Deze patiënten zijn niet allemaal in de afgelopen 24 uur overleden, vaak duurt het een aantal dagen voordat sterfgevallen worden bijgeteld in de officiële cijfers. Het totaal aantal vastgestelde sterfgevallen in Nederland ligt nu op 5.748.

Sinds dinsdag zijn veertien nieuwe meldingen van ziekenhuisopnames wegens corona binnengekomen. Ook in het doorgeven van deze meldingen zit vaak een vertraging. Sinds het begin van de uitbraak zijn er 11.627 mensen opgenomen (geweest) in het ziekenhuis. Van deze groep zijn 2.852 patiënten op de intensive care beland. Het aantal patiënten dat nu nog op de IC ligt, wordt later op woensdag bekendgemaakt.

„De cijfers passen bij het beeld dat de maatregelen werken”, schrijft het RIVM. In totaal zijn 44.447 mensen in Nederland positief getest sinds het begin van de epidemie. Sinds dinsdag zijn er 198 nieuwe besmettingsgevallen vastgesteld. Omdat in Nederland tot nu toe beperkt getest is, ligt het werkelijk aantal geïnfecteerde personen hoger.

In beeld: Efteling en Diergaarde Blijdorp openen hun deuren

De Efteling en Diergaarde Blijdorp zijn woensdag heropend. Ook andere dierentuinen en attractieparken ontvangen deze week weer bezoekers. Er was meteen veel interesse, waardoor de reserveringssystemen van verschillende parken overbelast raakten. In de parken zelf is de drukte te overzien: onder andere door eenrichtingsroutes, beveiligingspersoneel, een strikt anderhalvemeterbeleid en beperkte bezoekersaantallen moet het mogelijk zijn voldoende afstand te houden.

RIVM: Coronabesmetting vastgesteld bij bijna 8.000 bewoners verpleeghuizen

Het coronavirus is tot begin deze week naar schatting bij ruim 7.900 bewoners van verpleeghuizen vastgesteld, van wie meer dan 2.500 zijn overleden. Van 4.550 andere bewoners wordt vermoed dat zij het virus hebben opgelopen. Dat meldt minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) woensdag in een Kamerbrief op basis van schattingen van het RIVM. Bij 60 procent van de bijna duizend verpleeghuizen in Nederland is geen besmetting geregistreerd.

Begin dit jaar woonden ongeveer 120.000 mensen in de Nederlandse verpleeghuizen, schrijft De Jonge. Dat betekent dat bij circa 7 procent van de bewoners een coronabesmetting is vastgesteld en ruim 2 procent is overleden aan de gevolgen van Covid-19. Het aantal nieuwe meldingen van besmettingen en sterfgevallen in de instellingen neemt volgens De Jonge iedere week af. Vanaf 15 juni mogen bewoners weer één bezoeker ontvangen, mits in die instelling op dat moment niemand besmet is met het coronavirus.

Ook in de gehandicaptenzorg neemt het aantal besmettingen af. In deze instellingen is het coronavirus bij bijna 1.100 bewoners vastgesteld, van wie circa 220 mensen zijn overleden. De positieve testen zijn afkomstig uit 12 procent van de ruim driehonderd gehandicaptenzorglocaties. Het aantal vermoedelijke besmettingen wordt geschat op bijna 1.200.

Coronamaatregelen in Nederland: een overzicht

Bijna drie maanden geleden werd in Nederland de eerste coronabesmetting vastgesteld. Daarna nam de regering een reeks ingrijpende maatregelen om het virus onder controle te krijgen. Nu de uitbraak voorlopig op zijn retour is, worden de beperkingen weer langzaamaan afgebouwd. NRC zette de ontwikkelingen van de afgelopen weken op een rij.

