Opinie

Discriminatie is soms nodig

Diversiteit Inclusiviteit is nog geen automatisch proces, betoogt .
Foto SANDER KONING/ANP

Media berichtten deze week over de diversiteitsdatabase van de NOS en de ‘Divibokaal’, een wisselbeker van de nieuwsredactie van de omroep als beloning voor het aanbrengen van diversiteit in de berichtgeving. Een NOS-medewerker lekte screenshots naar GeenStijl.

Hiermee wist hij of zij zich ervan verzekerd dat deze informatie als rood vlees gebruikt zou worden in het ‘identiteitsdiscours’ en dat de focus daarbij vooral op etniciteit zou komen te liggen. En natuurlijk op de NOS als „staatsomroep” die „identiteitspolitiek” bedrijft. Het diversiteitsbeleid verwerd tot „etnisch profileren” – alsof GeenStijl zich daar ooit druk over heeft gemaakt – en de Divibokaal verengd tot „wisseltrofee voor huidskleurscores”.

Van rechts tot links was men verontwaardigd over deze initiatieven van de NOS. Grote woorden werden gebruikt: doorgeschoten diversiteitsdenken, eliteracisme. En de usual suspects in de Tweede Kamer, PVV’er Bosma en VVD’er El Yassini, namen het frame van GeenStijl met Kamervragen over. Maar wat is er mis mee om meer diversiteit in de media te hebben?

Steeds diverser

Dit is een onderwerp dat al vanaf de jaren tachtig van de vorige eeuw een thema is. Toen werd steeds duidelijker dat Nederland allengs cultureel diverser werd door het blijven van de Turkse en Marokkaanse gastarbeiders, de komst van de Surinamers naar Nederland (vanwege de onafhankelijkheid van Suriname in 1975) en de komst van asielzoekers. Tegelijkertijd kreeg de positie van de vrouw ook steeds meer aandacht.

Media beseften dat om een volledig beeld van de actualiteit te geven, wederhoor niet alleen gehaald moest worden bij ‘de witte deskundige man’ maar ook bij ‘de ander’, in casu de gekleurde Nederlander, de vrouw en de vluchteling. Sindsdien worstelen media met het onderwerp. Minderheidsgroepen richtten ondertussen hun eigen media op. Dit streven paste tegelijkertijd in het toenmalig integratiebeleid, dat lang als uitgangspunt had: emancipatie in eigen kring.

Lees ook: NOS schaft na ophef bokaal voor diversiteit in producties af

Sinds toenmalig staatssecretaris Rick van der Ploeg (Cultuur en Media, PvdA) het diversiteitsbeleid in het kabinet-Kok II (1998-2002) introduceerde, bewezen daaropvolgende kabinetten slechts lippendienst aan diversiteitsbeleid. Met de VVD als grootste partij in het kabinet in 2010, verdween het thema definitief van de agenda.

Bij de publieke omroep bleef pluriformiteit echter nog altijd een speerpunt. Toen ook de NPS werd opgeheven, kwam de aandacht hiervoor weer geheel bij de omroepen terecht. Een goede representatie van etnische minderheden en vrouwen in de media blijkt echter tot op de dag van vandaag een hardnekkig probleem, toont onderzoek na onderzoek. De witte middelbare man is nog steeds de gedroomde gast die het vaakst aanschuift bij talkshows en nieuwsprogramma’s.

Hoe kun je die achterstand repareren en hoe kun je zulk beleid meten aan zijn effectiviteit? Een quotum roept weerstand op, wat kan dan wel? Misschien een online namenboekje? En om de urgentie aan te geven en goede initiatieven te belonen: het uitreiken van een Divibokaal? Misschien is zo’n bokaal wat sloom (tijdens het schrijven van dit stukje is de bokaal inderdaad al gesneuveld) en zo’n apart namenboekje ook. Ze geven echter slechts aan dat we nog niet zover zijn: inclusiviteit is nog geen automatisch proces. Onderscheid, discriminatie is dan nodig om zicht op het proces van pluriformiteit in de media te krijgen. Zolang het doel nog niet is bereikt, zullen we het met deze methodes moeten doen.

Wie een beter idee heeft, mag het zeggen. Maar gooi het kind niet met het badwater weg en trek geen rookgordijn op van ‘etnisch profilering’, ‘eliteracisme’ en ‘verongelijkt zijn’ omdat je vreest dat je niet voor je fantastische kwaliteiten bent gekozen, maar voor je kleur (of je vrouw-zijn). Dat zegt meer over de inschatting van jezelf dan over het gewenst beleid.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.