‘ILT adviseerde al in 2018: geen granuliet in zandplas’

Granuliet Twee jaar geleden werd al gesteld dat de omstreden steensoort granuliet niet in zandplassen gestort mag worden, zo onthult het programma Zembla.

Beeld van de storting van granuliet in natuurplas Over de Maas.
Beeld van de storting van granuliet in natuurplas Over de Maas. Foto Marcel van den Bergh/ANP

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft in 2018 geadviseerd dat granuliet niet zomaar in natuurplassen gestort mag worden. Dat onthulde onderzoeksprogramma Zembla dinsdag. De ILT concludeerde dat „in het kader van milieubelang, de flora en fauna onder water, dient te worden voorkomen dat granuliet wordt toegepast in verschillende voormalige zandputten”, blijkt uit een inspectierapport.

De afgelopen tijd is er veel te doen over een omstreden stort van granuliet in de Gelderse natuurplas Over de Maas. Zembla bracht begin dit jaar naar buiten dat een vergunning daarvoor meermaals door Rijkswaterstaat werd geweigerd. Pas na interventie van oud-minister Halbe Zijlstra, toen al werkzaam voor bouwbedrijf VolkerWessels, werd alsnog toestemming gegeven voor de geleidelijke stort van 750.000 ton granuliet. De Gelderse gemeente West Maas en Waal wil dat er een eind komt aan de lozingen.

Lees hier meer over de kwestie: ‘Rijkswaterstaat zette ambtenaren onder druk om afvallozing goed te keuren’

Centraal in de discussie is de vraag hoe granuliet - dat ontstaat wanneer granietdeeltjes via een chemisch bindmiddel worden ingedikt - gekwalificeerd moet worden. Volgens staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Waterstaat, D66) moet het materiaal worden beschouwd als grond, terwijl verschillende experts stellen dat granuliet een bouwstof is. In dat laatste geval zou het niet zomaar geloosd mogen worden in natuurplassen als Over de Maas vanwege de mogelijk schadelijke milieu-effecten.

Honswijkerplas

Een eerder juridisch advies over de stort van granuliet in de Honswijkerplas in de provincie Utrecht lijkt die conclusie van deskundigen te staven. In het dinsdag door het tv-programma gepubliceerde advies schrijft een ILT-medewerker dat een vergunning voor de lozing in 2018 terecht werd geweigerd door Rijkswaterstaat Oost-Nederland. Granuliet kan niet als grond worden aangemerkt, is de conclusie van de inspectie. Steenbedrijf Graniet Import mocht daarom het granuliet niet lozen.

De ILT betwist nu de status van het document en stelt dat het gaat om een „interne adviesinwinning”. Die zou zijn gebruikt in een discussie met Rijkswaterstaat over de status van granuliet. De ILT zegt zich achter Van Veldhoven te scharen, die eind vorig jaar concludeerde dat granuliet als grond moet worden beschouwd.

De gemeente West Maas en Waal ligt al enige tijd met Van Veldhoven overhoop over de lozing. De gemeente is inmiddels naar de rechter gestapt om de storting stil te laten leggen. De gemeente wil dat gewacht wordt op haar bezwaar tegen het oordeel van Van Veldhoven.