Reportage

Mode op anderhalve meter afstand

Modetijdschriften Inmiddels kan in veel landen weer op de gewone manier worden gefotografeerd. Maar het zal nog even duren voordat modetijdschriften terug zijn bij hun normale opzet.

Uit de getekende modereportage in Vogue Nederland.
Uit de getekende modereportage in Vogue Nederland. Illustratie Jimmy Paul

Het juninummer van de Nederlandse Vogue was al helemaal gepland: modereportages, geschoten op verre locaties voor een, zoals hoofdredacteur Rinke Tjepkema zegt, „heel zomers nummer.” Een van die series was al klaar. En toen kwam de intelligente lockdown.

Voor veel gedrukte media een lastige situatie, maar voor modebladen helemaal. Niet alleen omdat er opeens niet meer kon worden gereisd. Ook studiofotografie was opeens bijna niet meer te doen. Modereportages zijn de raison d’être van modetijdschriften, maar voor een beetje serie zijn meer dan drie mensen nodig: modellen, haar- en make-upmensen, stylist, fotograaf, plus nog wat assistenten, voor wie het bijna onmogelijk is anderhalve meter afstand tot elkaar te bewaren. Komt bij dat doordat in Milaan en Parijs veel modehuizen en pr-bureaus dicht waren gegaan, het moeilijk was kleding te lenen. Bovendien: hoe relevant voelt een klassieke modeserie vol designermode nog in deze tijd?

Tjepkema gooide alles om, en maakte met haar redactie binnen de recordtijd van drie weken een heel nieuw nummer. Met een groot interview met trendforecaster Lidewij Edelkoort, die vanuit het hotel in Kaapstad waar ze sinds het begin van de coronacrisis verblijft, vertelt dat zij kansen ziet in de crisis. „Elke dag wordt het leven helderder, het is alsof ik eindelijk kan zien.”

Uit de van afstand gefotografeerde serie van Elle. Foto Maxime Cardo

Lees ook: De modewereld is even uitgekleed

En ja, er staat ook mode in het nummer: een getekende modereportage, een met collages, een van een andere editie aangekochte serie, en een badpakkenserie met twee professionele atleten die bedoeld was voor het nummer van juli, dat geheel in het teken zou staan van de Olympische Spelen, en drie nieuwe series waarvoor de modellen een voor een de studio inkwamen en werden gefotografeerd in kleding die was geleend bij winkels en webshops. De modellen werden opgemaakt, maar hadden, net als de rest van de crew, verklaard vrijwillig en op eigen risico mee te werken. („Dit was in de eerste week van de lockdown”, zegt Tjepkema, „voor het volgende nummer hebben we zonder visagist gewerkt.”)

Model Rianne van Rompaey thuis voor Vogue Italia.

Gemoedstoestand lezers

Edine Russel, hoofdredacteur van de Nederlandse Elle, ging op de eerste dag van de lockdown ook onmiddellijk op zoek naar series van andere edities van Elle die ze kon overnemen. Daarnaast gingen een fotograaf en stylist bij modellen thuis langs om voor hun deur van gepaste afstand te schieten, zonder make-up. De foto’s van Winnie Harlow, het covermodel van het juni-nummer, waren al in februari gemaakt.

Elle heeft in het nummer liefst vier verhalen over ‘self-care’ – de voordelen van dagelijkse meditatie, het piekeren van millennials, het nut van filosofie in crisistijd en een over slaapproblemen. Een manier om de gemoedstoestand waarin veel lezeressen zich vermoedelijk bevinden bespreekbaar te maken, zegt Russel, zonder alleen over corona te somberen.

Niet in alle modebladen die in de kiosk liggen is de coronacrisis zo duidelijk terug te zien. In de Britse Vogue van juni bijvoorbeeld, is het nog voor een groot deel business as usual, al is het nummer – dat met de 85-jarige Judi Dench het oudste Vogue-covermodel ooit heeft – voor de gelegenheid gratis te downloaden. Zoals op de site staat: „Als er ooit een tijd was voor een dosis creativiteit, afleiding en entertainment, dan is het nu.”

Dat sommige bladen niet erg actueel en zelfs een tikje toondoof aandoen, heeft vooral te maken met productietijd, planning en verschijningsdatum, alsook het begin van de lockdown in een land.

Lees ook: In Parijs balanceert de mode tussen doem en hoop

Bij de Italiaanse Vogue stond het aprilnummer al helemaal in het teken van de coronacrisis. Italië was het eerste Europese land dat dichtging, en bovendien verschijnt het tijdschrift altijd laat. Niet in het begin in de maand ervoor, zoals de meeste andere, maar pas in de eerste of tweede week van de maand zelf.

De cover van het juninummer van Vogue Nederland. Foto Ferry van der Nat

Een witte cover

Is de cover van het juninummer van de Nederlandse Vogue al atypisch – negen afzonderlijk tegen een witte achtergrond gefotografeerde modellen, ogenschijnlijk onopgemaakt (enige tekst: ‘Alone, together’) – die van het aprilnummer van de Italiaanse gaat nog een stuk verder: hij is helemaal wit. „Wit is respect”, schrijft hoofdredacteur Emanuele Farneti in zijn voorwoord. „Wit zijn de uniformen van degenen die ons leven redden en hun eigen leven in gevaar hebben gebracht, wit is voor wie deze tijd van leegte en ruimte opvult met ideeën, gedachten, verhalen, verzen, muziek, aandacht voor anderen.”

Zijn redactie had al kunnen warmlopen voor het maken van een afwijkend modeblad: voor het laatste januarinummer werd alle mode getekend, als klimaatvriendelijk statement. Ook in dit nummer geen enkele traditionele modereportage, maar getekende mode en portretten die modefotografen thuis van intimi maakten, en via een Facetime gemaakt serietje van Bella Hadid. Uitsmijter is het Nederlandse model Rianne van Rompaey, met de zelfontspanner gefotografeerd in haar eigen huis. Onopgemaakt en in ondergoed, in haar handen een tas van het Nederlandse Wandler, muiltjes van hetzelfde merk hangend aan de kast waarop ze zit.

De Italiaanse Vogue besloot tot een witte cover, omdat wit de kleur is van de zorg. Foto Fotodienst NRC / Cover cultuurbijlage 19/5

De Amerikaanse Vogue brengt voor het eerst een gecombineerd juni/julinummer, met, eveneens ongekend, geen beroemde vrouw op de cover maar een foto van een rode roos, een ongepubliceerd beeld uit 1970 van de legendarische fotograaf Irving Penn, en de tekst ‘Creativity in a time of crisis’. Er is geen modefoto in het blad te vinden. Het nummer opent met foto’s van vrouwelijke zorgmedewerkers. Ontwerpers, kunstenaars en modellen hebben zichzelf thuis gefotografeerd.

Lees ook: ‘In een intelligente lockdown flaneer je niet door de winkelstraten’

Inmiddels kan in veel landen weer op de gewone manier worden gefotografeerd. Maar het zal nog een tijd duren voordat modetijdschriften terug zijn bij hun normale opzet.

Vaste onderwerpen, zoals een verslag van de haute-coutureshows in juli, gaan niet door omdat de modeweken deze zomer zijn afgelast. „En het lijkt me sterk dat de shows in september wel doorgaan”, zegt Rinke Tjepkema. „Maar als Vogue zijn we wel afhankelijk van die modemerken.” 

„Het gaat voorlopig niet meer over nieuwe kleren en kopen, kopen, kopen”, zegt Edine Russel. „Modetijdschriften zullen opnieuw moeten bepalen waar ze voor staan.”