Gregoriaanse koorles met soms een sprankje Twentse humor

Online cursus Gregoriaans Nu zelf in een koor zingen voorlopig niet gaat, zijn we aangewezen op substituten. Zoals een online cursus Gregoriaans met cabaretier Herman Finkers en ensemble Wishful Singing.

Herman Finkers repeteert samen met de leden van ‘Wishful Singing’.
Herman Finkers repeteert samen met de leden van ‘Wishful Singing’. Fleur Beemster

Volgens telling van het koornetwerk telt Nederland ruim anderhalf miljoen koorzangers. En allemaal zitten die nu thuis, want samen zingen is druppeltjesrijk en dus gevaarlijk – juist in coronatijd.

Lees ook: Koren zijn mogelijk superverspreiders van coronavirus

Wat dan wel? De suggestie van cabaratier Herman Finkers: volg online een cursus Gregoriaans zingen. Zelf werd hij al lang geleden geroepen tot het Gregoriaans, middeleeuwse liturgische muziek waarbij, vrij van maatstrepen, eenstemmig psalmen op melodieën worden gereciteerd. Finkers raakte er zo aan verslaafd dat hij zijn huiscrypte niet meer uitkwam, vertelde hij eerder in Podium Witteman. Echtgenote Hetty schakelde een kookwekker in. Twee uurtjes Gregoriaans per dag. Niet meer.

Finkers zangverslaving normaliseerde, zijn passie voor het Gregoriaans bleef. Eerder al leidde dat tot samenwerking met het klassieke a cappella-vrouwenensemble Wishful Singing. De vijf klassiekgeschoolde zangeressen zingen muziek van Monteverdi tot The Beatles, maar voor het Gregoriaans ontwikkelden ze, net als Finkers, een bijzondere voorkeur. Mét Finkers maakten ze al de cd In Mysterium en samen verzorgden ze missen in Oldenzaal, waarbij de gemeente een deel van de Gregoriaanse gezangen meezong. Actief ondergaan in de schoonheid van het ritueel brengt je dichter bij het mysterie van de liefde, is het idee.

De Heilige Geest

De online cursus Gregoriaans borduurt voort op die gedachte. Fans die afkomen op Finkers de grappenmaker komen bedrogen uit. Waar hij in een van de introductiefilmpjes tot de lessen de antifoontekst „Ubi caritas et amor, Deus ibi est” („waar zorgzaamheid is, en liefde, daar is God”) voorzegt, voel je haarfijn aan wat die zin voor hem betekent. Tegelijkertijd kan Finkers met een korrel vertraging in zijn Twentse tongval het woord webinar net zo uitspreken dat je er alsnog om moet lachen. En ook religieuze ernst en Twentse humor vallen soms samen. Het Gregoriaans, doceert Finkers, zing je samen. De tekst „Ego sum” is dus niet geschikt voor grote ego’s. „Iedereen moet naar iedereen luisteren. Maar als iedereen naar iemand anders luistert en het gaat toch gelijk, luistert iedereen dus eigenlijk naar iemand die er niet is. Laten we die voor het gemak de Heilige Geest noemen. Mmja.”

En om de droge toon van dat laatste woordje, sluit ook de goddeloze Finkers dan weer in het hart.

Lees ook: Loepzuivere samenzang en goed foute hitjes

De zanglessen door de zangeressen van Wishful Singing zijn aanschouwelijk voor wie echt met het Gregoriaans aan de slag wil. Voorkennis is niet nodig, toewijding wel. Jezelf serieus nemen terwijl je al reciterend een stuk krant aan repen scheurt voor behoud van de juiste ademsteun – dat eist nogal wat. Wie altijd al solfège wilde leren, krijgt de grondbeginselen duidelijk aangereikt. En voor wie de beginselen van het do-re-mi wel al beheerst, is het alsnog leuk de eenvoud van het fenomeen toonladder weer eens fysiek te ervaren door een melodie na te wijzen op de in beeld gebrachte ladder.

Raak je toch in de knoop? Geen nood: er zitten zangjuffen achter de knoppen om alle gestrande cursisten via privé-chat weer terug in het zadel te helpen.

De eerste editie van de cursus Gregoriaans was deze week zo succesvol dat een tweede reeks lessen start op 23 mei. De cursus bestaat uit een webinar gevolgd door vijf online lessen. In een afsluitende webinar op 29 mei worden de geleerde liederen door alle cursisten gezamenlijk gezongen. Van 23 t/m 29 mei. Kosten complete cursus: € 15,-