Lees ook: Drie maanden corona in Nederland, een overzicht van de maatregelen

De Jonge: IC-capaciteit voor geval van nood moet naar drieduizend

Uiterlijk in september moet er een plan klaarliggen om het aantal IC-bedden „flexibel” op te kunnen schalen naar drieduizend. Dat schrijft minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, CDA) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer. Eind volgende maand worden de plannen voor een structurele uitbreiding naar zeventienhonderd bedden aan de Kamer gepresenteerd, staat in diezelfde brief.

Volgens De Jonge zijn er voldoende beademingsapparaten besteld om over een paar maanden bij hoge nood drieduizend IC-bedden beschikbaar te hebben. Daarnaast meldt De Jonge dat Duitse ziekenhuizen bereid blijven om indien nodig Nederlandse patiënten op te nemen. Het plan zal worden uitgewerkt door het Landelijk Netwerk Acute Zorg. Het zorgpersoneel zal ook bij de plannen worden betrokken, schrijft De Jonge.

Vorige week kondigde De Jonge al aan dat het aantal IC-bedden structureel naar zeventienhonderd moet gaan. IC-personeel noemde dit dinsdag tegenover de NOS op korte termijn „niet realistisch”, omdat het anderhalf jaar kost om IC-verpleegkundigen op te leiden. Personeel bij andere afdelingen weghalen gaat ten koste van de kwaliteit van de zorg en is op lange termijn niet vol te houden.

Vóór de coronacrisis had Nederland zo'n 1.150 IC-plaatsen beschikbaar. Op het hoogtepunt van het aantal ziektegevallen de afgelopen maanden waren er veertienhonderd IC-plaatsen bezet. Met onder andere personeel, apparatuur en locaties van andere afdelingen werd de capaciteit toen tijdelijk opgehoogd tot maximaal 2.400. Woensdagmiddag debatteert de Tweede Kamer over de coronacrisis, de opschaling van het aantal IC-bedden zal hierbij ook aan bod komen.

Van Dissel: nieuwe besmettingspiek zien aankomen wordt lastig

Het RIVM verwacht dat het lastig zal zijn om een nieuwe stijging van infecties bij het versoepelen van de maatregelen op tijd te zien aankomen. Daarvoor waarschuwde directeur infectieziektenbestrijding Jaap van Dissel woensdag bij een technische briefing in de Tweede Kamer. Het kabinet kondigde dinsdagavond een ‘dashboard’ aan waarin op regionaal niveau snel allerlei gegevens over nieuwe infecties moeten worden verzameld. Van Dissel hoopt dat dit goed zal werken, maar noemt het systeem ook “kwetsbaar” en zei dat het RIVM dit dashboard “al doende moet proberen zo effectief mogelijk te maken”.

Na 1 juni, als horeca en culturele instellingen hun deuren weer openen voor publiek, is het belangrijk om nieuwe infectiehaarden vroegtijdig op te sporen en eventueel regionaal maatregelen te kunnen nemen. De hoop is dat vanaf 1 juni alle Nederlanders met klachten snel kunnen worden getest en dat de GGD hun contacten snel kan waarschuwen door het uitvoeren van contactonderzoek. Van Dissel noemde snel contactonderzoek “erg belangrijk om een deel van de stijgende infectiedruk te compenseren”. Als mensen die contact hebben gehad met een besmet persoon hun eigen contacten beperken en zo veel mogelijk thuis blijven, kan het virus zich minder snel verspreiden.

Lees ook: Kabinet wil toe naar aanpak van testen en traceren

Het RIVM verwacht dat het aantal IC-opnames plotseling weer sterk kan stijgen als het aantal besmettingen de komende weken door de versoepelingen weer oploopt. Van Dissel liet de Kamerleden zien dat het aantal Covid-patiënten op de IC’s binnen zestig dagen weer kan stijgen van tweehonderd naar bijna twaalfhonderd als het reproductiegetal oploopt naar 1,5. Nu “wiebelt” dat al weken tussen de 0,7 en 1, zei Van Dissel. Zolang het reproductiegetal onder de 1 zit, wordt minder dan één andere persoon door een zieke persoon besmet en dooft de epidemie langzaam uit.

