Melk en dadels

kruipt achter het aanrecht en leert er haar moeder beter kennen. Afl. 10

Op een van de foto’s van onze trouwdag is te zien hoe mijn man en ik elkaar in het stadhuis van Rotterdam onhandig een dadel en een slokje melk proberen te voeren. De bedoeling was met z’n tweeën één dadel te delen en ons op die manier met elkaar te verbinden. Mijn man – liefhebber extraordinaire van de steenvrucht – propte de hele dadel in zijn mond. Tot zover de romantiek. Ook het slokje melk hadden we, achteraf gezien, wel mogen oefenen om te voorkomen dat een klein stroompje langs zijn mondhoek een weg zou vinden naar zijn trouwpak.

Het was mijn schuld geweest: ik had verzuimd hem te vertellen dat moslims op deze manier alle bijzondere gelegenheden zegenen. Het huwelijk, de geboorte van een kind, de terugkomst uit Mekka, een nieuwe woning, verjaardagen, het verbreken van de vasten: er komt altijd een plateau bij kijken met dadels (met een beetje geluk gevuld met walnoten) en melk (met een beetje geluk geen lang houdbare en gekoeld). Het verhaal gaat dat de profeet Mohammed bij alle belangrijke gebeurtenissen dadels en melk uitdeelde, een traditie die mijn moeder fanatiek in stand houdt. Alleen al het aanzicht van melk en dadels ontroert me omdat het zo’n pure vorm van gelukwensen is.

Vorige week kregen melk en dadels ook een nieuwe betekenis. Op zondagavond werd in mijn straat een jongeman om het leven gebracht nadat hij zijn ouderlijk huis had bezocht rond het tijdstip van de iftar. Het geluid van de schoten en de geluiden van wanhoop en verdriet die daarop volgden zijn me niet in de koude kleren gaan zitten. Toch was het pas bij het familiaire schaaltje dadels en melk dat de daaropvolgende dag bij het plaats delict stond, dat het incident echt binnenkwam.

„Bij overlijden deelt de familie traditiegetrouw dadels, gedroogde vijgen en droog brood uit”, legt mijn moeder me uit wanneer ik haar vraag of dit misschien een teken van verzoening is. „Weet je nog dat we bij het overlijden van je vader manden met brood verdeelden onder de mensen op de begraafplaats?” zegt ze. Het is alweer een aantal jaar geleden dat hij overleed, de begrafenis is als een roes aan me voorbijgegaan. Mijn moeder wijst me erop dat we destijds in alles dat we hadden deelden met familie en buren in Marokko. „Er gingen schalen dadels, maar ook warme maaltijden doorheen.”

„Het maakt onderdeel uit van de sadaqa, de vrijwillige aalmoes”, zegt ze. „En wie weet, misschien is het ook gelijk een teken van verzoening.” Maar ik hoor de twijfel in haar stem.