Xi belooft: Chinees vaccin wereldwijd beschikbaar

Coronavirus In China worden nu vijf vaccins op mensen getest. Als die effectief en veilig blijken te zijn, zal het land de technologie delen.

Xi Jinping tijdens de jaarvergadering van de lidstaten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHo).
Xi Jinping tijdens de jaarvergadering van de lidstaten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHo). Foto Li Xueren

China zal de vaccins die in het land ontwikkeld worden tegen Covid-19 wereldwijd beschikbaar stellen als ‘collectieve goederen’. Dat maakte de Chinese president Xi Jinping maandag bekend op de jaarvergadering van de lidstaten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHo). „Dit zal China’s bijdrage zijn aan de beschikbaarheid en betaalbaarheid van een vaccin voor ontwikkelingslanden”, zei Xi per videoverbinding vanuit Beijing.

Van de ruim honderd vaccins die wereldwijd worden ontwikkeld, zijn er in China vijf zover dat ze op mensen worden getest. Indien deze effectief en veilig blijken te zijn, zullen de Chinese ontwikkelaars de technologie delen, waardoor ze goedkoop op grote schaal te produceren zijn.

De vrees dat ontwikkelaars of producenten van vaccins de bevolking van hun eigen land het eerst zullen bedienen, of woekertarieven vragen, beheerste de afgelopen weken het debat. Zo zei de bestuursvoorzitter van het Brits-Zweedse AstraZeneca, dat samenwerkt met Oxford University, dat het Verenigd Koninkrijk „prioriteit” zal krijgen. De Franse regering floot vorige week farmabedrijf Sanofi terug, omdat het voorrang wilde geven aan de Verenigde Staten, een belangrijke financier van Sanofi’s onderzoek.

China steunt onderzoek naar de respons op het virus, op een later moment

Het Amerikaanse Moderna meldde maandag dat een eerste test op acht proefpersonen succesvol is verlopen. Het vaccin zou bij alle proefpersonen antistoffen oproepen en veilig werken. Prompt steeg het aandeel van Moderna op de Amerikaanse beurs met 22 procent. Hierna volgen nog twee testfases, met grotere groepen proefpersonen.

In een verdere poging om de reputatieschade die China door de uitbraak heeft opgelopen te herstellen, beloofde president Xi in twee jaar tijd twee miljard dollar uit te trekken voor de bestrijding van de pandemie en de economische gevolgen, met name in arme landen. De regering-Trump heeft zijn financiering van de WHO (ruim 400 miljoen dollar per jaar) juist stopgezet, omdat de organisatie te China-gezind zou opereren.

Op het meest gevoelige onderwerp van de bijeenkomst, de oproep van de Europese Unie, Australië en tientallen andere landen tot een onderzoek naar de respons op het virus, gaf Xi half toe. China steunt een onderzoek, maar wel pas „nadat het virus onder controle is gebracht”. Xi vindt dat de WHO het onderzoek moet leiden.

WHO-directeur Tedros verklaarde maandag dat een onderzoek „zo snel als gepast” zal beginnen. Dinsdag stemmen de 194 lidstaten over het Europese voorstel voor een evaluatie. Daarin staat ook een oproep om de oorsprong van het virus en de overstap van dier op mens te onderzoeken, „mogelijk met gezamenlijke veldbezoeken”. Of hiermee ook het veelbesproken Wuhan Instituut voor Virologie wordt bedoeld, blijft onbenoemd.

Het was de eerste keer dat Xi de Chinese respons op het wereldtoneel verdedigde. China heeft volgens hem tijdig de WHO geïnformeerd over het nieuwe virus en „zo snel mogelijk” de genetische sequentie ervan openbaar gemaakt.