Reuring in voetbalwereld: unieke stukken verhuizen van museum naar Marktplaats

Nationaal Voetbalmuseum Voetbalspullen die in bruikleen zouden zijn gegeven, worden online te koop aangeboden. Tot verbazing van oud-internationals en de KNVB.

Het EK-shirt van Marco van Basten uit 1988 zoals het was tentoongesteld in het inmiddels failliete Nationaal Voetbalmuseum in Roosendaal.
Het EK-shirt van Marco van Basten uit 1988 zoals het was tentoongesteld in het inmiddels failliete Nationaal Voetbalmuseum in Roosendaal.

Hans van Breukelen kan zich het kledingstuk nog goed herinneren. „Een zwart Lotto-shirt, toch? Dat droeg ik tijdens het EK van 1992, de laatste keer dat ik voor Oranje speelde.” Ruim tien jaar geleden gaf hij het weg, om op te laten hangen in het nationale voetbalmuseum dat toen in Middelburg werd geopend.

Zijn verbazing is groot als hij hoort dat het shirt nu op Marktplaats wordt aangeboden. ‘Match Worn “Van Breukelen” keeper-set uit nationaal museum’, staat er bij de advertentie. ‘Zo goed als nieuw’. Hoogste (zichtbare) bod op dinsdagmiddag: 430 euro.

Het Nationaal Voetbalmuseum had dé plek moeten zijn waar het voetbalerfgoed van Nederland tentoongesteld wordt. Maar elf jaar na de opening in Middelburg worden pronkstukken van de collectie nu online verkocht aan de hoogste bieder. Daarover is in de voetbalwereld reuring ontstaan. Oud-internationals zijn verbolgen dat ‘hun’ items nu verkocht worden. Maandagavond sprak Johan Derksen, initiatiefnemer van het museum, op tv zijn woede uit in VI Inside.

Wordt Nederlands voetbalerfgoed zomaar verkocht? „Er wordt niks verkocht wat niet van mij is”, zegt Paul Hermsen, die in 2012 het museum na het faillissement in Middelburg overnam en naar Roosendaal verhuisde. Twee jaar geleden sloot ook daar het museum de deuren door tegenvallende bezoekersaantallen. „Het museum is voorbij”, zegt Hermsen. „Die shirtjes en vaantjes stellen geen flikker voor. Ik zit helemaal niet te wachten op die zooi, dus ik verkoop het.”

Die ‘zooi’ bestaat onder meer uit unieke wedstrijdshirts van Oranje-internationals, blijkt uit de Marktplaats-advertenties. Voor een vaantje van een wedstrijd tegen West-Duitsland in 1975 is bijna duizend euro betaald.

„Hermsen verkoopt wat van hem is, dat mag”, zegt Jos Kouwer, directeur van de stichting die de museumcollectie beheert. „Die stukken heeft hij bij de verhuizing gekocht. Als stichting beheren we een kleine, eigen collectie, om de cultuurhistorische waarde van het Nederlandse voetbal te waarborgen. Die is grotendeels samengesteld uit bruiklenen, en is verhuurd geweest aan het museum in Roosendaal. Die stukken hebben we terug.”

Veel unieke stukken zijn in bruikleen gegeven door familieleden van voetballers, clubs en voetbalbond KNVB. Volgens Hermsen zijn alle bruiklenen geïnventariseerd en teruggestuurd naar de eigenaren.

Betrokkenen twijfelen daaraan. Voetbalschoenen uit 1936 van oud-internationaal Joop van Nellen zouden door familieleden in bruikleen gegeven zijn, maar werden vorige maand voor 2.275 euro verkocht op Marktplaats. En oud-keeper Van Breukelen heeft niks gehoord over de verkoop van zijn shirt. „Ik ben destijds nog naar Zeeland gereden om een bruikleenovereenkomst te tekenen”, vertelt hij. Het shirt heeft geen emotionele waarde, maar ze hadden hem op z’n minst even kunnen bellen. „Dan had ik gezegd dat ze het shirt konden verkopen om de opbrengst aan een goed doel te schenken – zorgmedewerkers bijvoorbeeld.”

Ook Jaap Stam is onaangenaam verrast dat op Marktplaats twee afgetrapte voetbalschoenen van hem staan, die hij schonk aan het voetbalmuseum. Het schoeisel is bijzonder omdat de oud-verdediger van onder meer PSV, Manchester United en AC Milan sponsor Adidas had gevraagd de namen van zijn vier kinderen erop te stikken. „Mijn kinderen zijn nu bijna volwassen. Dat soort souvenirs vinden ze best leuk.”

Hermsen snapt de kritiek niet: „Bij een verjaardagscadeau ga je ook niet meer over wat iemand ermee doet.”

Shirt van Van Basten

Mede-initiatiefnemers van het museum, Hugo Borst en Matty Verkamman, willen een bal en shirt waarmee Marco van Basten de EK-finale van 1988 speelde terug – de spits schonk de spullen ooit voor het museum. Volgens Kouwer zijn die stukken in 2008 aan de stichting verkocht, blijkt ook uit de overeenkomst die NRC inzag en is ondertekend door Borst, Derksen en Verkamman. Die laatst ontkent geld ontvangen te hebben voor de spullen. „We zijn alleen betaald voor geleverd werk.”

Kouwer: „Borst belde mij maandag dat hij het shirt terugwil en in het Rijksmuseum wil onderbrengen. Hij heeft het verkocht, dus daar gaat hij niet over. Ik wil wel meedenken. Het is in niemands belang als zo’n shirt ergens in een kluis blijft liggen.”

Ook de KNVB wil stukken terug. „We zijn ervan op de hoogte dat er iemand is die via Marktplaats items aanbiedt die de KNVB destijds in bruikleen heeft gegeven aan het voetbalmuseum in Middelburg”, zegt een woordvoerder van de bond. Het gaat volgens hem om vijf items, die bij de overgang van het museum naar Roosendaal zijn meeverhuisd. „Uiteraard zijn wij er niet gelukkig mee dat die items op Marktplaats worden aangeboden. We hebben de eigenaar van het voetbalmuseum in Roosendaal een mail gestuurd met de gebruikersovereenkomst en geven hem de gelegenheid de spullen terug te bezorgen aan de KNVB. Mocht dat niet gebeuren, gaan we kijken wat voor verdere stappen we kunnen nemen.”

Oud-bondscoach Bert van Marwijk had meer geluk. Hij gaf bij de museumopening in Middelburg een ingelijst shirt af met speldje en foto’s. Met Verkamman sprak hij af dat hij ze te zijner tijd terug zou krijgen. „Want in dat shirt speelde ik in 1975 mijn enige wedstrijd voor Oranje”, vertelt hij.

Dat een familielid van hem laatst vroeg waar het shirt was, is volgens Van Marwijk „puur toeval”. Hij belde Verkamman een maand geleden op om navraag te doen. Die startte een zoektocht en zorgde dat de spullen „in etappes” bij Van Marwijk werden bezorgd: eerst het shirt, toen het speldje en als laatste de foto’s. „Alles was uit de lijst gehaald”, zegt hij. „Ik was er waarschijnlijk net op tijd bij.”