Jaap van Dissel van het RIVM woensdag tijdens zijn briefing aan de Tweede Kamer. Foto Remko de Waal/ANP

Coronapatiënt met verhoogd tromboserisico krijgt preventief bloedverdunners

Trombosepatiënten en kankerpatiënten die besmet zijn met het coronavirus en hierdoor erg ziek zijn, kunnen voortaan preventief bloedverdunners krijgen van hun huisarts. Dat blijkt uit een woensdag gepubliceerde leidraad voor huisartsen. Bedlegerige patiënten met een (vermoedelijke) coronabesmetting die eerder trombose hebben gehad, veel familieleden hebben met trombose of aan kanker lijden, komen in aanmerking voor antistollingsmedicijnen.

Het bloed van coronapatiënten kan door de virusinfectie gaan stollen, wat vooral bij intensivecarepatiënten tot trombose kan leiden. Dit kan dodelijke gevolgen hebben, bijvoorbeeld als bloedvaten in het hart, de longen of de hersenen geblokkeerd raken. De kans op trombose lijkt bij het coronavirus beduidend hoger te liggen dan bij andere virussen. Vooral IC-patiënten krijgen er vaak mee te maken. Uit Nederlands onderzoek blijkt dat bijna de helft van de coronapatiënten op de intensive care na twee weken zogenoemde trombotische complicaties heeft.

Bloedverdunners hebben bijwerkingen, zoals een verhoogde kans op bloedingen. Volgens huisarts, onderzoeker en opsteller van de richtlijn Geert-Jan Geersing zijn artsen daardoor terughoudend om het medicijn in te zetten. Voor de nu afgebakende groep patiënten denkt hij echter dat het „tromboserisico relevanter is dan het risico op bloedingen”.

Volgens Geersing zijn er in Nederland 150.000 tot 200.000 mensen met een verhoogd risico op trombose. Geersing en zijn collega's bij onder meer de Hartstichting en de Trombosestichting onderzoeken nog of er ook preventief bloedverdunners gegeven kunnen worden aan coronapatiënten uit andere risicogroepen.

Rolls-Royce schrapt zeker 9.000 banen

Bij de Britse fabrikant van auto's en vliegtuigmotoren Rolls-Royce verdwijnen door de coronacrisis zeker negenduizend banen, ruim 17 procent van de in totaal 52.000 banen. Het gaat voornamelijk om banen bij de luchtvaarttak en ondersteunende functies op het hoofdkantoor, meldt Rolls-Royce woensdag in een persverklaring. Het bedrijf noemt de impact van Covid-19 op Rolls-Royce en de hele luchtvaartindustrie „ongekend”.

Ook snijdt Rolls-Royce, een dochterbedrijf van BMW, in andere kosten, zoals die voor zijn fabrieken en kantoren. Daarbij bestaat de kans dat sommige fabrieken helemaal gesloten worden door de sterk teruggelopen vraag bij de luchtvaarttak. De reorganisatie moet jaarlijks ruim 1,3 miljard pond (1,45 miljard euro) opleveren, waaraan het massa-ontslag zo'n 700 miljoen pond bijdraagt, schrijft het bedrijf. Wel wordt nog gekeken of Rolls-Royce bij zijn defensietak, die wel nog doordraait, mensen kan aannemen.

Topman Warren East van Rolls-Royce spreekt van een noodzakelijke beslissing voor het voortbestaan van het bedrijf. „Dit is geen crisis die we zelf hebben veroorzaakt. Maar het is een crisis waarmee we worden geconfronteerd en mee moeten omgaan. Onze klanten onder de luchtvaartmaatschappijen en onze productiepartners moeten zich aanpassen, en wij ook”, aldus East. Hij belooft iedere ontslagen werknemer „waardig en met respect” te zullen behandelen.

