Brieven

Brieven 19/5/2020

Openbaar vervoer

Recht van de sterkste

Er is een protocol gekomen voor het ov: er komen loopstromen en groene stickers om de stoelen aan te geven die gebruikt mogen worden. Wat opzichtig ontbreekt is enig idee hoe de toestroom van reizigers te beperken en reguleren. Er is een beroep op het goede fatsoen om niet onnodig te reizen. Of men maar weer uit de (rijdende?) trein wil springen als men na een rondgang door de coupés toch geen zitplaats kan vinden. Ik vind dit gevaarlijk naïef. In de spits en de laatste ritten zitten de voertuigen normaal overvol met mensen die toch echt ergens anders moeten zijn. Normaal kan er altijd nog iemand worden ingepropt. Nu is ruimte in het ov een schaars goed dat eerlijk moet worden verdeeld. Anders zijn de assertiefste of aggressiefste mensen met de grootste mond en puntigste ellebogen de enige reizigers.

Open-up

Waar is dat vertrouwen?

Met de ‘intelligente lockdown’ heeft het kabinet niet alleen veel vertrouwen getoond in de intelligentie van Nederlanders, maar ook in hun verantwoordelijkheidsgevoel. Nu er stapjes worden gezet tot versoepeling, lijkt dit vertrouwen wankel. Het is toch raar dat mensen die onder één dak wonen – stellen, echtparen – straks, als ze naar het café gaan, 1,5 meter afstand tot elkaar moeten houden? Rutte’s opmerking dat we dan een gezinspaspoort op zak moeten hebben, valt uit de toon bij de eerdere aanpak. Even raar is het dat stellen in een park niet met een gezamenlijke vriend mogen praten omdat drie personen te veel is. Zo voel ik me niet serieus genomen. Bij een intelligente lockdown hoort ook een intelligente afbouw.

Europese unie

Geen speelparadijs

„Hij zal ook wel een beetje los moeten komen van alleen maar de ratio en de inhoud,” aldus D66-leider Rob Jetten over minister Wopke Hoekstra’s ( Financiën, CDA) houding in de Europese Unie (Europa een feestcommissie? Hoe durft Rutte dat te zeggen, 16/5). Geen ratio of inhoud dus, wat dan wel? Fantasie, verbeelding, gevoel? Is Europa soms een soort Efteling? Of gaat de Unie over leven, eten, werken én betalen?

Belastingdienst

Extra controle is terecht

Ik ben 42 jaar zelfstandig belastingadviseur en kan me de jacht die de fiscus in de jaren 1985-1995 opende op eigenaren van cafés en snackbars, marktmensen en autorijscholen nog goed herinneren. Dit waren mensen met een Nederlandse nationaliteit. Met eigenaardige methoden werd hen voorgerekend hoe hoog hun omzet moest zijn en dat de aangegeven omzet niet klopte. Kranten berichtten toen summier over deze controles. In ieder geval was er niet zo’n ophef als er nu is over het gebruik van dubbele nationaliteit als criterium voor extra controle (Uitleg over belastingen en dubbele nationaliteit kwam er, maar wel laat, 16/5). Ik vind dit niet juist. Een dubbele nationaliteit maakt het mogelijk inkomen en vermogen buiten het zicht van de fiscus te houden, mede omdat buitenlandse mogendheden geen inlichtingen verstrekken. Wie kan zich nog herinneren dat in Nederland werkende emigranten opgaven dat ze vijftien of meer kinderen in het buitenland hadden?

Het loo

Hebzucht en hoogmoed

In zijn prachtige boek Herfsttij der Middeleeuwen karakteriseert Johan Huizinga de adel met twee woorden: hoogmoed en hebzucht. Daaraan moest ik denken bij de Zembla-aflevering over het Kroondomein (‘Koning krijgt ten onrechte subsidie voor Het Loo’, 14/5). Nog steeds spelen hoogmoed (regels negeren die voor iedereen gelden) en hebzucht (wel het vruchtgebruik maar niet de kosten voor het beheer van een natuurgebied) een grote rol bij de Oranjes. Hoe is dat anno 2020 mogelijk? Deels houden burgers die hoogmoed zelf in stand. In het programma zegt Robert de Haas, oud-directeur Rijksdienst Beeldende Kunst: „Als u en ik in de nabijheid van de koning komen, dan verstarren we kennelijk. Zo is het ook bij ambtenaren, zelfs bij bewindslieden. Het lijkt er dan op dat niemand meer durft te zeggen wat-ie eerst van plan was.” Maar de hebzucht, waarom doen we daar niets tegen?