Harde klappen voor de muziekindustrie

muziekmarkt Nu artiesten niet touren en winkels slecht worden bezocht, stellen artiesten hun album uit. Muzikanten lopen een groot deel van hun inkomsten mis.

De Kift besloot hun album door te schuiven. Hoogriet komt deze week uit.
De Kift besloot hun album door te schuiven. Hoogriet komt deze week uit.

Geen festivals, geen concerten en zo min mogelijk struinen in de platenwinkels. De muziekliefhebber doolt deze maanden door een stil woestijnlandschap. Bovendien is er ook minder te halen dan normaal, want veel albums die gepland stonden voor deze periode zijn niet uitgekomen. Albums van sterren als Lady Gaga, Dixie Chicks, Sam Smith, Alanis Morissette, Rufus Wainwright, Lianne La Havas, Haim, Deep Purple en Willie Nelson zijn doorgeschoven. De nieuwe plaat van Alicia Keys is al twee keer uitgesteld.

Niet zo gek. Het uitbrengen van een album wordt meestal gestut door drie pijlers: een tour, fysieke verkoop en streaming. En nu die eerste twee pijlers wegvallen, kan het interessant zijn om zo’n album uit te stellen, in de hoop op betere tijden waarin wél een tour mogelijk is, en anders in elk geval de fysieke verkoop weer loopt en ook promotie te doen is met face-to-face interviews en televisie-optredens.

De drie grootste platenlabels, Universal, Sony en Warner, waar veel van bovengenoemde platen uitkomen, zeggen er niets over. Bedrijfsgevoelige informatie.

„Dat snap ik wel”, zegt Anne de Jong, directeur van branchevereniging NVPI. „Omdat er fysiek niet veel valt te behalen zal nu álles digitaal moeten gebeuren. Als je binnen het enorme aanbod aandacht wil voor een nieuw product, ga je schuiven met de releasedatum. De labels willen elkaar daarover niks wijzer maken.”

De muziekmarkt krijgt harde klappen zegt De Jong. Vorig jaar, zo werd vorige week bekend, groeide de wereldwijde omzet uit uitgebrachte muziek nog met ruim 8 procent, vooral dankzij een forse toename in betaalde streamingabonnementen. Een solide basis, maar niet bestand tegen een pandemie: dezelfde week bleek uit onderzoek van Buma/Stemra en Sena dat muziekprofessionals 80 procent van hun inkomsten mislopen. Spotify maakte bekend het eerste kwartaal 22 procent boven hun inkomsten van vorig jaar te zitten, maar waarschuwde ook dat de advertentie-inkomsten onderuit gingen.

Niet voor niets besloot Warner Music Group hun geplande beursgang begin maart uit te stellen. Ze moeten improviseren. „De fysieke omzet van platenwinkels is enorm gedaald, die zit op maximaal de helft van normaal”, zegt De Jong. „Online verkoop is ook gedaald. Dan blijft streaming over en je hele marketingmix moet daar op worden ingericht, en je kunt het niet combineren met het live segment, want dat is er niet.”

Vincent Patty, directeur van de Nederlandse labels Top Notch en Noah’s Ark, grinnikt als hij de lijst namen hoort van artiesten die hun albums uitstellen: „Beter! Dan hebben wij Lil’ Kleine de hele zomer op één staan!” Top Notch bracht zijn nieuwe album, Jongen van de Straat, half april uit. Middenin de crisis, maar het kwam al snel op één in de Album top-100. „We hebben niet getwijfeld om het nu uit te brengen. Helemaal in het begin van de crisis hebben we nauwlettend gevolgd wat de impact zou zijn op het luistergedrag, maar we zagen snel dat de veranderingen minimaal waren.”

Het helpt dat Top Notch niet zo afhankelijk is van fysieke verkoop, en des te meer van streaming. Patty: „En dat gaat nagenoeg volgens plan. Alleen de advertentie-inkomsten van YouTube zijn wat lager. Ik denk dat muziek in deze tijd heel belangrijk is, want het is altijd een goede heelmeester. Wat de gevolgen op grote schaal voor onze economie zijn weten we nu niet, en wat voor gevolgen dat voor onze industrie heeft ook niet. Maar dat er nu nieuwe muziek blijft uitkomen is positief, voor nu.”

De Nederlandse ‘fanfarepunkband’ De Kift besloot wel om hun nieuwe album door te schuiven. Hun twaalfde plaat, Hoogriet, zou in april in eigen beheer uitkomen met een presentatie in Paradiso, maar komt pas deze week uit, met een livestreamconcert uit die zaal. Frontman Ferry Heijne: „Toen de crisis uitbrak, besloten we de release op te schuiven. Maar de datum schoof steeds verder op.” Om aan die onzekerheid een eind te maken besloten ze het album dan gewoon maar uit te brengen. Heijne: „De plaat is af, die willen we dan toch fysiek uitbrengen zodat mensen er van kunnen genieten en wij ook nog wat inkomen hebben.”

Bij het Amerikaanse label Epitaph zien ze de markt wel veranderen. Alain Verhave, marketingdirecteur bij de Europese afdeling van het label zegt dat de acts die voor een groot deel van de fysieke verkoop afhankelijk zijn, nu ook, noodgedwongen steeds meer naar digitaal verschuiven. „Dat zijn dan vooral bands met een wat oudere doelgroep die relatief veel fysiek koopt. Je ziet dat de jongere rappers juist hun productie hebben opgeschroefd, die denken helemaal niet na in albums.”

Voor de volgende festivalzomer, als die door kan gaan, ziet Verhave wel moeilijkheden. „Omdat deze zomer al die festivals niet zijn doorgegaan en de meesten hebben gezegd dat ze hun line-up hetzelfde houden, kunnen wij wel nieuwe dingen uitbrengen die we op festivals willen promoten, maar dan is die ruimte er niet. Dat is een probleem voor nieuwe releases.”