Close-up van een Rolls-Royce-vliegtuigmotor. Foto Regis Duvignau/Reuters

Spanje verplicht mondkapjes in openbare ruimte

  • Spanje verplicht vanaf donderdag mondkapjes in openbare ruimten voor iedereen van zes jaar en ouder. De plicht geldt op alle plekken waar geen twee meter afstand gehouden kan worden, zowel binnen als buiten. Dat heeft het Spaanse ministerie van Volksgezondheid woensdagochtend bekendgemaakt, meldt persbureau Reuters. In Spanje is de komende weken nog de noodtoestand van kracht.
  • De Verenigde Staten, Canada en Mexico hebben afgesproken om hun onderlinge grenzen tot 21 juni dicht te houden voor niet-noodzakelijke reizen. De Canadese premier Justin Trudeau sloot de grenzen met de VS op 18 maart en de autoriteiten van de grensprovincies wilden de maatregelen graag verlengen. De VS bevestigen dat de grenzen met Canada voorlopig dicht blijven maar president Donald Trump zegt te hopen dat dit niet nog tot 21 juni gaat duren: „We houden van Canada dus we zullen gaan praten, en op het juiste moment zullen we dan heel snel openen. Dat zal heel gemakkelijk gaan,” zei Trump, aldus persbureau AP.
  • In Singapore is een man via videobelplatform Zoom ter dood veroordeeld vanwege zijn rol in een drugsdeal. Het was voor het eerst dat dit in Singapore gebeurde. De veroordeelde is een 37-jarige Maleisiër die volgens het hof meewerkte aan een heroïneoverdracht in 2011. „Voor de veiligheid van betrokkenen” werd het vonnis via Zoom uitgesproken, zei een woordvoerder van het Singaporese Hooggerechtshof tegenover persbureau Reuters. De advocaat van de gedaagde heeft geen bezwaar gemaakt, omdat de pleidooien al geweest waren.
  • Een vliegtuig uit de Verenigde Arabische Emiraten is dinsdag met medische hulpmiddelen voor Palestijnen geland in Israël. Dit is opvallend omdat de twee landen geen diplomatieke betrekkingen met elkaar onderhouden. Reguliere vluchten tussen de Emiraten en Israël zijn er dan ook niet. Wederzijdse zorgen over de groeiende invloed van Iran in de regio hebben de afgelopen jaren wel gezorgd voor wat persbureau Reuters een „discrete dooi” in de betrekkingen tussen VAE en Israel noemt.

Rabobank geeft winstwaarschuwing, verdubbelt stroppenpot

De Rabobank rekent dit jaar op een stevige daling van de nettowinst door de impact van de coronacrisis. Dat heeft de bank woensdagochtend bekendgemaakt in een tussentijdse winstwaarschuwing voor investeerders. Normaal gesproken rapporteert Rabobank tweemaal per jaar over zijn financiële positie.

Wegens de economische onzekerheid die er heerst door het virus, verwacht de bank een forse verhoging van de stroppenpot voor 2020. Die voorzieningen voor mogelijk toekomstig verlies worden dit jaar mogelijk dubbel zo hoog als normaal, circa 2 miljard euro. Het aanvullen van de stroppenpot zal samen met de verwachte lagere inkomsten – door onder meer de aanhoudende lage rentes – een „aanzienlijk effect hebben op de nettowinst over 2020”, schrijft financieel topman Bas Brouwers. Rabobank rekent op een krimp van 5 procent voor de Nederlandse economie dit jaar, terwijl de bank verwacht dat de wereldwijde economie met 2,6 procent krimpt.

Lees ook: Met welke scenario’s werken de banken in deze zeer onzekere tijden?

In totaal heeft de bank momenteel 418 miljard euro aan leningen uitstaan, het gros in Nederland: 293 miljard, waarvan bijna twee derde bestaat uit hypotheken. Tot dusver zijn er nog weinig wanbetalers, blijkt uit de update. Wel hebben dit jaar tot dusver zo'n 75.000 klanten uitstel van betaling gekregen voor hun lening. Het gaat daarom vooralsnog met name om het aanleggen van voorzieningen op mogelijke toekomstige verliezen op leningen, wat verplicht is sinds de laatste kredietcrisis.

