Capablanca’s juweel

Hans Ree

In 1938 logeerde oud-wereldkampioen José Raoul Capablanca met zijn vrouw Olga Tsjagodajev, een Russische prinses, in het Parijse hotel Regina. Ze kregen er bezoek van een goede vriend, Savielly Tartakower, die een schaakbordje had meegenomen. Olga was verkouden en lag in bed. De twee grote schakers schoven een tafeltje en stoelen naast het bed en begonnen aan een partijtje. Olga viel in slaap. Capablanca won en nadat hij de partij had genoteerd op briefpapier van het hotel, maakte hij zijn vrouw wakker.

„Dit is een cadeau, lieveling. Alles wat ik ooit gespeeld heb is opgeschreven, maar deze partij is alleen voor jou. Bewaar dit papier goed. Later zul je er een mooi juweel van kunnen kopen.”

Dat ‘later’ kwam in 1987, 45 jaar na de dood van Capablanca, toen Olga de partijnotatie te koop aanbood voor een minimumprijs van 10.000 dollar. In eerste instantie meldden zich geen liefhebbers, maar later kwam de partijnotatie in het bezit van de Amerikaanse verzamelaar David DeLucia.

Olga vroeg 10.000 dollar voor een informeel vluggertje. Dit jaar heeft Magnus Carlsen online al meer dan honderd vluggertjes en rapidpartijen gespeeld, die iedereen gratis kan downloaden. We worden rijkelijk bediend, overspoeld bijna.

Capablanca was iemand uit een vervlogen tijd toen schaakwereldkampioenen als genieën werden beschouwd, als halfgoden bijna. Toen Olga ‘Capablanca’s juweel’ te koop aanbood, was die tijd al voorbij.

Nu is er bijna geen dag meer zonder dat we de topschakers in actie kunnen zien. Afgelopen week was er het liefdadigheidstoernooi ‘Speel voor Rusland’ waarmee acht Russische topschakers geld inzamelden voor Russische ziekenhuizen. Vlak daarvoor was de ‘FIDE Online Nations Cup’ geweest (gewonnen door China) en vrijdag begon alweer het ‘FIDE Online Steinitz Memorial’, een driedaags blitztoernooi waar Carlsen aan meedoet. Het is mooi dat dit alles er is, maar je gunt het hun dat ze snel weer buiten mogen spelen.

Yu Yangyi (China) - Wesley So (VS), finale Online Nations Cup 2020

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pc3 Lb4 4. Pf3 d5 5. Db3 c5 6. dxc5 Pa6 7. cxd5 Pxd5 8. c6 Een nieuwe en logische zet. 8...Da5 9. Ld2 bxc6 10. g3 Pxc3 11. bxc3 Le7 12. Lg2 0-0 13. 0-0 e5 14. Dc2 Dc7 15. De4 f6 16. Dc4+ Kh8 17. Le3 De opening was een succes voor wit. Zwart kan zijn stukken niet goed ontwikkelen en is zwak op de diagonaal c4-g8. 17...Pb8 18. Tfd1 La6 19. De6 Lxe2 Zwart pikt een pionnetje mee, omdat hij niets beters heeft. 20. Td2 La6 21. Ph4 Lc8 22. Dc4 f5 23. Pf3 h6 24. Tad1 Kh7 25. h4 Tf6 Wit had al een prachtstelling voor de geofferde pion. Zwarts laatste onvoorzichtige zet leidt tot een crisis.

Zie diagram

26. Pg5+ Mooi. Mijn formidabele Stockfish 11 had voor zijn doen veel tijd nodig om te zien dat dit stukoffer goed is. 26...hxg5 27. hxg5 Tg6 Er waren zetten die het wit moeilijker maakten, maar wit heeft altijd een winnende aanval. 28. Ld5 Weer een mooie zet. Vooral 29. Kg2 dreigt nu. 28...f4 Zwart vindt nog een sluwe zet. Na 29. Kg2 heeft hij 29...Lh3+ 30. Kxh3 Dd7+ 31. Kg2 cxd5 en opeens zou zwart goed staan. 29. Le4 Maar hierna is het gedaan met zwart. Na 29...fxe3 30. Df7 gaat zwart snel mat. 29...Lxg5 30. Td6 Lf6 31. Kg2 f3+ 32. Kxf3 Lg4+ 33. Kg2 Lxd1 34. Txd1 Zwart gaf op.