Bij Newcastle United kijken ze uit naar de miljoenen van de Saoedische kroonprins

Overname Newcastle United De omstreden Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman wil Newcastle United overnemen. De fans zien geen bezwaar.

Joggers passeren het stadion van Newcastle United, St James’ Park.
Joggers passeren het stadion van Newcastle United, St James’ Park. Foto Lee Smith/Reuters

Wat weegt het zwaarst: het geld of de moraal? Voor dat dilemma ziet de Engelse Premier League zich gesteld als Newcastle United in handen komt van het Saoedische investeringsfonds PIF, in casu de omstreden machthebber, kroonprins Mohammed bin Salman. Als de deal tussen Newcastle Uniteds eigenaar Mike Ashley en de Saoediërs binnenkort zijn beslag krijgt, moet de Premier League via een eigendomstest de legaliteit van de nieuwe eigenaar nog beoordelen.

Ashley en het overgrote deel van de supporters weten het wel: doen. Ashley’s belang is een winst van 190 miljoen euro, het verschil tussen de aankoopsom van 150 miljoen euro, dertien jaar geleden, en het beoogde verkoopbedrag van 340 miljoen euro.

De fans in de havenstad willen punten, prijzen en plezier. Uit een enquête bleek dat ruim 96 procent van de aanhangers hunkert naar Saoedische bemoeienis. Zij zijn teleurgesteld in Ashley, die niet bereid was met investeringen hun club uit het moeras van degradatievoetbal te trekken.

Lees ook: Trainen op ontsmette kicksen voor de hervatting van de Premier League

Dat Mohammed bin Salman het niet zo nauw neemt met de mensenrechten zal de supporters een zorg zijn. Voorzitter Greg Tomlinson van de fanclub reageerde tegenover BBC Radio 5: „De Premier League is een speeltuin voor miljardairs waar wij geen verantwoordelijkheid voor kunnen dragen. Niet dat Newcastle United de Champions League moet winnen, maar wij fans willen weer in successen kunnen geloven, iets dat we lange tijd niet hebben gekend.”

Op de regeerstijl van Mohammed bin Salman heeft Amnesty International wel de nodige aanmerkingen. De mensenrechtenorganisatie wijst in een brief aan de Premier League op de beperkte vrijheden van Saoediërs in het algemeen en vrouwen in het bijzonder, op de rechteloze opsluiting van politieke tegenstanders en op de moord op de kritische Saoedische journalist Jamal Khashoggi, in oktober 2018 in Istanbul.

Kritiek van verloofde

Ook Khashoggi’s verloofde Hatice Cengiz heeft zich uitgesproken. Zij deed op Twitter een dringende oproep aan de Britse regering en de Premier League een stokje te steken voor de aanstaande overname van Newcastle United: „Zo’n deal zal de geloofwaardigheid van Groot-Brittannië en de Premier League ernstig schaden.”

De eerste investering van Saoedi-Arabië in het Europese voetbal past in het beleid van Mohammed bin Salman, dat erop is gericht de economische afhankelijkheid van olie te compenseren met andere sectoren. Daarvoor is het plan Vision 2030 ontwikkeld. Sport is een speerpunt, vooral vanwege de positieve publicitaire waarde. Zo was de Spaanse Super Cup in Saoedi-Arabië, een bokstitelgevecht tussen Andy Ruiz en Anthony Joshua, en naast tennis-, golf- en worsteltoernooien was er de Dakar Rally.

Verder hebben de Saoediërs hun zinnen gezet op de grand prix Formule 1 vanaf 2023. Zo’n beleid met imago-upgrading, waartoe ook Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein zijn overgegaan, wordt sportswashing genoemd.

St. James’ Park, het stadion van Newcastle United. Foto Peter Powell/EPA

Eigenaarstest

Bij een puur zakelijke afhandeling is de verwachting dat de Saoediërs de eigenaarstest van de Premier League zullen doorstaan. Vele rijken zijn hen voorgegaan, onder wie sjeik Mansour uit de Emiraten, die met zijn geld Manchester City in een Europese topclub transformeerde.

Maar er dreigt gevaar. Advocaten van de Premier League onderzoeken de klacht over een link tussen de Saoedische regering met BeoutQ, een illegale streamingsdienst van sportevenementen. Dat platform biedt gratis beelden aan van onder meer Wimbledon, rugbyduels van de Six Nations, maar ook Engelse voetbal. Digitale piraterij dus, een beschuldiging die door de Saoediërs wordt ontkend, maar door de Premier League kan worden aangemerkt als het achterhouden van misleidende informatie. In dat geval loopt de licentie gevaar.

De in Qatar gevestigde tv-zender beIN Sports, uitzendpartner van de Premier League, heeft opgeroepen de overname van Newcastle United te blokkeren. Directeur Yousef al-Obaidly wijst erop dat satellietprovider Arabsat van BeoutQ eigendom is van de Saoedische staat en er met invloed bij een club verregaande implicaties kunnen ontstaan. Wat Yousef al-Obaidly niet zegt, maar op de achtergrond meespeelt, is de voortslepende vijandschap tussen Qatar en Saoedi-Arabië. De Saoediërs beschuldigen Qatar van het steunen en financieren van terroristische organisaties als de Moslimbroederschap, Hamas, Al-Qaida en de Taliban.

Mocht de verkoop van Newcastle United doorgaan, dan komt 80 procent van de aandelen in handen van het Saoedische investeringsfonds PIF (Public Investment Fund), waarvan Mohammed bin Salman de voorzitter is. De resterende aandelen zijn met elk tien procent verdeeld over PCP Capital Partners van Amanda Staveley, een Britse investeerder met goede contacten in het Midden-Oosten, en de Britse broers David en Simon Reuben, die veel vastgoed in Newcastle bezitten.

Aan ambities schijnt het de toekomstige eigenaren niet te ontbreken; in de Britse pers circuleren namen van Mauricio Pochettino (ex- Tottenham Hotspur) en Massimiliano Allegri (ex-Juventus) als kandidaat-trainers. Spelersnamen die de ronde doen: Willian, een Braziliaan van Chelsea, de Uruguyaanse spits Edinson Cavani van Paris St. Germain en de Belg Dries Mertens, topscorer van Napoli. Namen van wie de supporters van The Magpies op voorhand enthousiast worden.