Rabobank-topman Wiebe Draijer had in maart kritiek op een andere strenge regel rond wanbetalers waarbij de bank automatisch meer kapitaal moet aanhouden als een klant een periode geen rente betaalt. Die regels zijn in de coronacrisis versoepeld, zodat banken minder geld opzij hoeven te zetten en de banken volgens Draijer hun kredietverlening „veel langer volhouden”.

Correctie (20 mei 2020): In een eerdere versie van deze blogbijdrage werd de achternaam van Rabobank-topman Wiebe Draijer foutief geschreven als „Draaier”. Dat is hierboven aangepast.

Het kantoor van de Rabobank in Utrecht. Foto Lex van Lieshout/ANP

5,7 miljoen mensen bekeken persconferentie over versoepelen coronamaatregelen

De persconferentie van het kabinet over de coronamaatregelen van afgelopen dinsdag heeft minder kijkers getrokken dan eerdere persconferenties, blijkt uit cijfers van Stichting Kijkonderzoek. Zo'n 5,7 miljoen mensen keken via de NPO, RTL en SBS naar premier Mark Rutte (VVD) en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA). Naar de best bekeken persconferentie (21 april) keken 7,8 miljoen mensen, bij de vorige persconferentie (6 mei) was dat al gedaald naar iets minder dan 7 miljoen.

Hoewel het aantal kijkers is geslonken, was de persconferentie gisteren nog wel veruit het best bekeken programma op televisie. Op nummer twee stond het NOS Journaal van 20.00 uur met 2,4 miljoen kijkers. De meesten (4,1 miljoen) volgden de persconferentie via NPO1. Daarna volgen RTL4 (1,3 miljoen) en SBS6 (275.000).

In de persconferentie maakten Rutte en De Jonge officieel bekend dat eerder aangekondigde versoepelingen van de coronamaatregelen doorgaan. Dit betekent onder meer dat de horeca, bioscopen, theaters en concertzalen de deuren op 1 juni vanaf 12.00 uur ’s middags weer mogen openen voor een beperkt aantal gasten. Ook vervalt met ingang van die dag het verbod op groepsvorming, hoewel niet duidelijk is met hoeveel mensen straks wel samengekomen mag worden.

Lees ook: Uit, thuis en onderweg: wat nu wel mag en wat (nog) niet

Dagrecord aantal doden door coronavirus in Brazilië

In Brazilië zijn het afgelopen etmaal 1.179 sterfgevallen door Covid-19 geregistreerd, het hoogste aantal sinds de uitbraak van het coronavirus. Tot dusver zijn 17.971 mensen in het Zuid-Amerikaanse land overleden aan de longziekte. 271.628 mensen zijn positief getest op het virus. Dat heeft het Braziliaanse ministerie van Volksgezondheid bekendgemaakt, meldt persbureau Reuters.

Niet lang na de bekendmaking van de nieuwe cijfers liet president Jair Bolsonaro weten dat er nieuwe richtlijnen komen voor een bredere inzet van malariamedicijn chloroquine bij coronapatiënten. Dit besluit is omstreden, aangezien zijn minister van Volksgezondheid vorig weekend opstapte omdat hij niet achter de inzet van dit medicijn staat. Er is geen bewijs dat het middel werkt tegen Covid-19 en er zijn aanwijzingen van schadelijke bijwerkingen. De interim-minister van Volksgezondheid, legergeneraal Eduardo Pazuello, zal het protocol nu ondertekenen.

Bij de bekendmaking van de nieuwe richtlijnen refereerde Bolsonaro aan zijn Amerikaanse ambtgenoot. President Donald Trump maakte eerder deze week bekend dat hij zelf al anderhalve week het malariamiddel gebruikt. Ook Bolsonaro zegt een doosje chloroquine in huis te hebben voor het geval zijn moeder het nodig heeft.

