Reportage

Ze waren jong, fit en sportief

Surfongeluk In Scheveningen verongelukten maandag vijf surfers. De gemeenschap snapt niet hoe dat is gebeurd. „Ze waren ontzettend goed.”

Foto Robin Utrecht

Surfen, dat doe je niet zomaar even. Voordat je echt lekker op het water ligt, heb je gemakkelijk twee jaar „hard moeten knokken”, zegt Alrik Swagerman (43), die al bijna twee decennia in de woonwijk achter het Scheveningse strand woont en deel uitmaakt van de plaatselijke surfgemeenschap.

Een aantal van de mensen die maandag verongelukt zijn, hadden die knokfase in elk geval met vlag en wimpel doorstaan, zegt hij. „Ze waren ontzettend goed.”

Lees ook: Scheveningen voelt ‘onvoorstelbaar verdriet’ door surfongeluk

Maandagavond heeft zich in de buurt van het Noordelijk Havenhoofd in Scheveningen „een drama voorgedaan”, zei burgemeester Johan Remkes dinsdagmiddag tijdens de persconferentie in het stadhuis in Den Haag. „Fitte, jonge, sportieve mensen, die de zee daar kennen als hun broekzak, zijn tóch in de problemen geraakt. Hierbij zijn vijf mensen omgekomen.” Niet van alle verongelukten is bekend of ze ervaren watersporters waren.

Om 19.16 uur belden twee strandbezoekers met de reddingsdiensten. Ze hadden gezien dat de surfers in de problemen waren geraakt. Niet veel later werden twee mannen uit Den Haag, van 30 en 38 jaar, gevonden. Dinsdag haalden de hulpdiensten de lichamen van een 24-jarige man uit Den Haag en een 22-jarige man uit Delft op de kant.

Een 23-jarige man uit Delft is nog niet uit het water gehaald, maar zijn lichaam is wel waargenomen door de hulpdiensten. „Toen de reddingsdiensten de man in beeld kregen, konden ze niet bij hem komen. Kort daarna verdween hij weer uit het zicht”, zegt Kees Brinkman, woordvoerder bij de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM). Woensdagochtend werd de zoektocht naar deze man hervat, onder meer door Defensie.

Een veertigjarige man uit Den Haag overleefde het wel, hij werd maandag gevonden. Het is nog onduidelijk welke surfsport ze aan het beoefenen waren: sommige ingewijden zeggen dat ze aan het bodysurfen waren, zonder plank, anderen zouden gegolfsurft hebben, met een groot board

Foto Robin Utrecht

‘Voor surfers was het prachtig’

Het waaide maandag hard aan zee, windkracht vijf of zes, en het KNMI had windoverlast voorspeld. Maar dat is normaal gesproken geen reden om niet te gaan surfen, zeggen de mensen die nu op het strand zijn gekomen om de overledenen te herdenken. „Voor de surfers was het prachtig”, zegt Brinkman van de KNRM. „Stevige wind en hoge golven, dus dat is precies waar ze het voor doen.”

In die wijk achter het strand kun je binnen horen dat buren buiten hun planken aan het waxen zijn. Swagerman doet het geluid na: „Krrt, krrt. Dan weet je dat het een goede surfdag is.” Dinsdag blijven de surfboards in de kast.

Kleine groepjes mensen uit de buurt komen samen op het strand. Ze kijken naar de zee en ze begrijpen niet hoe het heeft kunnen gebeuren. Het is nog niet de tijd voor conclusies, zei burgemeester Remkes tijdens de persconferentie op dinsdag. „Vandaag spreken we over de slachtoffers”.

Op maandag maakte Alrik Swagerman nog foto’s van het schuim op het water, dat nu alweer iets is gezakt, maar gisteren veel hoger was dan op andere dagen. „Zoiets had ik nog nooit gezien.” Op de plek waar het havenhoofd en het strand samenkomen, kwam het wel twee meter hoog, zegt hij. „Normaal is het schuim geen vijand, maar iets waar de kinderen mee spetteren en spelen.” Soms is het voor surfers wel vervelend, omdat het een hap naar adem in de weg kan zitten als je net weer boven water komt. „Maar dan hap je nog een keer naar adem en is dat schuim weer weg.” Mensen op het strand vragen zich af of het schuim de surfers fataal is geworden.

Hoewel Brinkman van de KNRM het vele zeeschuim een „opmerkelijke factor” noemt, kan hij nog niet zeggen of het schuim een rol heeft gespeeld bij het ongeluk. „Dat zal moeten blijken uit de reconstructie die we nog gaan maken”, zegt hij.

Bij het zoeken naar de slachtoffers zat het schuim ook in de weg: brandweermannen in wetsuits liepen maandag en dinsdag zigzaggend door het water, terwijl een helikopter vlak boven hen vloog om met de luchtstroom het schuim te laten wijken.

De mensen die op het strand zijn om te herdenken en die sommige van de verongelukten kennen, willen benadrukken dat zij ervaren waren, dat ze niet bekendstaan om roekeloos gedrag. Een aantal van de verongelukten was opgeleid als reddingszwemmer. Onder de slachtoffers zijn twee instructeurs van surfschool Gezond aan Zee Outdoor, die opereert vanuit surfschool en ontmoetingsplek The Shore op het Scheveningse strand. Volgens de website is de missie „buiten spelen & trainen voor iedereen en het respect voor moeder aarde vergroten”.

Foto Robin Utrecht

Bij The Shore is een rouwbord gemaakt waarop vijf vissen prijken, die symbool staan voor de vijf omgekomen surfers. Tevens is het bord een verwijzing naar het wapen van Scheveningen, waarop drie vissen staan. Voor het rouwbord zijn bloemen gelegd. Binnen komen nabestaanden samen. Het is niet bekend of er een les bezig was.

„We gaan vanzelfsprekend tot op de bodem uitzoeken wat er is gebeurd, zei Remkes tijdens de persconferentie. „Hoe kon het dat mensen met zo veel ervaring op een plek die goed bekend was toch volkomen zijn overvallen? Maar ook: hoe kon het dat er zich bij het ene havenhoofd een drama afspeelt, terwijl er bij het andere havenhoofd, nog geen honderd meter verder, nog tot laat in de avond werd doorgesurft?”

Dat de zee geeft en neemt weet men hier als geen ander, zei Remkes. „Maar dit biedt nu nog geen troost.”