Necrologie

Koning van de Europese kunstzinnige film

Michel Piccoli (1925-2020) De Franse acteur speelde in ruim tweehonderd films, waaronder slechts één Amerikaanse. Hij werkte met legendarische regisseurs als Jean-Luc Godard en Luis Buñuel.

Michel Piccoli in Nice, 1983
Michel Piccoli in Nice, 1983 Foto Eric Gaillard / AFP

De Franse acteur Michel Piccoli stierf op 12 mei op 94-jarige leeftijd aan een hersenbloeding. Dit maakte zijn familie maandag bekend.

Piccoli was de koning van de Europese kunstzinnige film. Hij zat zo’n zestig jaar in het vak en deed mee aan meer dan tweehonderd films, waaronder slechts één Amerikaanse film: Topaz (1969) van Alfred Hitchcock. Zijn laatste echte hoofdrol speelde hij bijna tien jaar geleden, als onwillige paus in Habemus Papam (2011), maar hij was nog lang niet vergeten.

Liefhebbers van Franse en Italiaanse filmhuisfilms kennen hem van zijn werk met legendarische regisseurs als (onder veel anderen) Jean-Luc Godard (twee films), Claude Sautet (vier films), Marco Ferreri (zeven films) en Luis Buñuel (zes films, waaronder Belle de jour en Le charme discret de la bourgeoisie). Voor zijn rol in Salto nel vuoto van Marco Bellocchio kreeg hij precies veertig jaar geleden de prijs voor beste acteur op het filmfestival van Cannes. Piccoli regisseerde op latere leeftijd twee dwarse films: Alors voilà (1997) en La plage noire (2001).

Gekwelde echtgenoot

De in 1925 in Parijs geboren Piccoli volgde een theateropleiding, speelde eerst op toneel en had kleine rolletjes in (tv-)films voordat hij in 1963 doorbrak met Le mépris van Jean-Luc Godard, als gekwelde echtgenoot van Brigitte Bardot. Het was de eerste in een lange rij rollen van geplaagde of gedesillusioneerde mannen met een midlife-crisis, burgermannen die meer en meer de weg kwijtraken.

Michel Piccoli samen met acteur Claude Brasseur en regisseur Francis Girod op het Cannes International Film Festival van 1978 Foto Ralph Gatti/ AFP

Ook gaf Piccoli gestalte aan een reeks al dan niet getergde mannen die de heersende klasse schrik aanjaagt. Zo was hij een van de vier heren die zich dood vreten in de schandaalfilm La grande bouffe (Nederlandse titel: De grote schranspartij, 1973) en was hij de slechts woeste grommen uitstotende man in Themroc (1972) die als holbewoner eindigt in een door hemzelf tot een soort grot verbouwde woonkamer.

Lees ook: interview met Michel Piccoli

Een van zijn geliefdste films is Les choses de la vie (Claude Sautet, 1969), als man tussen twee vrouwen (onder wie Romy Schneider). Andere bekende titels zijn La belle noiseuse (Jacques Rivette, 1990), waarin hij een wat wrokkige kunstschilder speelt die een naaktportret maakt, en Je rentre à la maison van Manoel de Oliveira. Hierin speelt Piccoli een acteur, een rol die een verhuld zelfportret lijkt: net als Piccoli weigert de acteur compromissen te sluiten en is hij de bescheidenheid zelve.

Op de vraag of hij geen filmster had willen zijn, antwoordde Piccoli in een interview: „Ik zou niet weten hoe ik dat moest aanleggen, ik ben er tegelijkertijd te bescheiden en te trots voor. Ik mis het juiste temperament. Vaak is het exotische gedrag van een filmster bovendien het resultaat van publicitaire of commerciële berekening, en op die manier zou ik in geen geval willen werken of leven.”