De afgelopen maanden vertrokken twee Braziliaanse ministers van Volksgezondheid. Lees hier over de eerste de eerste minister, die werd ontslagen: Met ontslag van populaire zorgminister wil Bolsonaro de economie voorrang geven

Vertrouwen consument brokkelt verder af

Het consumentenvertrouwen is, na de historische daling van april, deze maand verder weggezakt. De maandelijkse indicator daalde afgelopen maand van -22 naar -31, waarmee het niveau ver onder het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar ligt. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) woensdagochtend.

Consumenten zijn ook negatiever over het economische klimaat. Om dit vast te stellen vraagt het CBS mensen een oordeel te geven over hun economische situatie van de afgelopen twaalf maanden en de komende twaalf maanden. De indicator zakte van -31 naar -52, met name door een negatiever oordeel over afgelopen jaar.

De koopbereidheid onder Nederlanders is gestagneerd op een niveau van -17. Dat toont aan dat consumenten het doen van grote aankopen weliswaar nog altijd ongunstig vinden, maar laat tegelijk zien dat zich afgelopen maand niet meer zorgen zijn gaan maken over hun eigen financiële situatie.

Nog hardere stijging WW-uitkeringen in april

De stijging van de werkloosheid is in april flink versneld en raakt nu vrijwel iedere sector. Dat blijkt uit cijfers over het aantal WW-uitkeringen die uitkeringsinstantie UWV woensdag bekend heeft gemaakt. Het aantal nieuwe werkloosheidsuitkeringen, de instroom, is in april bijna verdubbeld ten opzichte van de maand ervoor. In maart meldde het UWV al een stijging van 40 procent. In totaal kwamen in april bijna 74.000 mensen in de WW terecht.

Lees ook het hele nieuwsbericht: Aantal WW-uitkeringen in april nog harder gestegen

Britse oorlogsveteraan Tom Moore wordt geridderd na inzamelingsactie

De 100-jarige Britse oorlogsveteraan Tom Moore, die bijna 33 miljoen pond (37 miljoen euro) heeft ingezameld voor het Britse gezondheidsstelsel, wordt geridderd. Dat heeft premier Boris Johnson dinsdag bekendgemaakt, melden internationale persbureaus.

De Britse veteraan Tom Moore tijdens zijn inzamelingsactie op 15 april. Foto Peter Cziborra / Reuters

Moore, die wordt verheven tot 'Sir Tom', krijgt de onderscheiding van de Britse koningin Elizabeth. Het is nog niet bekend wanneer en hoe dat zal gebeuren, gezien de maatregelen om afstand te houden wegens het coronavirus.

In de aanloop naar zijn honderdste verjaardag liep Moore in april honderd rondjes in zijn tuin met behulp van een rollator, met als doel duizend pond op te halen voor medisch personeel dat hem had behandeld nadat hij zijn heup had gebroken. Het initiatief werd een nationale en internationale sensatie, en het ingezamelde bedrag liep op tot 33 miljoen pond, omgerekend circa 37 miljoen euro.

„De fantastische inzamelingsactie door kolonel Tom heeft records gebroken, het hele land geïnspireerd en ons allemaal een baken van licht verschaft in de mist van het coronavirus", zei Johnson.

Bij zijn honderdste verjaardag, eind april, werd Moore, die bekend werd als 'Captain Tom', geëerd met een ceremoniële promotie van kapitein tot erekolonel. Hij is wereldrecordhouder voor het hoogste bedrag dat door een individu is opgehaald door te lopen.

Schouten: coronavirus mogelijk overgegaan van nerts op mens

Mogelijk is in Nederland voor het eerst een mens door een dier besmet met het nieuwe coronavirus. Het gaat om nertsen, zo heeft minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, ChristenUnie) bekendgemaakt. Op basis van nieuwe resultaten van een lopend onderzoek op nertsenbedrijven is volgens haar aannemelijk dat één medewerker van een bedrijf geïnfecteerd is door een met corona besmette nerts, meldt persbureau ANP.

