Na versoepelingen: nieuwe uitbraken, maar nog geen tweede golf

Stijgende aantallen Zuid-Korea, China en Duitsland hebben te kampen met nieuwe uitbraken van het coronavirus. Van de veel gevreesde tweede golf is echter nog geen sprake.

Een park in Seoul. Zuid-Korea bouwt maatregelen voor sociale afstand af, maar het aantal besmettingen stijgt weer.
Een park in Seoul. Zuid-Korea bouwt maatregelen voor sociale afstand af, maar het aantal besmettingen stijgt weer. Foto Ed Jones/AFP

Drie landen die het coronavirus sterk hebben weten terug te dringen, hadden de afgelopen dagen flinke dompers te verwerken. Zuid-Korea, China en Duitsland werden geconfronteerd met nieuwe uitbraken, terwijl zij juist hun coronamaatregelen proberen te versoepelen.

In Zuid-Korea, dat ook al dagen zónder nieuwe Covid-gevallen heeft gekend, zijn inmiddels ruim tachtig besmettingen vastgesteld die voornamelijk in verband worden gebracht met het uitgaansleven in de wijk Itaewon in Seoul. Vorige week werd één nachtclubbezoeker positief getest, daarna volgde uit het ingestelde contactonderzoek snel de rest.

Is dit het begin van de zo gevreesde tweede golf? „Het is pas voorbij als het voorbij is”, waarschuwde president Moon Jae-in zondag in een televisietoespraak. Ook nadat het gewone leven is hervat moet iedereen zich aan de voorzorgsmaatregelen houden, drukte hij de Koreanen op het hart.

Massaal naar de nachtclub

Hoezeer Zuid-Korea ook voorloopt op andere landen, massaal naar de nachtclub gaan blijkt wat veel van het gewone leven. Sinds dit weekend zijn de bars en clubs in Seoul weer gesloten. Vanaf woensdag zouden de scholen weer opengaan, dat is nu met minstens een week uitgesteld, afhankelijk van het verloop van de nieuwste uitbraak.

Ook in China, waar maandag Shanghai Disneyland zijn deuren weer opende, is het voortdurend zoeken naar de balans tussen een herstart van de economie en angst voor een tweede golf. Uitgerekend in Wuhan werden zondag en maandag nieuwe besmettingen gemeld, de eerste in ruim een maand. Het ging slechts om zes mensen in hetzelfde wooncomplex, maar de gezondheidsautoriteiten van Wuhan waarschuwden de bevolking dat het risico op een heropleving „resoluut moet worden bestreden”.

De noordelijke stad Shulan is sinds dit weekend „in oorlogsstand”, aldus de burgemeester, omdat er voor het eerst in ruim twee maanden nieuwe lokale besmettingen zijn geconstateerd. Per huishouden mag nu nog maar één persoon naar buiten voor boodschappen. In totaal is er de laatste twee weken in zeven Chinese provincies lokale overdracht van het virus vastgesteld.

Reproductiegetal boven de 1

In Duitsland, waar sinds dit weekend winkels, horeca en scholen onder voorwaarden weer open mogen, is het reproductiegetal de afgelopen dagen is gestegen tot 1,1, wat betekent dat het aantal besmettingen weer exponentieel groeit, veelal door lokale clusters. Volgens het Duitse ministerie van Volksgezondheid betekent dit echter niet dat het virus onbeheersbaar rondwaart: veel maatregelen zijn nog wél van kracht.

Lees ook: Protesten tegen maatregelen in Duitsland, politie grijpt in

Ook de directeur van het Zuid-Koreaanse centrum voor ziektepreventie vindt het te vroeg om van een tweede golf te spreken. „De epidemie duurt voort”, zo reageerde zij op de uitbraak in het nachtleven van Itaewon. De overheid zet nu alles op alles om te voorkomen dat de uitbraak een tweede golf wórdt. Volgens president Moon is de Zuid-Koreaanse aanpak een kwestie van nationale trots en moet dat zo blijven. Maandag waren al 2.450 mensen getest die in Itaewon zijn geweest. Zo’n 3.000 anderen worden nog opgespoord, onder andere via hun betalingsgegevens.

Het interieur en de omgeving van MADE, een grote club in het internationale toeristische district Itaewon, worden gedesinfecteerd. Yonhap/ Reuters

Lhbti-gemeenschap

Zelfs voor Zuid-Korea, met zijn rigoureuze test-, traceer- en quarantainebeleid, is de nieuwste uitbraak een uitdaging. Niet alle bezoekers van de nachtclubs wonen in Seoul: zij kunnen het virus inmiddels al over het land hebben verspreid. Daarnaast wordt een aantal van de clubs in kwestie veel bezocht door lhbti’ers. De vrees is dat sommigen van hen bang zijn om zich te melden, omdat zij niet openlijk geïndentificeerd willen worden met de gemeenschap, terwijl de overheid er een gebruik van heeft gemaakt om locatiegegevens van positief geteste burgers te publiceren.

De burgemeester van Seoul heeft nachtclubbezoekers op het hart gedrukt dat hun gegevens beschermd zullen worden en tegelijkertijd gedreigd dat zij een boete kunnen krijgen als zij een test weigeren.

Arbeidsmigranten over het hoofd gezien

Er is tot nu toe maar één land dat een serieuze tweede golf niet heeft weten te voorkomen en dat is Singapore. Door grondig contactonderzoek leek het virus daar aanvankelijk klein te blijven, maar de veelal Zuid-Aziatische arbeidsmigranten waren over het hoofd gezien. Door uitbraken op de slaapzalen waar zij verblijven zijn er nu ruim 23.000 Covid-gevallen en geldt Singapore niet meer als een modelstaat in de virusbestrijding, maar als voorbeeld van wat er mis kan gaan als een overheid niet overal op let.