Hygiënisch correct juichen bij terugkeer in de Duitse stadions

Bundesliga Na een ‘coronapauze’ van twee maanden is de Bundesliga zaterdag hervat. In lege stadions, en met strenge hygiëneregels voor spelers en begeleiders.

Reservespelers van Schalke 04 op de bank bij de derby tegen Borussia Dortmund.
Reservespelers van Schalke 04 op de bank bij de derby tegen Borussia Dortmund. Foto Martin Meissner/EPA

Wat hou je over, als je van voetbalwedstrijden de hoor- en zichtbare emoties van het publiek aftrekt? Een professionele maar brave voorstelling, met wellicht zakelijk succes en in het gunstigste geval mooi spel. Maar geen spektakel.

In de lege stadions in Duitsland klonk het in het weekeinde hol als in een zwembad. Maar op het veld werd in de Duitse voetbalcompetitie – na twee maanden stilstand door het coronavirus – weer bijna gespeeld alsof het een normale speeldag was.

Bijna, want ook wie het geluid op zijn televisie uitzette kon niet ontgaan dat Covid-19 de wereld veranderd heeft. Ook voor de Bundesliga, de eerste grote voetbalcompetitie in de wereld die, met steun van de politiek, de draad weer heeft opgepakt.

Zonder publiek op de tribunes. Zonder sfeer in de stadions. Maar ook zonder grote problemen.

Met ploegen die van tevoren allemaal een week in een hotel in quarantaine waren geweest. Met spelers die ten minste twee keer per week op corona worden getest – waarvan één keer de dag voor de wedstrijd of op de dag zelf. Met verzorgers, assistenten en reservespelers met mondkapjes (maar trainers zonder). En met een omvangrijke catalogus aan strenge hygiëneregels, die de risico’s van besmetting voor spelers en andere betrokkenen moeten beperken.

Lees ook de column van Wilfried de Jong over de hervatting van de Bundesliga

Bij RB Leipzig moesten reservespelers om afstand tot elkaar te houden op de tribunes zitten, die zo hoog boven het veld zijn dat men er een vliegtuigtrap voor had laten aanrukken.

Juichdansje

Ongewild komisch was het hygiënisch correcte, en vermoedelijk ingestudeerde juichdansje waarmee Erling Haaland van Borussia Dortmund zaterdagmiddag met zijn ploegmaten vierde dat hij gescoord had tegen Schalke 04. Borussia won de ‘Ruhrpott-Derby’ tussen de twee clubs uit het Ruhrgebied met 4-0.

De Borussia-spelers sprongen elkaar niet uitgelaten in de armen, omhelsden elkaar niet, laat staan dat er shirtjes werden uitgetrokken voor de lege tribunes. Wat schaapachtig begonnen de mannen op anderhalve meter tegenover elkaar een beetje te houterig te dansen, als verlegen tieners in de disco.

Andere ploegen vierden hun successen met elleboog-tegen-elleboog-felicitaties, of voetje-tegen-voetje. Contactloos juichen, zoals koepelorganisatie DFL had aanbevolen.

Maar niet alle elftallen hielden zich zo braaf aan de regels. Hertha BSC uit Berlijn, op bezoek bij TSG Hoffenheim, vierde zijn doelpunten (0-3) wel met joviale armen over elkaars schouders, warme omhelzingen en zelfs een enkele zoen.

De Belg Thorgan Hazard van Borussia Dortmund viert een feestje voor lege tribunes na de 3-0 tegen Schalke 04. Het werd uiteindelijk 4-0 voor Dortmund. Foto Martin Meissnet/EPA

Na afloop kwam het de club op kritiek te staan. Maar trainer Bruno Labbadia vroeg begrip voor zijn mannen, die de laatste tijd weinig te jubelen hebben gehad. En „emoties horen erbij”. Wie had gedacht dat dát in het voetbal nog eens een gewaagde uitspraak zou zijn.

‘Niet spugen’

Hoe kan het ook anders, in het heetst van de strijd? De goede voornemens en strenge regels hadden de politiek ervan overtuigd dat hervatting van de competitie verantwoord was.