Bij de medewerker is aangetoond dat het virus overeenkomsten vertoont met het virus dat van nertsen op datzelfde bedrijf werd gevonden. Op basis hiervan en de plaats van het virus in de stamboom, concluderen de onderzoekers dat het aannemelijk is dat de medewerker door nertsen is besmet.

De onderzoekers brengen nu de ‘genetische stamboom’ van besmette mensen uit de omgeving van het betrokken nertsenbedrijf verder in kaart. Zo kunnen ze kijken of er sprake is van meerdere besmettingen door de nertsen.

Ook blijkt uit het onderzoek dat nertsen Covid-19 kunnen hebben zonder ziekteverschijnselen te tonen. Op basis van de inzichten nemen Schouten en minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge een aantal maatregelen. Er liep al een screening op een aantal nertsenbedrijven, dat zal worden uitgebreid naar alle nertsenbedrijven in Nederland en ook verplicht worden. Daarbij worden de dieren gecontroleerd op antistoffen om te kijken of ze het virus hebben of hebben gehad.

Medewerkers van besmette bedrijven moeten tijdens hun werk beschermingsmiddelen gebruiken. Ook mogen er geen bezoekers in de stallen komen en mogen de dieren en de mest niet van het terrein af. Bovendien wordt een meldplicht uitgebreid, wat inhoudt dat symptomen van corona bij de nertsen moet worden gemeld bij de voedselwaakhond NVWA.

Het RIVM stelt dat het risico dat mensen buiten de stal worden blootgesteld aan het virus nog steeds verwaarloosbaar is. Het RIVM concludeerde eerder dat alle lucht- en stofmonsters buiten de stal bij herhaalde metingen geen virus bevatten.

Archiefbeeld van een nerts in een fokkerij in Ederveen. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Het belangrijkste nieuws van dinsdag 19 mei

In dit blog houdt NRC de belangrijkste ontwikkelingen rond de uitbraak van het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt bij. Een overzicht van het belangrijkste coronanieuws van dinsdag:

  • De versoepeling van de coronamaatregelen in juni kan doorgaan. Dat kondigde premier Mark Rutte dinsdagavond aan tijdens een persconferentie. Dit betekent dat de horeca op 1 juni de deuren mag openen en de basisscholen weer volledig open kunnen. Ook komt er in de verpleeg- en verzorgingstehuizen meer ruimte voor bezoek.
  • Het aantal mensen dat in Nederland is overleden door het coronavirus is van maandag op dinsdag met 21 toegenomen, meldt het RIVM. In totaal zijn er nu 5.715 mensen aan Covid-19 bezweken. Het aantal Nederlandse coronapatiënten op de intensive cares is verder afgenomen tot 293, dertig minder dan een dag eerder.
  • Minister Martin van Rijn (Medische Zorg en Sport) wil kijken of fitnesscentra, maneges en squashbanen toch open kunnen voor 1 september. Het Outbreak Management Team (OMT) onderzoekt nog of dit mogelijk is.
  • Alle 194 lidstaten van de Wereldgezondheidsorganisatie hebben dinsdag ingestemd met een onafhankelijk onderzoek naar de aanpak van de coronacrisis door het VN-agentschap. Hieruit moet ook blijken hoe in de toekomst zo'n uitbraak voorkomen kan worden. President Trump heeft de WHO een ultimatum gesteld om binnen dertig dagen te hervormen, anders zou de VS stoppen met het financieren van de organisatie.
  • Een deel van het zorgpersoneel krijgt nog altijd geen beschermingsmiddelen zoals mondkapjes en handschoenen van zijn of haar werkgever, meldt vakbond FNV.
Lees hier het blog van dinsdag terug.