Haftar loopt klappen op in Libië

Nieuwe tactiek Sterke man Haftar was al flink teruggeslagen. Vrijdag bestookte de generaal tot grote woede de Turkse en Italiaanse ambassades.

Verwoestingen in Tripoli na beschietingen, vrijdag, door troepen van Haftar.
Verwoestingen in Tripoli na beschietingen, vrijdag, door troepen van Haftar. Foto Mahmud Turkia/AFP

De oorlog in Libië ontaardt steeds meer in een conflict tussen buitenlandse mogendheden, waarbij de buitenlanders zelf niet langer buiten schot blijven. Tot Turkse en Italiaanse woede werden afgelopen vrijdag de ambassade van Turkije en de residentie van de Italiaanse ambassadeur in de hoofdstad Tripoli met raketten bestookt. Die waren afkomstig van de troepen van generaal Khalifa Haftar. Zo hoopte de sterke man uit Oost-Libië Turkije en Italië, die de door de VN erkende regering van premier Fayez al-Sarraj steunen, een lesje te leren.

„Als onze missies en belangen in het vizier worden genomen in Libië, zullen de troepen van Haftar door ons worden beschouwd als een legitiem doelwit”, dreigde het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring. Een curieus dreigement, want dat deden de Turken toch al. Ook Italië reageerde verontwaardigd.

Turkije, dat zo’n 2.000 Syrische huurlingen inzet in Libië (van wie er al 268 zouden zijn gedood), kreeg de afgelopen dagen ook nog het verlies van enkele drones te verwerken.

Toch kunnen Serraj en de Turken met enige tevredenheid terugkijken op het verloop van de strijd van de afgelopen maanden. Ondanks de substantiële steun die Haftar ontvangt van onder meer de Verenigde Arabische Emiraten en Rusland, is hij op verschillende fronten flink teruggeslagen. Haftars eenheden werden uit twee kustplaatsen aan de strategische route naar Tunesië verdreven en kwamen ook in Tarhuna, hun belangrijkste basis ten zuidwesten van Tripoli, onder druk te staan.

7.000 manschappen gesneuveld

Het weekblad The Economist meldde vorige week dat het afgelopen jaar 7.000 van Haftars manschappen zijn gesneuveld, een derde deel van zijn totale legermacht. Mogelijk in verband daarmee stuurden de Russen recentelijk ook meer leden van de zogeheten Wagner-brigade naar Libië, volgens VN-experts 800 tot 1.200 man. Ook Haftars poging om Tripoli in te nemen is sinds het begin van zijn offensief in april 2019 niets verder gekomen. Wel heeft hij veel inwoners van de hoofdstad tegen zich in het harnas gejaagd. Niet alleen door bombardementen maar ook door de watervoorziening voor de stad deels te verstoren.

Na een reeks tegenslagen besloot Haftar, die zich graag presenteert als de sterke man die orde op zaken kan stellen in Libië, eind vorige maand de zaken anders aan te pakken. Hij verklaarde, zonder veel bewijs, dat hij een „mandaat van het volk” had om Libië te besturen. Een akkoord uit 2015, bereikt onder auspiciën van de VN dat de regering van Sarraj in het zadel hielp, zegde hij op.

Lees ook: Wil de EU Haftar aan de macht in Libië? Het lijkt er wel op

Dat was een provocatie aan het adres van de internationale gemeenschap, die nog steeds streeft naar een diplomatieke oplossing. Begin dit jaar belegde bondskanselier Angela Merkel hiertoe nog een grote internationale conferentie in Berlijn. Zelfs Haftars bondgenoot Rusland toonde zich niet onder de indruk. „Wij keuren de verklaring dat veldmaarschalk Haftar [zoals hij zich graag laat noemen, red.] nu in zijn eentje kan beslissen hoe het Libische volk moet leven niet goed”, aldus minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov.

Geen kritiek kreeg hij echter van zijn andere belangrijke bondgenoot, de Verenigde Arabische Emiraten, die hem vooral van geld en wapens blijven voorzien. Zij staan pal achter Haftar, al was het maar omdat ze Sarraj verdenken van sympathie voor de door hen verfoeide Moslimbroederschap. Een verwijt dat ze trouwens ook diens bondgenoot, de Turkse president Erdogan, maken.