Recensie

Recensie Film

Backstage met Michelle in ‘Becoming’, een Obama-productie

Autobiografische documentaire ‘Becoming’ is het echte debuut van power couple Barack en Michelle Obama als filmproducenten; hun invloed reikt verder dan cheerleading.

Altijd maar perfect zijn; toen ze uit het Witte Huis vertrok viel er zo’n gewicht van haar schouders dat ze wilde huilen, laat Michelle Obama weten in documentaire ‘Becoming’.
Altijd maar perfect zijn; toen ze uit het Witte Huis vertrok viel er zo’n gewicht van haar schouders dat ze wilde huilen, laat Michelle Obama weten in documentaire ‘Becoming’. Foto’s Netflix

Joe Biden zou first lady Michelle Obama „zonder nadenken” als running mate kiezen, zegt hij. Makkelijk gezegd: ze wil toch niet. In haar autobiografische documentaire Becoming, nu te zien op Netflix, kijkt ze op Baracks presidentschap terug als een dodelijk vermoeiende tijd. Altijd maar perfect zijn; toen ze uit het Witte Huis vertrok viel er zo’n gewicht van haar schouders dat ze wilde huilen, zegt ze. Ze slikte haar tranen nog even weg. „Anders zouden ze denken dat ik om iets anders huil.”

Een heel beschaafd grapje, zonder Trumps naam te noemen. Want perfect zijn ze, Barack en Michelle Obama. Nu als mediaproducers. In mei 2018 kondigde het ‘power couple’ een eigen filmbedrijf aan, Higher Ground Productions. Dat ging documentaires en speelfilms produceren voor Netflix en podcasts voor Spotify – de Obama’s mikken kennelijk op maximaal bereik.

De flirt tussen Netflix en de Obama’s begon eerder. Ze zaten nog in het Witte Huis toen Netflix de speelfilm Barry streamde – de president als onzekere student. En Southside With You, over de eerste wandeling van Barack en Michelle, en de politieke documentaire The Final Year. Nu mogen de Obama’s zelf content leveren, liefst niet te partijpolitiek. Higher Ground Productions verwijst naar de Stevie Wonder-hit, maar vooral naar het Obama-adagium „when they go low, we go high”.

Dat lukt tot dusver prima. De eerste documentaire onder Obama-label, American Factory, won direct een Oscar. Het is een onthullende en onthutsende kroniek van de overname van een gesloten General Motors-fabriek in Dayton, Ohio door het Chinese concern Fuyao, die er autoglas gaat maken. Arbeiders krijgen de helft van hun oude salaris, vakbonden zijn verboden – maar alles beter dan werkloosheid.

Lees hier de recensie van ‘American Factory’

Voor Amerikanen moet het confronterend zijn te zien hoe Chinese managers op ze neerkijken. Amerikanen zijn lui, dik, onhandig en traag. Ze worden door hun ouders zo vertroeteld dat hun fragiele ego’s snakken naar complimentjes, aldus de Chinezen. Doen dus maar, want „ezels aai je met het haar mee”. American Factory is een diepe blik in een gapende cultuurkloof; het Chinese model van totalitaire kadaverdiscipline wrikt en schuurt met westers individualisme.

De Obama’s zijn eigenlijk alleen cheerleaders van American Factory; toen Netflix de documentaire kocht was hun filmbedrijf een lege huls. Ook bij Crip Camp, sinds kort te zien, is hun rol beperkt tot aanbevelen van een Netflix-acquisitie. Gewezen gehandicaptenactivist James LeBrecht toont met super 8-filmpjes, interviews en archiefbeelden hoe rond 1970 in Jened, een zomerkamp voor mindervaliden gerund door hippies, de kiem werd gelegd voor een mondiale protestbeweging voor gelijke rechten en toegang tot vervoer, gebouwen, onderwijs en banen. Weggestopte, overbodige en zielige jongeren bloeiden in kamp Jened op in hun eigen ‘summer of love’; ze werden er voor het eerst gezien, gehoord en bemind. Gevolg was een soort collectief ontwaken. Zo legden ‘wereldvreemde hippies’ de basis voor verworvenheden die we nu als humaan en vanzelfsprekend beschouwen.

Een knap begin, maar Becoming van Nadia Hallgren is vermoedelijk het echte debuut van de Obama’s. Hier volgen we Michelle Obama en entourage eind 2018 backstage tijdens een boekentournee langs 34 steden met haar autobiografie. Onderweg zijn er inspirerende ontmoetingen waar Michelle aandachtig naar elke fan luistert, alsmede flashbacks naar haar jeugd in Chicago, studie in Princeton en Harvard, eerste ontmoeting met Barack, tropenjaren in het Witte Huis.

Koerende moeder

Michelle Obama is charmant, sprankelend, smaakvol, intelligent en all round fantastisch. Maar dat wisten we al; Becoming komt vooral tot leven in familiesetting. Oudere broer Craig, mama’s favoriet, die Michelle plaagt met haar hoge buikriem: „Is dat mode tegenwoordig?” Moeder die koert dat Craig altijd zulke goede wijn schenkt, Michelle die mompelt: „Ik heb ook wijn hoor!” Dat is best grappig, maar voelt ook een beetje bestudeerd – Michelle moet wel ‘relatable’ blijven.

Becoming is goedgemaakte zelfpromotie. Wel geloof je Michelle Obama’s verzuchting dat het een loden last is om elke dag perfect te zijn. Met haar scherpe intelligentie en fijne neus voor onrecht en racisme dreigt altijd het frame van ‘boze zwarte vrouw’; Michelle moet de zaken dus speels, tactvol en relativerend houden. Al ervaren veel witte Amerikanen ook die schijnbaar moeiteloze charme, zelfbeheersing en waardigheid dan weer als bedreigend en arrogant. Je kan het nooit goed doen.

De naam van Donald Trump, de antithese van de Obama’s, valt nauwelijks in Becoming. Het is immers niet chic je uit te laten over je opvolger. Al lijkt Barack Obama het beu voor zondebok of zelfs misdadiger te worden uitgemaakt; hij noemde Trumps coronapolitiek deze week een „chaotische ramp”. Is de serie The Fifth Risk: Undoing Democracy over de eerste maanden van Trump in het Witte Huis door Higher Ground Productions al klaar voor Netflix? De handschoenen mogen best uit.