Maar toen de wedstrijden eenmaal waren begonnen, waren er natuurlijk regels die werden vergeten (‘niet spugen op het veld!’). En deden zich situaties voor die onvermijdelijk tot meer lichamelijk contact leidden dan in coronatijden wenselijk is (dicht op elkaar staande spelers in een ‘muurtje’; bij een hoekschop duwen, trekken en hinderlijk omarmen in het strafschopgebied). Het blijft voetbal, wat de autoriteiten ook voor nieuwe omgangsvormen hebben bedacht.

Opmerkelijk was wel hoe ingehouden, zelfs beleefd de omgang met de scheidsrechters was, ook bij omstreden beslissingen. Geen verontwaardigd theater, want waarom zou je een scène maken als de zaal leeg is?

De afwezigheid van publiek zal gemis zijn geweest voor alle spelers, maar vooral voor Union Berlin. Voor de Berlijnse club, die dit seizoen voor het eerst in de Bundesliga speelt, ontleent bij uitstek kracht aan het trouwe, zingende publiek. Nu moest het in het eigen lege stadion partij bieden aan koploper Bayern München, wat aanvankelijk aardig lukte. Maar uiteindelijk wonnen de mannen uit Beieren toch met 2-0.

Tv-zender Sky had zaterdag zijn kanaal Sky Sport News, waarop live van wedstrijd naar wedstrijd wordt geschakeld, gratis opengesteld, op tv én internet. Dat was een mooi gebaar, waarmee Sky potentiële klanten slim kennis laat maken met zijn formule.

Lees ook: Miljoenen aan verloren magie – de crisis in de Champions League

Het was ook een manier om voetballiefhebbers in de anderhalvemetersamenleving aan te moedigen thuis te blijven, en niet met groepjes samen gaan kijken bij vrienden die een Sky-abonnement hebben. De opzet slaagde. De meeste supporters hadden gehoor gegeven aan de oproep niet naar de stadions te komen om buiten op straat toch samen de wedstrijd te beleven.

En Sky boekte recordkijkcijfers. Zes miljoen mensen schakelden zaterdag in: 2,45 miljoen maakten gebruik van het gratis aanbod, en 3,68 miljoen abonnees keken, meer dan twee keer zoveel als gebruikelijk.

Niemand betwist dat deze manier om de competitie uit te spelen ten koste gaat van het plezier van veel voetballiefhebbers, de Spassfaktor. Maar de zogenoemde spookwedstrijden (Geisterspiele) bieden het publiek ten minste iets aan vermaak. In elk geval in het eerste weekeinde was daar meer belangstelling voor dan was verwacht.

En het hervatten van de competitie levert de clubs, waarvan sommige in grote financiële nood verkeren, belangrijke inkomsten van de tv-contracten op.

Een cameraman met een mondkapje bij het duel tussen Borussia Dortmund en Schalke 04. Foto Martin Meissner

Tegelijk is het ook een waagstuk. In de Tweede Liga is de hele ploeg van Dynamo Dresden vorige week voor twee weken in quarantaine gestuurd, omdat twee spelers positief getest waren voor Covid-19. Dat kan ook andere clubs overkomen, waardoor het nog lastig kan worden het wedstrijdschema voor de zomer af te ronden.

Vijf wissels

Voor de spelers brengen de wedstrijden niet alleen het risico van besmetting met zich mee. Bij de eerste paar wedstrijden zullen niet alle spelers volledig fit zijn. In de gedwongen rustperiode mochten tot vorige week ook geen volwaardige trainingen plaatsvinden. Het gevaar van blessures is daardoor groter dan anders. Om overbelasting van spelers te voorkomen, mogen per ploeg nu vijf spelers gewisseld worden. Zo wisselde SC Paderborn, hekkensluiter in de Bundesliga, vier spelers, waarmee het de 0-0 tegen Fortuna Düsseldorf wist vast te houden.

De indrukken die overblijven na het eerste Duitse voetbalweekend in lange tijd: gemopper van fans over de zielloosheid van wedstrijden zonder publiek; gesloten sportcafés; en doelpunten die bijna bijzaak lijken, omdat de luidruchtige ontlading van de spanning vanaf tribunes ontbreekt.

Maar er was ook tevredenheid, en trots, bij de clubs. Het eerste voetbalweekeinde in het coronatijdperk is min of meer volgens plan verlopen.